B8 008598800 194| €

|

ΟΙΝΟΒΟΙ dO ALISH3AINfI

: e

ue

yan

FRAGMENTA HISTORICORUM GRJECORUM

VOLUMEN QUINTUM.

PARS PRIOR

Ed

FRAGMENTA ISTORICORUM GI/ECORUM.

VOLUMEN QUINTUM

A E. b"! $5

i PARS PRIOR

- FRAGMENTA ARISTODEMI, EUSEBII, PRISCI, JOANNIS ANTIOCHENI , 5 . JOANNIS MALELA.

CRITOBULI IMBRIOT/E LIBRI QUINQUE DE REBUS GESTIS MECHEMETIS. -

ACCEDUNT PHOTII HOMILLE DU/E DE PRIMA ROSSORUM INVASIONE FRAGMENTA PERIPLI PONTI EUXINI ET ANAPLI BOSPORI.

E CODICIBUS PARISIENSI , SCORIALENSI, CONSTANTINOPOLITANO, ATHOO, LONDINIENSI EDIDIT, PROLEGOMENIS, ANNOTATIONE, INDICIBUS INSTRUXIT

CAROLUS MULLER

PARISIIS EDITORE AMBROSIO FIRMIN DIDOT

INSTITUTI FRANCIAE TYPOGRAPIIO VIA JACOB, 56

———

M DCCC LXXIII

grape

PR/JEFATIO.

OC zm.

Qua hoc volumine continentur ut ederem auctor mihi fuit Victor Langlois, quem morte praematura literis et amicis nuper ereptum esse omnes lugemus. Videlicet quur collegisset vir doctissimus quecunque ex historiis grzece scri- ptis in armeniam linguam translata superessent, eaque supplementum esse vel- let Fragmentorum nostrorum historicorum , hortatus est ut ipse quoque qua parata haberem additamenta depromerem. Dedi igitur qua variis e codicibus descripta diu Jam scriniis presseram. Cetera quibus priora quattuor Fragmen- torum volumina augenda sunt , in illud distuli tempus quo post absoluta scripta geographica, in quibus totus nunc detineor, primum Historicorum volumen de integro tractabo ac novz ejus editioni adjungam quz in ceteris desideran- tur. Que nunc prodeunt e codice Scorialensi, ea Bussemakero debeo ; codicis Parisini excerpta historica Dübnero accepta refero, qui paullo postquam Biblio- theca Imperialis eo libro potita erat, qua rebus meis inservirent, dictante Millero, descripsit; codices Musei Britannici et Seraglii Constantinopolitani mea ipse manu versavi. Ceterum compositio hujus voluminis typothetica, si ita dicere licet, sepius itineribus meis interrupta est quz Claudii Ptolemzi causa auspiciis summi scholarum publicarum ministri suscepi. Interea Carolus We- scherus , vir doctissimus , splendidissimo volumine scripta poliorcetica codicis Parisini edidit, quibus supplementi loco excerpta historica in eodem codice servata adjunguntur. Contigit igitur ut tum Wescherianam operam tum alio- rum virorum doctorum de excerptis illis observàtiones in Prolegomenis saltem in usus meos convertere possem. Eadem Prolegomenorum opportunitate usus sum ut Appiani fragmentum adderem , quod E. Millerus, doctissimus et saga- cissimus scriptorum deperditorum indagator, ex ignotis tenebris in lucem pro- traxit. — Jam quod utilitatem eorum qua nunc exhibemus attinet ( multa enim eduntur quz nullo literarum damno in bibliothecarum loculis sepulta mane- rent), fragmentum , cui Aristodemi nomen prafigitur, non auget quidem co- pias nostras historicas et tum aliis vitiis tum mira temporum confusione labo- rat, attamen in ipsa illa confusione suum quoddam pretium repositum habet. Hsec enim ejusmodi est ut inquirenti in causas perturbationis chronologicez, quie per omnem Gracorum historiam antiquiorem diffusa late patet, egregium

M

vj PIUEFATIO.

prebeat adminiculum. E Prisco et Eusebio quz afferuntur, ea nova prorsus . dicere licet. Joannis Antiocheni fragmenta de rebus Zenonis et Anastasii impe- ratorum, ex optimis fontibus ducta sunt nec pauca habent parum hucusque cognita, in illis presertim quz sunt de bellis Isaurico et Vitaliano. Homo no- vus et antea ne nomine quidem notus procedit Critobulus , qui Graecus natione a Turcis Imbro praefectus, res Mechemetis scribere et ipsi Turcorum imperatori opus dedicare ausus, singularem inter cozvos historicos locum obtinet. Non noveramus nisi Ducam et Phrantzem et Chalcocondylam, gracorum princi - pum ministros et nominis Turcici osores acerbissimi. Gratum igitur presto . jam adesse etiam historicum ex adversariorum castris profectum, quem licet fateamur longe abesse ut studio liber partes suas rite expleverit, nemo tamen negaverit permulta ab eo suppeditari ab alio nullo prodita et qua ad penitio- rem rerum tum temporis gestarum intelligentiam haud levis momenti sint. Huc accedit quod orationis virtute Critobulus ceteros ejus zetatis scriptores longe su- perat et narrationis perspicuitate et spiritu quodam poetico lectorem demul- cet. Argumenti quadam necessitudine inductus operi in quo primas tenent fata Constantinopolis, subjunxi Photii patriarche de prima Rossorum in agrum Byzantinum invasione homilias duas, quas ex Athoo codice primus edidit Au- - gustus Naukius. Subsequitur pars media Peripli Ponti Euxini , quem anonymus quidam ex periegesi iambica et Menippo et Arriano concinnavit et suis ipsius additamentis adauxit. Haec et veterum geographorum fragmenta egregia pra- bet et lacunas quz in nostro Arriani periplo latebant, explet et, quod maxi- mum est, Ponti ore orientalis descriptionem satis accuratam exhibet , ut admo- tis recentissimis tabulis nauticis, quas Britannorum navarchis debemus, situm veterum locorum multo exactius quam antea liceret definire potuerim. Agmen claudit Anapli Bosporici, quem Dionysius Byzantius condidit , pars postrema , ex qua patet Petrum Gillium aut greca sua non ubique fideliter reddidisse aut, quod malim, codice usum esse deteriore et lacunis mutilo. Ceterum , ut hoc addam, ad explicanda fragmentorum argumenta haud mediocrem attulisse mihi videor diligentiam, quam si tu haud inutilem fuisse judicaveris , gaudebo.

GorrivGE£, MENS. Nov. Canorus MULLER. MDCCCLXIX.

PROLEGOMENA.

ww

. DE CODICIBUS.

I. CODEX PARISIENSIS DCVII SUPPLEMENTI.

De hoc codice , ex quo Aristodemi et Eusebii et Prisci fragmenta exhibemus , quamvis diligenter jam exposuerit Carolus Wescher in libro elegantissimo qui inscribitur Po/Ziorcétique des Grecs (Paris. 1867) p. XI sqq., tamen ut denuo nos dicamus, instituti nostri ratio postulare videtur.

Minoidas Minas a scholarum ministro in Orientem missus ut codices ibi antiquos vel coemeret vel describeret, in Galliam redux an. 1843 inter alia bibliothece publice tradidit fragmenta non- nulla Polybii, Dionysii, Polyzeni, Dexippi et Eusebii, qua se descripsisse dicebat e codice seculi XII. Hoc Minz ἀπόγραφον nunc exstat in Bibliotheca Paris. codice 485 Supplementi , ex eoque fragmina ista publici juris fecimus ad calcem editionis Josephi (1847). Ceterum Minas etiam veterem codicem, ex quo hac depromta erant et cujus acquirendi facultatem denegatam esse putabamus, Parisios attulerat, sed nescio quo consilio clam penes se detinebat, usque dum in domicilio defuncti re- pertus liber bibliothecae thesauris vindicaretur (an. 1863). Simul tunc e chartis Mine compertum est codicem fuisse monasterii Athoi quod Βατοπέδι vocatur.

Liber ille, altus centimetra 27, latus centimetra 20, folia membranacea habet 129, qua Lucas quidam bibliopega e Verona oriundus (Aouxag ouspovevo"c ἰλλιγατορ ληύρορομ. in cod. legitur), szec. XVI vel XVII in voluminis formam colligavit. Sex continet codices vel codicum particulas totidem scriptos manibus. Ex his ultimum locum tenet codex sec. XVI (fol. 104-129), novem continens orationes Lysiz (or. 1. 20. 21. 22. 3. ». 4. 5. 9 ed. Did.). Reliquae particule quinque argumenti vinculo quodam inter se junguntur, sed haud justo se ordine excipiunt, et foliorum nonnullorum . wel jactura lacere, vel transpositione perturbata sunt. Ut nunc liber habet, series codicum

: haec est :

1. Nicetz Choniatz fragmentum, fol. 1-7.

2. Chrysostomi fragmentum , f. 8-15.

3. Scripta de machinis et arte poliorcetica, f. 18-8o et 82.

ἡ, Aristodemi et Philostrati fragmenta , f. 81 et 83-87.

5. Excerpta historica de proeliis et obsidionibus, f. 88-103. 16. 17. In codicibus 3 et 4 et 5 foliorum ordo talis qualis nunc est, transpositicnibus et lacunis turbatus mutilusque, indicatur adscriptis numeris grecis (x'-z7). Hi igitur codices juncti inter se erant antequam accederent codices 2 et 3, quorum alter Nicetz narrationem de expugnata an. 1204 Con- stantinopoli, alter partem orationis Chrysostomi de Dei civitate defendenda continet.

SCRIPTA DE MACHINIS.

Itaque primo loco loquar de codice tertio, in quo pristina et genuina foliorum series haee erat : Quaternio I. fol. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 32. Il. 25. 26. 27. 28. ag. 3o. 31. * III. 00. 99," 6r. 23,7 34..35. 26, 25 IV et V. 38-53. E

vij

CNET τ΄ PROLEGOMENA.

Vi. 54. 55, 56. 558. 57. EN 63. 64. VIE et VIH. 5 65-80. IX. 85. Scripta his continentur : τ. ᾿Αθηναίου περὶ μηχανημάτων (f. 18-24. 32. 25). 2. Βίτωνος χατασχευαὶ πολεμιχῶν ὀργάνων xal καταπελτιχῶν (f. 25- 31). 3. ᾿Απολλοδώρου πολιορχητικά initio mutila (f. * 60. 59. 61. 33-45). ἡ. Ἥρωνος Κτησιδίου βελοποιιχά (f. 46.-55). 5. Ἥρωνος γειροδαλίστρας χατασχευὴ xol συμμετρία (f. 56. 58, 57). 6. “Ἤρωνος περὶ διόπτρας (f. 6ο-8ο. 82). Scriptura haud elegans, sed antiqua, simillima ei quam sequentes duo codices ostendunt. Ineunti seculo decimo vel nono exeunti eam vindicat Carolus Wescher in Po/iorcétique p. XIX, postquam ad undecimum retulerat in Catalogo Bibliothecae; Minas seculum duodecimum agnoscere sibi visus est. Ego quoque aut undecimo szculo aut duodecimo manum istam attribuerim. Certe quantum. meus me librorum usus docuit, neque ductus literarum neque interior horum scriptorum raiio ejusmodi

sunt, ut ad antiquiora tempora probabiliter referri mihi videantur. Librum Parisinum cum Vin- .

dobonensi cod. gr. 120 (sec. XVI) familiam constituere altera familia , cujus reliqui horum operum

codices sunt, multis nominibus prestantiorem docuit Wescherus, qui ex duobus illis libris in-.

gentem in Athenzo lacunam explevit, et haud paucas verborum corruptelas codicis Parisini ope sustulit. Idem tamen liber etiam vitia permulta tum sibi propria tum cum ceteris codicibus com- munia habet, quorum partem manu leni Wescherus sanavit, cetera artis critica. medelas exspe- ctant (*).

ARISTODEMI ET PHILOSTRATI FRAGMENTA.

Ex sequente codice sex supersunt folia (81. 83. 84. 85. 86. 87). Initio unum saltem folium de- perditum ; probabiliter vero duo folia interciderunt qua cum reliquis sex quaternionem integrum e pleno volumine avulsum constituere, Servata continent fragmentum Aristodemi, cui librarii stupor fragmenta operis Philostratei De Apollonio Tyanensi immiscuit, adeo ut fol. 85 lin. 17 in medio versu oratio ab altero ad altera transeat. Animadversa confusione, quidam notis et signis appositis de restituendo disjectarum particularum ordine ac nexu lectorem admonuit. Origo per- turbationis e codice repetenda, in quo justam foliorum seriem solutam esse scriba noster non perspexerat. Singula ejus codicis πρωτοτύπου folia tot fere verba continebant quot continentur editionum Didotianarum versibus 75 vel 76. Videlicet libri Parisiensis folio 81 habes primos Phi- lostrati versus 75 (p. 1, 1 — p. 2, 5 ed. Did.) et deinceps , omissis versibus 4 δ 76 (p. 2, 35 — p. 8, 23), alios versus 75 (p. 8, 23 — p. 9, 42). Sequuntur fol. 83 vs.lin. 1 usque ad fol. 85 rect. lin. 17 Aristodemi versus 3 5»« 75 (p. 1, 1 — 11, 8 ed. nostra), quos excipiunt (fol. 85 rect.

lin. 17 — fol. 86 v.) Philostrati.versus 2 δ 75 (p. 2; 35 — 5, 24), quibus dimidia pars lacunz, quee in fol. 81 latet, expletur. Reliqua deinceps ad finem usque folii 87 Aristodemi sunt.

Idem fere singulorum foliorum ambitus est in Turinensi codice eclogarum περὶ ἀρετῆς xoi χα- xíac , ut ex fragmentis inde repetitis in Fragm. Histor. tom. III, p. 409 et alibi intelligitur. Idem porro valet de codice eclogarum περὶ ἐπιδουλῶν, ex quo in Hispania sec. XVI codex Scorialensis 22, I, 11 descriptus est; nam quod ibi in mediam Dionysii narrationem intruditur fragmentum Polybii (v. Fr. Hist. tora. IH, p. XXVII) 2 »« 77 versus Didotianos explet et in prototypo duo folia loco suo mota complevisse videtur.

Ex his autem libris quum clarissimus ille Turonensis olim bibliothecee Constantini Porphy- rogeniti fuisse haud immerito censeatur, idem fortasse statueris de prototypo codicis Escorialensis

(*) In Athenzi libello corruptissimo nonnulla emendare studui in Goallinger gelehrte Anzeigen. 1869, p. 4-7.

"TAS Nec Ww

| DE CODICE PARISIENSI. ix

. mec non nostri Parisini, qui medius est inter alios duos, quos e collectaneis Constantinianis et

bibliothecae Constantinopolitanze codicibus profectos esse verisimillimum est, . In folio 81, nullo praemisso titulo, initium vitze Apollonii Tyanensis exstat inde a verbis : Ot

τὸν Σάμιον Πυθαγόραν ἐπαινοῦντες usque ad verba : ἀποδημίας τ᾽ αὐτοῦ ἀναγέγραφεν, ὧν χοινωνῆσαι χαὶ

αὐτός φησι (p. 1, 1 — p. 2, 35 ed. Did.). Hec igitur primum τοῦ ἀρχετύπου folium implebant. Deinde

-

- jatet quattuor foliorum lacuna (p. 2, 35 — p. 8, 22). Adscriptum ibi legitur: Ζήτει τὸ λεῖπον (5n τὸ

, » 35 - € d “52 . λιπὸν cod.) τούτου ὄπισθεν, ἐν ᾧ σημεῖόν ἐστι τοιοῦτον o—o , ἣ δὲ ἀρχὴ τοῦ λόγου « γέγραφεν ». Signum

Istud occurrit in folii 85 r. versu decimo septimo, qui ita habet : εἰς Ταίναρον, ἔν τε τῷ Ποσειδῶνος

πεμένει ἱκέτευεν * γέγραφεν - ὧν χοινωνῆσαι καὶ αὐτός φησι (V. Aristodem. p. 11, c. 8, 2). Verba γέγρα- - 96V... φησι quum jam legantur.fol. 81, consequitur ultima folii primi verba initio secundi folii in

πρωτοτύπῳ codice perperam repetita esse, Ceterum fol. 85, 17 sqq. dimidia tantum lacune pars (archetypi fol. 3 et 4) expletur usque ad verba δεῖσθαι ἔφη τοῦ ποιήσοντος (p. 5, “ἡ D.), altera pars usque ad verba τὴν μνημοσύνην ἥδετο (p. 8, 22), in deperditis codicis nostri foliis exstitisse debet. Igitur ad finem hujus supplementi iterum adnotandum erat : ζήτει τὸ λεῖπον τούτου ὄπισθεν xv). Quoniam vero nulla ejusmodi nota lector ad sequentia amandatur, annotator noster codicem talem jam repererit qualem nos habemus, in quo folia alteram hujus lacunz partem exhibentia desiderantur. — Post lacunam illam in folio 8r sequuntur Philostrati verba ἐν à πάντα χτλ. usque ad πηγὰς ἐχδίδωσιν 6 χῶρος ἀφθόνους (p. 8, 22 — p. 9, 43 Did.). Folium 82 δὰ Heronis librum pertinet. Folii 83 pagina prior scriba inattenti sphalmate in codicibus passim obvio vacua relicta est, Majorem ejus partem quidam octo medicamentorum formulis inquinavit. Manu hac scripta sunt ei quz reliquum codi- cem exaravit simillima, Altera folii pagina in media phrasi incipit verbis : αἰτησάμενος γὰρ μίαν ἡμέραν χτλ. Supra hac versus literis majusculis scriptus exstat qui ita «bet : 9 — δ — 0 χαὶ τὸ σημεῖον " τοῦτό ἐστι (καὶ) τὸ ζητούμενον τοῦ ᾿Αριστοδήμου.... .... «Ὁ Alterum x«i, quod inclusi, in codice linea transducta deletum est. In fine versus pars membrane, unius vel duorum verborum capax, periit. Sub voce Ἀριστοδήμου aliquid erasum esse videtur. Litera x ita exaratur ut voces xai hanc fere formam pre se ferant : i. Eodem autem prorsus modo litera scripta est in preceptis medicis pagins antecedentis. Hinc proclivis.suspicio est eidem homini qui medica illa dedit , etiam signa et notulas vel inscriptiones deberi , quibus rupta 'codicis intestina sarciuntur. Signo nostre pagine praefixo relegamur ad deperdita nunc folia, ubi. narrationi interposito Philostrati loco abrupte adscriptum legebatur : Ζήτει τὸ λεῖπον ὄπισθεν τούτου, ἔνθα σημεῖον τοῦτο 0 — 2X — o, vel tale quid. Initium fragmenti superstitis in narrandis rebus versatur qua proxime precedebant pugnam Salaminiam. Has et subsecutas usque ad proelium Mycalense in libro legebantur, cujus finis notatur in imo folio 84 rect., ubi : τέλος τοῦδ. Inferiores literarum partes cultro bibliopegz przecise ; numerus libri qui fuerit certius dici nequit, quum tenuissimus solummodo apex servatus sit; δ΄ fuisse Wescherus censet. In sequente pagina supra primum versum scriptum erat: Τὸ et numerus libri sequentis. Ibi superiora literarum abscisa, Numeri pars inferior a Weschéro ad*&' refertur conjectura dubia. Deinde in medio folio 97 interponi locum Philostrati supra jam monui. Post eum resumitur narratio de rebus Graecorum, qua continuatur usque ad finem folii 87, ubi in expositione causarum belli Peloponnesiaci abrumpitur. | Fragmentum hoc Aristodemi cujusdam historici esse ex przfixis ei verbis probabiliter viri docti collegisse videntur (*). Quamquam ea verba non ita habent ut nullum dubitationi locum relin- quant, Ut nunc exhibentur, sensu carent. Exspectabas : ζήτει vel ἰδοὺ τὸ σημεῖον * τοῦτό ἐστι τὸ ζη- τούμενον τοῦ Ἀριστοδήμου, aut: κατὰ τὸ σημεῖον τοῦτό ἐστι τὸ C. etc. Itaque nescio an quod in codice

(*) Excipiendus est Minas. Is in indice quem codici inseruit, primam fragmenti partem (c. 1-c. 10, 4 ed. nostr.) ad Charonem refert (Τοῦ Λαμψαχηνοῦ, οἴμαι, Χάρωνος τεμάχιον ἐκ τοῦ περὶ Περσῶν πολέμου), reliqua Ephori τεμάχιον esse censet. Quam obiter Minas codicem inspexerit, inde quoque patet, quod fragmentum ionica dialecto scriptum in fol. 17, et ex eodem Eusebio petitum quem fol. 103 habes , ἀνωνύμονυ τινὸς esse dixit, et quod Josephi de Jotapes obsidione fragmentum ad Hierosolymorum obsidionem pertinere asseverat.

x | PROLEGOMENA.

exaratum est x' hoc loco significet xaz&. Hoc si non concesseris , alterum illud xoi, quoa est ante verba τὸ ζητούμενον, preter rationem deletum dixeris; aut enim utrumque xai delendum, aut utrumque. servandum fuisse. Si servaveris, verba interpretanda videantur : Hoc est et signum |

" EMEND e an ttm NUT

Aristodemi narrationi in antecc. appositum et narrationis pars quee in antecc, desiderabatur, Ceterum : nescio an post verba τοῦ Ἀριστοδήμου verbum aliquod una cum membrane particula avulsum sit, - Deinde vero reputes in proxime antecedentibus dicendum fuisse de Aristodemo Spartiata qui ob - oculorum. morbum non interfuit proelio ad 'Thermopylas commisso et propterea "Trepidi nomine | notatus est , quam infamiam ad Platzas summ; virtutis laude delevit (v. fragm. c. 3, 5). Suspicari - igitur licet in praefixo lemmate de ipso hoc Spartiata, non vero de ignoto quodam Aristodemo : historico cogitandum esse, adeo ut verba redintegranda sint in hunc sensum : χατὰ τὸ σημεῖον τοῦτο ἔστι χαὶ τὸ ζητούμενον τοῦ Ἀριστοδήμου [ἀνδραγάθημα], sub hoc signo narratur etiam illud quod in antecc, querebatur Aristodemi facinus egregium. Nam fieri potuit ut in antecedentibus ad locum, ubi de . Aristodemo ageretur, adscriptum esset : Ζήτει ἐν τοῖς ὄπισθεν τὸ τοῦ Ἀριστοδήμου ἀνδραγάθημα, Con- ferri aliquatenus possit quod in Eclogis Polybianis (14, c. 12) abrupte ob codicis defectum narra- - tioni de Ptolemaeo Philopatore et Cleopatra appictum legitur : ζήτει" ἐνέλειπε γὰρ φύλλα μή, ἐν ole (addere debebat xai) περὶ τοῦ Πτολεμαίου xot ᾿Αρσινόης. Denique ad hoc quoque attendas quod anno- - tator noster in lemmate Philostrati loco adscripto nomen auctoris non indicavit, neque de eo edo- ceri poterat ex unico illo quaternione, quem ob oculos habebat, quoniam initium operis Philo- Stratel caret titulo, qui pro more vetere sub finem scriptus fuerit. Eodem autem modo quum historici quoque nomen in fine demum operis integri notatum fuisse probabile sit, Aristodemi | nomen, si quidem illud historici est, non ex ipsis illis, quz tenebat scholiasta, foliis , sed aliunde | in notitiam ejus venisse statuendum foret. Hzc quum ita habeant, multum certe abest ut quae de. - Aristodemo historico tanquam fragmenti nostri auctore feruntur, pro certis et exploratis vendere : possis.

EXCERPTA HISTORICA.

Sequuntur ex alio codice duo quaterniones integri (fol. 88-103) et tertii quaternionis folia dpa (16 et 17), qua neque folio 103 continuantur neque inter sese coherent. Igitur duo minimum - folia interciderunt. In summa pagina fol. 88 olim exstitit inscr ἸΡΒῸ versum integrum explens et^ partem versus secundi, Servata sunt verba versus secundi : διαφόρων πόλεων ; ἴπ priori prima. literae fuisse videntur zp, quamvis una g litera supersit integra. Quomodo refingendus sit titulus - haud liquet. De conjectura scribere licet in hanc fere sententiam : Στρατηγιχαὶ παρατάξεις xod στρα- τηγήματα xal πολιορχίαι διαφόρων πόλεων. Cum his conferri ex parte potest titulus : Παρεχύολαὶ ἐκ τῶν στρατηγικῶν παρατάξεων, qui libro e Polyzni maxime Strategematis collecto et in codicibus nonnullis Heroni Byzantio scc. X scriptori attributo przfigitur (V. Henr. Martin in Jemoires présentés par divers savants. 1 * série, vol. IV, p. 580). In nostro libro inscriptionem illam idem - homo dederit, qui in antecc. laceros codices in ordinem redigere studuit. Continentur in codicis | parte superstite de proeliis et obsidionibus excerpta historica, qua hoc se ordine excipiunt :

1. "Ex τῆς Διονυσίου ἱστορίας βιόλ. x^^ Πύρρου xai Ρωμαίων ὑπάτων Ποπλίου Δεχίου xai Ποπλίου (fol. 88 v. — f. 90 v, 19) sive descriptio proelii ad Asculum, quam ex Mina apographo dedimus ad - calcem Tong ed. Didot.

2. x£. "Ex τῶν Πολυαίνου (4, 3, 22) στρατηγημάτων. Ἀλεξάνδρου xat Πώρου (f. 9o v.,15-91 r., 6).

3. χς΄. "Ex τῶν Πολυαίνου (4, 6, 3) στρατηγημάτων (f. 91 r., 7-15). Narratur strategema quo Me- garenses elephantos Antigoni, qui urbem obsidebat, immissis suibus in fugam verterint. Quod . quum ad preelia minus pertineat, tanquam appendix subjunctum esse videtur antecedentibus , ubi | de pugna contra Porum Indum ejusque elephantos commissa sermo est. 3

Deinde a proeliis ad obsidiones transitus verbis paratur, qua in antiquioribus codicibus versus - dodecasyllabos fuisse patet hunc in modum refingendos :

᾿Εντεῦθεν ἐπὶ τάς [τε] πολιορχίας

DE CODICE PARISIENSI. Co

᾿καὶ τὰς £x τῶν ἔνδον παρασχευὰς, si μὴ γραφὴν ἀγνωμοσύνης φεύγειν θέλοιμεν (ἢ), ὃ λόγος ἔρχεται, seated [ταῖς] πάλαι τὸ τῶν μηχανῶν πιστούμενος χρήσιμον. Hiis subjicitur distichon : co. Ὑσμίνην δεδάηχας ἀμετροδίων ἐχέφαντων : ἰνδοφόνους C χρατεροὺς οὗ τρομέεις πολέμους. - Sequuntur de obsidiontbus narrationes quz excerpta sunt e Dexippo, Prisco, Arriano, Polybio, "Tucde Eusebio , Josepho. "Ex τῶν Δεξίππου. Πολιορχία Μαρχιανουπόλεως (f. 91 v., 21-92 v.,53). . Ἔχ τῶν Δεξίππου. Πολιορκία Φιλιππουπόλεως (f. 92 v., 4-98 v.,6). : 3, Ἔκ τῶν Δεξίππου. Σίδης πολιορχία (f. 93 v., 7-93 v., 2). | Haec ex Minz ἀπογράρῳ habes in Dexippi fr. 18. 20. 21 in Fragm. Biitok. tom, 3, p. 675 sqq. 4. "Ex τῶν Πρίσχου. Πολιορχία πόλεως ᾿Οὐιδούνα (f. 93 v., 3-21). 5. "Ex τῶν Πρίσχου. Ναϊσσοῦ πολιορχία (f. 93 v., 22-94 v.,2). 5. "Ex τῶν Ἀῤριανοῦ. "óoou ἅλωσις (f. 94 v., 3-97 v., 10). Ex Arrian. Exp. 2, c. 15-24. 7. Ἔχ τῶν ᾿Αρριανοῦ. Γαζέων (deb. Γαζαίων) πολιορχία (f. 97, v., 11-98 v., 17). Ex Arrian. Exp. C. 22-27. ...8. "Ex τῶν Πολυδίου. XupaxoucGv πολιορχία (f. 98 v, 18-100 v., 27). Majorem hujus excerpti partem aliunde jam noveramus. Qu:e nova cuia infra exhibebimus. 9. Ἀμόραχίας moAtopx(a. Πολυδίου βιόλ. xa' (f. 100 v., 28-102 3. 0.731). Hac ex Mina apographo E. ad calcem Josephi p. 16-18.

"Ex τῶν Θουχυδίδου. Πολιορκία Πλαταιέων (f. 102 v., 231-103 v., 19).

"Ex τῶν Εὐσεόίου θ΄. Πολιορκία Θεσσαλονίκης (f. 103 v., 20 usque ad finem pagine, ubi nar- ratio abrumpitur unius saltem folii jactura. Ejusdem Eusebii, qui dialecto ionica scripsit, ea sunt quz leguntur in folio 16 de obsidione urbis Macedonica, sive Thessalonica fuerit sive alia. Hzc quoque in media narratione subsistunt. Quot deinde folia perierint, haud liquet. Unum superest folium 17 ex media narratione Josephi de obsidione Jotapes (Bell. Judaic. lib. 3, c. 7, 3-30 et cap. 33-64, p. 155-164 et 166-167 ed. Didot).

NICETZE FRAGMENTUM.

Folia 1-7 sunt codicis Nicetz Choniate, sec. XIV. Prima verba : τὴν τοῦ Δούχα τοίνυν ἐπίπληξιν χαὶ ἐμόρίμησιν (p. 750, 14 ed. Bonn.) Ad redintegrandam narrationem praecedentes versus 33 editionis Bonnensis desiderantur. Itaque unum solummodo folium excidisse videtur. Desini fragmentum in ultima verba libri de rebus Alexii Murzuphli : ἣ ἐπανάχλησίς τε xoi fj παράχλησις (p. 770, 13 ed. B.), qua exstant in medio folio 6 vso. Sequens folium, quod ejusdem codicis est , Scriptura vacat. Igitur quaternionem integrum e codice Nicetae compilator quidam avulsit, eo scilicet consilio, ut narrationem de expugnata an. 1204 Constantinopoli, in qua major fragmenti

pars versatur, antiquioribus illis obsidionum exemplis subjungeret. FRAGMENTUM CHRYSOSTOMI.

Sequitur fol. 8-15 quaternio, quem in integro codice orationum Chrysostomi vicesimum se- cundum fuisse ex numero in imo folio 15 adscripto intelligitur. Codex ille saec. XII binis co- lumnis scriptus eleganter. Superstes quaternio continet ultimos versus quadraginta orationis

(*) Θέλοιμεν] ἐθέλοιμεν codex. Inclusa supplevi. (**) Ἰνδοφόνους] ἰνδοφόφους codex. Conjicias ἐλεφάντων ἰνδοφόρων. At prestat voci ignotae substituere vocem apud

Nonnum frequentissimam. Sie 38,80 habes νίκης ἰνδοφόνοιο. Idem Nonnus elephantos ἀμετροδίους dicere solet. Nostri . quoque versus e Bassaricis quibusdam , fortasse Dionysii , petiti fuerint.

uic ' |. PROLEGOMENA.

tertiae περὶ ἱερωσύνης (p. 294. 12-52 ed. Dübner) et dimidiam fere partem orationis quartz (p. 295, 1 — 302, 21 ed D.). Sequens quaternio, qui reliqua (p. 3o2, 21 — 308, 41) continebat , in Parisino libro excidisse putandus est. Servata verba ultima et prima partis deperdite ita habent :

Οὐ γὰρ πρὸς £v εἶδος ἡμῖν μάχης ἣ παρασχευὴ, ἀλλὰ ποικίλος οὗτος ὃ πόλειλος xal ἐχ paises συγχρο-

in asd τῶν dcs Καὶ δεῖ τὸν side τὴν πρὸς πάντας ἔγαθξ εὐλαὶ i εὐχὴν τὰς ἁπάντων εἰδέναι. τέχνας, χαὶ τὸν αὐτὸν τοξότην τε εἶναι χαὶ Spiyonvirn xal caLixp/ov καὶ λοχαγὸν xat στρατιώτην xol στρα- “τηγὸν χαὶ πεζὸν χαὶ ἱππέα χαὶ ναυμάχην χαὶ τειχομαάχην. | Fusius deinceps auctor exponit quantis ingenii dotibus ac scienti: copiis instructus esse debeat, si quis τὴν τοῦ Θεοῦ πόλιν contra impetus hostium diversissimorum defendendam sibi proposuerit. Vides spiritualem quandam artem poliorceticam praecedentibus a clerico quodam subjungi. Quodsi simul antecedentis orationis pars postrema. exhibetur, id propterea accidit quod in eodem in. quo: altera quaternione legebatur. Nimirum compilator noster perfunctorie rem agens integros quater-. niones e codicibus suis avulsit, quasi rudes lapides, quos dolare et partibus ad propositum iau-. tilibus purgare neglexit. Sic in Nicete quoque quaternione multa sunt quz ad Constantinopolis obsidionem nihil pertinent. Similiter in altero codice duorum przliorum descriptiones habemus, quoniam obsidionum exempla, qua sola proferri ratio instituti postulabat, in medio demum quaternione incipiunt. Ipse codex , cujus particulam Noster dedit , aperte destinatus erat ut exemplis. historicis illustraret non solum praecepta artis poliorcetice, sed ea quoque qua ad tacticam et: strategicam spectant, Quemadmodum vero hunc librum compilator truncavit, sic idem fecerit co-. dici primo, qui et ipse, ut ceteri hujus generis codices tantum non omnes , ante scripta de re. poliorcetica dederit alia quae erant de re tactica et strategica. Laciniam ex uberiore collectione. superstitem etiam in Aristodemi fragmento agnoscimus , quod tantum abest ut cum subsequentibus. obsidionum exemplis commune aliquid habeat, ut quz ad ea pertineant, de industria pretermissa. esse videantur; nam jure mireris in pentacontaetie historia ne verbo quidem commemorari: obsidiones celeberrimas Thasi et Ithomes. Contra vero hec historie greca pans quae probus et. artis imperatori: exemplis maxime insignis est, ad illustranda scripta περὶ ταχτιχῶν xol στρα-᾿ τηγικῶν peraccommodata erat. Simili prorsus modo Romanz historie partem eodem nomine pra: ceteris memorabilem in Constantinianis περὶ στρατηγημάτων eclogis adlumbratam fuisse colligitur e titulo περὶ γνωμῶν, ubi ad. verba Polybit (lib. 6, c. 1) : Καάλλιστον Ioui. din δὲ [iude εἶναι... τὸ γνῶναι χαὶ μαθεῖν πῶς χαὶ τίνι Ys vet πολιτείας ἐπικρατηθέντα αχεδὸν πάντα τὰ χατὰ τὴν οἰκουμέ-. νὴν ἐν οὐδ᾽ ὅλοις πεντήχοντα χαὶ sv ἔτεσιν ὑπὸ τὴν ἀρχὴν τῶν Ρωμαίων ἔπεσεν etc., adscriptum legi-- tur : Ζήτει ἐν τῷ περὶ στρατηγημάτων. 1

Obsidionum exempla ex ampliore aliqua collectione delibata esse eo indicari videtur quod locis | e Polyzno petitis numeri xe' et xc' adscribuntur, quos e pleniore libro inattentus scriba preter. rem in sua transtulit (*). Ampliorem autem illam collectionem eandem fuisse censeo, qua usus est ; auctor anonymus libri qui inscribitur : Ὅπως χρὴ τὸν τῆς πολιορχουμένης πόλεως στρατηγὸν πρὸς τὴν ; πολιορχίαν ἀντιτάττεσθαι, xol οἵοις ἐπιτηδεύμασι ταύτην ἀποχρούεσθαι, Editus liber in Veterum mathe- maticorum operibus (Paris. 1693) e duobus codd. Parisinis. Idem in aliis haud paucis libris mss. | exstat, sed in omnibus fine mutilus est. Quanta ejus pars perierit, nescimus. In nonnullis codd. opus attribuitur Heroni Byzantio, Constantini Porphyrogeniti cozetaneo. Quicunque fuerit auctor, : non scripsit ante seculum decimum, ut ex mentione Thessalonicz an. go4 a Saracenis obsessa intelligitur. Exempla historica éintblis artis obsidionalis preceptis auctor ita subjungit , ut fontes unde ducta sint, non commemoret, et si quid ab historico narretur ad ipsam obsidionem minus. pertinens , id d omittat vel in breve contrahat, Conferre cum nostris excerptis licet quae Ano-. nymus habet de obsidionibus Tyri, Gazz, Syracusarum, Ambraciz et Jotapz (p. 361. 326. 325,1 318. ed. Paris. 1693) (**). Comparatio dod Nostrum et Anonymum interdum verbotenus consen- |

(*) In Parpeotats ὁ €x τῶν στρατηγικῶν πράξεων vel παρατάξεων, περὶ τοῦ οἷον εἶναι δεῖ τὸν στρατηγόν (quae leguntur in e em 219, Pariss. 2437, 2441, 2522) quinquaginta Polycni capita habes secundum genera rerum disposita. (**) Reliqua obsidiones in superstite Anonymi parle commemorate sunf : Cesarece (p. 318), Neapolis (3197, Citri |

- WU WT VEN P UR NSW NR a deine

DE CODICE PARISIENSI. xiij

tire, dum aliter rem eloquatur scriptor, ex quo ducta narratio est, Communem igitur excerptorum fundum utrique subesse concludimus. Porro quum Noster ex Arriano excerpta duo tantummodo afferat, plura vero ex eodem Anonymus depromserit, hinc quoque colligimus, quod alio indicio moti jam conjecimus , scilicet in codice Parisino nonnisi selecta quaedam ex antiquiore et pleniore syntagmate capita exhiberi. Similiter etiam in singulis obsidionibus narratio Anonymi integrior est et ab auctoris, qui excerpitur, verbis minus recedit, adeo ut Noster sit antiquiorum excer- Ὁ ptorum excerptor negligens. [} Eamque rationem vel ea ostendunt excerpta, quorum tenorem cum verbis auctoris, ex quo ducta sunt, conferre non licet. Ejusmodi est narratio de obsessis et expugnatis Syracusis. Quatenus de his eadem etiam Anonymus narrat, plenior hic et integrior est; quatenus ex uno codice Parisino pendemus, supina excerptoris negligentia vel ex eo apparet, quod Polybii narrationem ita truncavit, ut urbs non anno demum 212 a. C, sed paucis diebus post quam an. 21/4 frustra eam Marcellus oppugnaverat, capta esse videatur. : Ceterum fontem ex quo tum Anonymus tum noster scriptor excerpta sua petiverint, in colle- ctaneis Constantinianis agnoscere mihi videor. Etenim Constantinum Porphyrogenitum, qui et ipse quadam de re tactica elaboraverat, antiquiora de rebus bellicis scripta et horum illustran- dorum causa, ex more antiquo, excerpta historica colligenda curasse recte haud dubiea viris doctis statuitur, quamquam disertum ejus rei testimonium desidero. Fortassis ejus operis curam imperator commisit Heroni, quem novimus Athenzi, Bitonis, Heronis Alexandrini, Philonis et pre ceteris Apollodori scripta κατ᾽ ἐχλογὴν συντάξαι et cascum illorum dicendi genus χατὰ τὸ cagé- στερον μεταποιῆσαι (vid. p. 199 et 296 ed. Wescher.) Idem tanquam supplementum τῶν ᾿Πολιορχητιχῶν etiam Γεωδαισίαν composuit, ex qua liquet scripsisse virum Constantinopoli regnante Constantino Porphyrogenito (Vid. St Vincent in Extraits et. INotices. des mss. tom. XIX, p. Il, p. 848 sqq.). Exteriorem excerptorum adornationem, qua singulis narrationibus nomen scriptoris praefigitur, eandem habes in Geoponicis a Cassiano Basso imperatoris jussu collectis, dum alia est in quin-

a Bulgaris capice (321) [ineunte seculo decimo, ut videtur. Vid. Tafel in libro De Thessalonica p. 58], Thessalonicze, ab Agarenis capte (326), Aradi (328), Hierosolymorum (ib.), Sardium (363), Oxianz petrc (363), quarum partem haud dubie etiam in nostris excerptis haberemus, si integer codex Parisinus ad nos perdurasset.

(*) Ut exemplo res probetur, enotabo discrepantiam quze inter Nostrum et Anonymum intercedit in narratione de Tyri obsidione, quam Arrianus, 2, c. 13,7 — c. 24, 2 suppeditavit. — Pag. 308, 13 ed. Wescher. legitur ἀνάγειν ἐς τὴν πόλιν δὲ πορθμὸς τεναγώδης, ubi post v. πόλιν exciderunt qua leguntur apud Arrian. 2, c. 18 p. 52, lin. 3-15 ed. Didot. Hzc lacuna, qua non erat in Excerptis quibus Anonymus usus est, librarii oscitantize debetur. — 309, 6. πολλὴ ἀφθονία] πολλῶν ἀφθ. Anon. οἱ Arian. — 309,8. Ordo verborum idem est apud Anonymum; alius est in codd. Arriani. — 309,9. Post v. ἐγένετο omittuntur quattuor versus Arriani, quos habet Anonymus. — 309,10. τῷ τε βα- θυτέρῳ] τε habet etiam Anon.; in nostris Arriani codd. non legitur. — 310, 2 προχωρήχει] librarii sphalma ; προχεχω- ρήχει Arrian. et Anon. Ibid. ἐπέστησαν] δύο addunt Arrian. et Anon. — 310,3. πρόχάλυμμα] προχαλύμματα Arr. et, An. — 310,5. ἐν ταὐτῷ] ἐν τῷ αὐτῷ Arr. ef An. — 310,7. χωννύντες] ἀπὸ τῶν πύργων addunt Arr. et An. — 310, 9. χλημα- τίδων] χλημάτων Arr. et An. — Ibidem verba xai ἐν χύχλῳ περιφράσσουσι Arriani et Anonymi omissa sunt. — 310,16. ἔθεσαν] ἐνέθεσαν Arr. et An. — 311,8. ταρεσχεύαστο] παρεσχευασμένα ἣν Arr. et An. — 311,12. Nonnulla Arriani et Ano- nymi omittuntur. — 312,15. Omittuntur non omittenda et ab Anonymo non omissa verba ὅσας μὴ τὸ ἀπὸ τῆς νεὼς πῦρ ἐπέσχεν. --- 311,16. Post vocem ἀρξάμενος (p. 53.17 Did.) inseruit ἔγνω, quod non habent Arr. et An. M 312, 3. In brevius contrahuntur verba Arriani c, 19, 6, p. 35, 30-34, qu:e integra praebet Anonymus. Deinde septuaginta versus editionis Didotianz (6. 20, 1-21,2, p. 53, 35-55,6) omittuntur, quos habet Anonymus singulis quibusdam verbis va- rians, semel addens quie in nostro Arriano non leguntur; sc. cap. 20, 8, p. 54, 29 post verba αἱ σὺν ᾿Αλεξάνδρῳ νῆες addit : εἴπως ἄρα εἰς ναυμαχίαν τοὺς Τυρίους προχαλέσαιντο. --- 312,7, νήσων] librarii errore pro γεῶν, uti est ap. Arr. et An. — 312,12. Quadam omissa quae habet An. — 312, 15-18. Verba Arriani reddit Anonymus (nisi quod v. ἐγγὺς omittit), non item codex Patris. — 315,5 σχοίνους] χοίνικας librarii sphalma ap. Anon. 313,7 et 12. Nonnulla omittuntur quae habet Anon. — 313, 14. ταῖς τῶν Μακεδόνων ναυσί] ταῖς Κυπρίαις ναυσί Arrian. et Anon. — 313,15. Mulía omittuntur (c. 22,7-c. 23,2) quce habet Anon. — 316, 3. Paucis absolvit, quae integra ex Arr. 23,8, p. 97, 23-27 habet An. — 316, 7. Omittuntur Arrian. p. 57, 32-58, 8; ea Anonymus habet usque ad p. 57, 42, sequentia et ipse comprehendit verbis : ἀλλὰ καὶ τοῦ τείχους ληφθέντος, oi Τύριοι οὐχ ἐνεδίδοσαν. -

In Excerpto de Gaze obsidione (ex Arrian. 2,25), p. 317,3 ed. Wescher. Γαζέων] Γαζαίων recte cum Arriano Anonymus. 317,4. à ὄνομα] ἦν addunt Arr. et An. — 317,9. ἐς εἴχοσι] ἐς omis. Arr. et An. — 317,10. ἡ ὁδὸς] ἡ ἄνοδος Arr. et An. — 318,2. ἐπὶ τῆς ἀρχῆς] ἐπὶ τῇ ἀρχῇ Arr. οἵ An. — 318,3. τῇ πόλει] τὴν πόλιν Arr. et An. — 318,5. ot ye μὴν] οἱ δὲ Arr. et An. — 318,6. τὴν πόλιν διὰ ὕψους τοῦ τείχους] τὸ τεῖχος διὰ ὕψους τοῦ χώματος Arr. et An. ----318,7.

αἱρετώτερον αἱρετέον Arr. et An. — 318,15. Omittitur narratio de portento (p. 60,3-12), quam habet Anon. — 319,3

et 320,8. Nonnulla omittuntur, qua habet Anonymus, Exit Anonymus in v. ἐμάχοντο, post quam vocem oratio lacuna hiulcat.

xiv | PROLEGOMENA. quaginta tribus eclogarum historicarum titulis, Inter hos quoque unus fuisse videtur περὶ στρατη-

γημάτων, qui semel memoratur in eclogis περὶ γνωμῶν. Quamquam fieri etiam potest ut ibi pars syntagmatis de rebus bellicis intelligenda sit.

Il. CODEX SCORIALENSIS Q, 1, τι.

Joannis Antiocheni fragmenta ex.eclogis Constantinianis περὶ émt6ouAGv in quarto Fragmentorum Historicorum volumine dedi secundum codicem Parisiensem 1666, qui fine mutilus in rebus Ze- nonis (an. 486) subsistit. Nunc quae ibi desiderantur, supplevi e codice Scorialense OQ, I, 11, qui easdem de insidiis eclogas exhibet integras. Titulus iis prefigitur (fol. 107) : 'Ex τῆς ἱστορίας Ἰωάννου ᾿Αντιοχέως ; ut monui in Fragm. Hist. tom, IV, p. 535. Quod vero ibidem dixi subscriptum legi : Ἰωάννου τοῦ ἐπίχλην Μαλέλα, id, ut postea vidi, secus habet. Videlicet excerpta ex Joanne

Antiocheno subscriptione carent. Post ultimum fragmentum ad postremum Phoce imp. annum (610) pertinens in codice spatium vacuum est sex versuum capax. Ea in lacuna periit tum sub- scriptio, tum initium -excerptorum qua deinceps leguntur e Chronicis Joannis Malele. Servata eorum pars nunc incipit verbis : ... φεύσατο μετὰ τοῦ Αἰγίσθου πῶς ὀφείλει δόλῳ φονευθῆναι ἐρχόμενος ᾿Αγαμέμνων (v. Malela p. 133, 7 ed. Bonn.), pertinet vero usque ad fol. 167 , ubi subscriptum est : 'Ῥέλος τῆς ἱστορίας Ἰωάννου τοῦ ἐπίκλην Μαλέλα περὶ ἐπιδουλῆς.

Joannis Antiocheni fragmenta qua sunt de rebus imperatorum Byzantinorum, nova multa eaque ex optimis fontibus ducta prebere inter historicos satis jam constat, idque iis qu: e co- dice Scorialensi jam accedunt, magis etiam comprobabitur. Quod duces attinet, quibus Joannes se addixit, sepius monui multa eum eodem prorsus modo referre quo eadem narravit Socrates (vid. not. ad fr. 184, 186, 189, 190, 193, 195, 211). Verum, nisi egregie fallor, Joannes hzc non ex Socrate, qui ecclesiasticis summa civilis historie momenta immiscuit, expiscatus est, sed ex eodem sumsit Eustathio Epiphaniensi, quo Socrates usus est, et quem historias suas usque ad duodecimum Anastasii annum (502 p. C.) deduxisse ex eodem Socrate novimus (v. Fr. Hist. 4, p. 138). Ac quoniam Eustathius in historüs suis excerpsisse perhibetur tum alios tum Dionem ᾿ Cassium, Herodianum, Nicostratum , Dexippum, Arrianum, Asinium Quadratum, Zosimum et Priscum, ex quibus Dionem, Herodianum, Zosimum et Priscum etiam Joannis fragmentis reddi luculentissimis exemplis probatur, vix erraveris si Joannem Syrum statueris non denuo istos hi-

storicos excerpsisse, sed excerptos jam ab Eustathio Syro in usus suos convertisse. In postrema -

historiarum parte, qua res post an. 502 gestas narrantur, iisdem quibus Theophanes fontibus usus esse videtur. à

Ceterum alter quoque Joannes, Malela ille dictus, quamvis in majori operis parte plane helluo et pecus sit, attamen Antiochie urbis historiz fons est precipuus et de suc statis rebus Byzan- tinis auctor haud spernendus. Quod quidem multo clarius appareret, si integrius opus ad nos per- venisset, Etenim editiones Malele uno nituntur codice Oxoniensi ex quo Chronographiam descri- psit Edmundus Chilmeadus et e schedulis ejus viri Humfredus Hondius an. 1691 edidit. At codex ille et initio et fine mutilus est. Ex parte in fine deperdita codex Scorialensis duo excerpta ser- .vavit quz pertinent ad tempora Justiniani, Reliquis excerptis docemur in. codice Oxoniensi narra- tionem auctoris permultis locis magnopere breviatam esse, adeo ut tum his περὶ éxi6ouAGv eclogis tum illis quas περὶ ἀρετῆς xci χακίας codex Turonensis (fol. 8r v.-85 r.) suppeditat, ad majorem integritatem opus revocari possit. Ἶ

IH. CODEX CONSTANTINOPOLITANUS.

“ Codex qui Critobuli libros quinque de rebus gestis Mechemetis continet, Constantinopoli as- servatur in bibliotheca Seraglii sive palatii imperatoris Turcorum.;In indiculo codicum grzco- rum turcice scripto numero II designatur, in catalogo quem ipse in Seraglio composui, sub nu- mero XIV recensetur,

DE CODICIBUS SCORIALENSI ET CONSTANTINOPOLITANO. XN

Chartaceus est, sc. XVI, longus centimetra 22, latus centimetra 15; foliis constat 306 ; in sin- gulis paginis versus 34. Scriptura satis nitida. Singuli foliorum fasciculi, qui, soluta voluminis compagine, nullo jam vinculo coercentur, non ubique sunt quaterniones legitimi, sed foliorum numero variant. Fasciculus primus folia habet sex, decimus decem, decimus septimus septem ; vicesimus sex. In vicesimo primo sive ultimo priores paginz quattuor scripturam ostendunt, relique vacuz sunt. In decimo (p. 129-148) media folia quattuor (p. 135-142) scripta sunt literis multo majoribus quam cetera. Videtur ibi aliquid omissum fuisse, cujus supplendi causa mediis quaternionis foliis duobus substituta sunt folia quattuor; quum vero omissorum copia non tanta esset, ut hzc sueto scribendi genere impleri possent, grandioribus literis scriba usus est, quam- quam vel sic accidit ut ultime pagine (142) pars manserit vacua. In primo sex foliorum fasciculo pagine τ- et ro-ri2 scriptura vacant; in paginis 5-9 legitur epistola, qua Critobulus Mechemeti sultano opus suum dedicavit, In margine quinque centimetra lata colore rubro adscribuntur

singulorum capitum argumenta, qus enotare non erat opere pretium; magni vero momenti sunt

qua ibidem atramento scripta leguntur. Hac enim ex alio codice aliaque operis recensione, quam in exhibendo verborum grecorum contextu secuti sumus , addidamenta seu supplementa (ἢ) et locis quam plurimis varias lectiones suppeditant. Nostrum codicem transcriptum esse ex codice lacunis mutilo, primum colligitur ex lib. 1, c. 5, 7 p. 58, ubi post verba διατιθεμένῳ δὲ τοῦ oratio abrumpitur. Desiderantur versus quattuor vel quinque. Scriba lacunam animadvertens , sed quanta deessent nescius, unius fere versus spatium vàcuum reliquit; hoc deinde alia manus explevit et reliqua, qu: contineri eo non poterant, ad marginem scripsit. Alia lacuna liber secundus labo- rat. Etenim quum per totum reliquum opus finis singulorum annorum expressis verbis more Thucydideo commemoretur, in codice nostro desideratur mentio anni 6962,. adeo ut libro se- - cundo, quo res quattuor annorum narrantur, tres tantum anni comprehendi videantur (V. not. ad 2, c. τ p. 105). Et hec quidem lacuna quum nulla marginis nota indicetur, etiam in altera

- operis recensione exstitisse debet. Jam repperit eam auctor argumenti libro secundo prefixi, ut

ex verbis χρόνου πλῆθος ἔτη τρία colligitur. Eadem causa fuit cur in sqq. regis annus quintus in quartum, sextus in quintum et sic porro abierint, qui errores deinde vel ad. marginem vel in ra- suris correcti sunt,

Quod epistolam Critobuli attinet, aliud ejus exemplar ab eo quod codex noster habet diver- sum Tischendorfius edidit in JVotitia editionis codicis Bibliarum Sinaitici ( Lips. 1860) p. 123, ubi hac :

« Denique missis in presens aliis, de historico breviter dicamus, cujus quod sciam nec opus nec nomen innotuit. Quo enim tempore Muhamedes II orbem terrarum gloria nominis sui im- plebat, inter monachos grecos montis Athi inventus est qui historiam rerum ab eo gestarum conscriberet. Conscriptam Muhamedi misit, libri censuram exspectans. Cui exspectationi etsi latet quomodo satisfactum sit, tamep ipse liber non periit. Nuperrime enim in ipsa ea urbe, in qua Muhamedes sedem constituit, contigit ut in manus meas incideret codex in quo Muhamedis res gest: a Critobulo monacho conscriptz leguntur. Historiam satis verbose scriptam praecedit epistula , unde scriptoris pariter atque libri ratio cognoscitur. Quam quum favore Alexandri Lo- banow principis, viri intelligentissimi literarumque amantissimi, nactus sim, viris doctis ejus legendi copiam faciam. »

In his istud de Critobulo monacho Athoo commentum ejusmodi est ut Tischendorfius aut non vidisse codicem aut, si viderit, ne prima quidem ejus verba legisse videatur. Epistola autem, quam vel cujus ἀπόγραφον T. favore Alexandri Lobanow , qui tunc imperatoris Rossorum legatus Constantinopoli versabatur, accepit, num olim in codice nostro, cujus compaginem dissolutam esse monui, juxta alteram illam exstiterit, an ex alio quodam Critobuli codice depromta sit, in medio mihi relinquendum est. Nonnulla que in nostro codice ad marginem notantur (ut $ 4 verba

^

(*) Vid. v. c. not. ad 2, 19, 2. 3,-8. 4, 4, 1. 4, 5, 4. 4, 10, 7. 5, 6, t.

xvj PROLEGOMENA.

ἐν πέντε τμήμασι διελών et S 13 xa νεωρίων), alterum epistole exemplar in contextu verborum habet; ne tamen putemus id esse ejus Historiarum recensionis, cujus varias lectiones margo nostra prebet, reliquo dissensu, quem in annotatione consignavi , impedimur.

IV, CODEX ATHOUS PHOTH.

De Photii codice chartaceo , forme maxima, sec. XVII, qui in Athoo τῶν 'I6pov monasterio asservatur, nihil ego novi preter ea quo in annotatione p. 162 attuli. His nunc addere liceat

nonnulla eorum quz disputavit Augustus Nauck in procmio editionis Lexici Vindobonensis (Pe-

wopoli 1867. 8) p. XXIII.

« Photii, inquit, εἰς τὴν τῶν *Póxc ὁμιλίαιν, que nunc primum integre a nobis eduntur, spectant ad Rossorum incursionem Constantinopolitanam anno 865 factam , de qua que e grecis et slavicis scriptoribus tradita sunt, tametsi discordant inter se neque ad accuratam rei cognitionem videntur sufficere, hoc tamen ostendunt, ingentem civibus terrorem injecisse Rossorum manum ducentis navibus preter spem appulsam, et nisi coorta subito tempestate predantium advenarum naves fracte essent, facile fieri potuisse, ut turpissima queque Greci perpeterentur. Homilias autem, quibus Photius calamitatem istam Constantini urbi divinitus immissam deplorat , dudum consta- bat seculo XVII una cum aliis homiliis Photii in codice quodam vel Mosque invento vel Mosquam allato lectas esse ἃ Paisio Ligaride metropolita Gazensi, Paisius enim Nicolao Heinsio notitiam rei una cum secunda homilie exemplo impertiüt, Heinsius qu: acceperat a Paisio concessit Bigotio , Bigotius eadem primum cum (GCombefisio communicavit, deinde Montefalconio tradidit. Inde Combefisius in Bibliothece patrum auctario novissimo et Montefalconius in Bibliotheca bibl. mss. initia Photianarum'eic τὴν ἔφοδον τῶν 'Póc homiliarum indicarunt, (*) Alter earundem homiliarum codex olim fuit in Bibliotheca Escorialensi, quem enim Barocetius in Catologo codd. Scor. bibl. vel potius Guil. Lindanus (hunc enim Barocetius sequitur) Photianz homiliz prodit titulum εἷς τὴν ἔφοδον τῶν φωτῶν, eo has ipsas de quibus agimus εἰς v. ἔ, τῶν Ῥώς significari acute perspexit Kunik... Codices et Mosquensis et Escorialensis incendio videntur absumpti. Paisius autem quod confecit alterius homilie exemplar nescimus quo devenerit, Verumtamen qux apud Mosquenses et Hispanos frustra qusesita erant, alibi inventa sunt. Etenim Porphyrius Uspenski archimandrita an. 1858 in codicem monasterii Iberici montis Atho incidit, cui et ali& Photii homilie et due εἰς τ. ἔ, τῶν "Pc inerant, Indicavit ἕρμαιον suum. Petro Sewastianof, qui quas homilias hominibus rérum rossicarum studiosis grates fore intelligebat, photographice artis ope reddidit et exemplum Petropolim allatum permisit an. 1861 m. Febr. college cl. E. Kunikio, qui mihi... mandavit ut verba greca transcriberem et recenserem. »

V. CODEX LONDINIENSIS MUSEI BRITANNICI.

De codice Musei Britannici, qui inter codices additicios numero 19, 391 signatur, dixerunt viri doctisimi Fridericus Madden in diario quod Athenmeum inscribitur (8 Mart, 1856, p. 299) et Joannes Yates in Transactions of the royal society of. Literature tom . VIII, 1864 (Some account of a volume containing portions of Ptolemy's Geographi and of the Geography Minores.), ubi vir egregius etiam verba greca fragmenti ex Anaplo Bospori petiti descripsit. Deinde ipse Londinii totum co- dicem excussi, Volumen illud, ut nunc habet, viginti et uno constat foliis membranaceis, longis centimetra 34, latis centim. 26, quz mense Martio an, 1853 Simonides Graecus Museo Britannico vendidit. (ἢ Duorum codicum particulas continent eadem manu scriptas, que seculi XIV vel,

(*) « Pluribus de hac re disputavit E. Kunik in Bulletin de la classe historico-philologique de l'Acad. des sc. de S.-Petersbourg tom. VI, p. 373-379 (an. 1849); tom. VIII, p. 185 sqq. (an. 1851). »

(**) In prima voluminis pagina Maddenii manu scriptum legitur : « Purchasedof M. C. Simonides (lhrough. M. W B. Barker), 12 March 1853. Joannes Yates 1.1. : J£ is important, inquit, (o observe, (hat the contents of the vo-

lume were delivered by Dr. Simonides to the British Museum in detached portions, and were afterwards bound together. »

t DE CODICIBUS ATHOO ET LONDINIENSI. xvij

. Maddeno judice, 580. XV esse videtur. Folia 14-21 avulsa sunt e Ptolemzi geographiz codice, ; qui servatur in Athoo τοῦ Βατοπεδίου monasterio. Hunc codicem octo illis foliis (f. 34-41) jam spoliatum Petrus Sewastianoff an. 1858 arte photographica exprimendum curavit et an. 1867 - photolithographie artificio repetivit et edidit Ambrosius Firminus Didot. (**) Reliqua Londi- - niensis libri folia tredecim (f. 1-13) non continuum orationis tenorem exhibent, sed duorum, ut - videtur, foliorum jactura interruptum. Decerpta sunt e codice quem et ipsum in Atho monte qua- - rendum esse vel ex eo colligas quod fol. 3 juxta verba ἐς τὸν Ἄθω recens manus in margine scripsit Ἄθως ὄρος, quae quidem marginalis nota hac manu scripta in toto volumine unica est. Integer codex quanam opuscula continuerit , premisso docemur indiculo. Inde vero nec non ex cetera codicis ratione patet librum Athoum originem ducere ex notissimo codice Heidelbergensi 398. seculi X, cujus priores quaterniones quinque sive folia quadraginta nunc desiderantur. Videlicet ex 22 opusculis codicis Athoi opuscula 5-22 eodem ordine etiam Heidelbergensis habet, nisi quod in Áthoo deest Arriani Κυνηγετικὸς quem Palatinus inter scripta geographica N. 5 et 6 pa- - rum apte interponit. Itaque vix dubium est quin priora quattuor scripta codicis Athoi olim etiani

in Heidelbergensi legerentur. Quam conjecturam firmat computatio, Etenim si in Athoo libro - post folium tertium duo folia excidisse statuamus (quod pro certo fere asseverare licet), usque - ad locum ubi nunc incipit Heidelbergensis, quattuordecim pagina et dimidia forent, quz in Heidelbergensi 8o fere paginas deperditas explerent , quandoquidem in Athoo scriptura tam est minuta et pressa ut una pagina tot circiter verba habeat quot in Heidelbergensi libro , scriptura grandi et quadrata exarato, paginis quinque et dimidia continentur, Ceterum index scriptorum ita

habet :

Ὁ τῶν γραφέντων ὧδε βιδλίων πίναξ,

α΄. Ὑποτύπωσις γεωγραφίας ἐν ἐπιτόμῳ

(Fol. 1 ν., 11-fol. 3 v., το. Vid. Geogr. Min. tom. 2, p. 494-509.)

β΄. ᾿Ἀγαθημέρου τοῦ "Opfovoc γεωγραφίας ὑποτύπωσις.

(Fol.3 v., 10 usque ad finem folii 3 v., ubi greca desinunt in verba ἔστι γὰρ μαχρὰ, in Geogr. Min. 2, p. 486, 7. Desunt igitur ultimi versus quattüor vel quinque hujus opusculi. Deinde desideratur opusculum tertium et major pars opusculi quarti. Que omnia non ultra duo folia impleverint nunc deperdita.) (*)

γ΄. ᾿Ανέμων θέσεις xal προσηγορίαι ἐκ τῶν ᾿Αριστοτέλους περὶ σημάτων. δ΄, Διονυσίου Βυζαντίου ᾿Ανάπλους Βοσπόρου.

(Ejus scripti pars ultima exstat in fol. 4 r., 1-9. Subscriptum Διώρθωται οὐ πρὸς πάνυ σπουδαῖον ἀντίγραφον. Vide infra p. 190 hujus voluminis.)

εἰ. Ἀρριανοῦ περίπλους Εὐξείνου πόντου ἑκατέρων τῶν ἠπείρων τῶν παρὰ τὴν Ἀσίαν xoi Εὐρώπην διη- | χουσῶν.

(Fol. 4 v., 1o-fol. 7 v., 8. In medio hoc Pseudarriani periplo , fol. 6 v., 18 codicis Londin., 6 43, p. 412 in Geogr. min. tom, 2, incipit codex Heidelbergensis, qui postremam peripli partem babet in foliis 1- 6. — Deinde codex Heid. fol. 7*30 ponit ᾿Αρριανοῦ Κυνηγετικόν, quem Athous liber omisit.)

ς΄. Τοῦ αὐτοῦ ἐπιστολὴ πρὸς Τραϊανὸν, ἐν ἦ χαὶ περίπλους Εὐξείνου πόντου.

(**) Géogyaphie de Ptolémée, reproduction photolithographique du ms. grec du monastére de Valopédi , - exécutée d'apres les clichés oblenus sous la direction de M. Pierre de Sewastianoff, el précédée d'une intro- duction historique sur le mont Athos , les monastéres et les dépóls littéraires de la presqwíle sainte par Victor Langlois. Paris 1867, fol. Librairie de F. Didot. Codicem e Batopedio monasterio ablatum esse acute jam suspi- catus erat Joannes Yates l. 1. p. 21. Octo illa Ptolemei folia continent Geographic librum septimum , libri octàvi capita 1-3, tabulam orbis terrarum , tabulam insularum Britannicarum et dimidiam partem tabule Hispania. Fusius de his dicemus in editione Ptolem:ei. E ;

(*) In aliis codicibus inter duo hzc opuscula (a' et β΄), medius interponitur libellus, cui titulus : Διάγνωσις ἐν ἐπιτομῇ τῆς ἐν σφαίρᾳ γεωγραφίας, ita ut praecedat Agathemeri opus (β΄ in cod. Lond.),, sequatur Anonymi ὑποτύ- πωσις (a' in cod. L.). Post tria hzc opuscula in codd. Pariss. 1405. 1406. 2554 et Matrit. 138 habes initium Anapli

Bospori. ;

xvii) : | PROLEGOMENA. (Fol.7 v., 9p, 9 v., lin. 4 ab ima. In cod, Heidelb. fol, 30-40. Geogr. Min. 1, p. 570-4. ζ΄, "ToU αὐτοῦ περίπλους τῆς ᾿Ερυθρᾶᾷς θαλάσσης. (Fol. 9 v. ult.-fol. 12 v., 4 ab ima. In cod. Heidelb. fol. 40-54 v. eom min, r, p. 257-305 In utroque codice subscriptum : Διώρθωται οὐ τοῖς σπουδαῖον ἀντίγραφον. ἡ΄. Ἄννωνος βασιλέως Καρχηδονίων περίπλους τῶν ὑπὲρ τὰς Ἡ ραχλείας στήλας Λιδυχῶν τῆς γῆς μερ ὃν χαὶ ἀνέθηκεν ἐν τῷ τοῦ Κρόνου τεμένει. (Fol. 12 v., 4 ab ima-12 v., 25. In cod, Heidelb. fol. 55-56. Geogr. m. 1, p. 1-14.) θ΄. Φίλωνος Βαντίου (síc pro Βυζαντίου) περὶ τῶν ἑπτὰ θεαμάτων. [ (Fol. 12. v., 26-fol. 13 v.,2, relicto deinceps spatio vacuo, quod versibus 17-18 sufficeret, In cod, Heidelb. fol. 56 usque ad finem folii 59 v. In utroque codice opuscaltns fine mu- tilum desinit in verba : πρῶτον μὲν ἐδάλετο χρηπῖδα δεκαύαθμον διεγείρων δρῦς βάσιν μετεωρ φανὲς xal περὶ. In cod. H. recentiori manu adscribitur : λείπει φύλλα τινά; in cod. Athoo ; ἕως ὧδε. Perierunt in illo ultima folia quaternionis decimi tertii. Constat igitur quomodi nata sit lacuna; unde sequitur Athoum codicem , ubi oratio subsistit in prima pagine partt inque medio versu, originem ducere e codice Heidelbergensi. "Ex τῶν Στράῤδωνος γεωγραφιχῶν ιζ΄ βιδλίων. ἢ οὐ πῆ Heidelb. fol; 60-156. In cod. Athoo folii 13 v. pars posterior primos versus 27 hujus operis exhibet. Ultima verba : παραλλήλων xot ὀρθῶν xol τῶν τοιούτων (p. 513, S 18 in Geogr. min. tom. 2). Reliqua omnia in codice Lond. desiderantur. ^ ια΄, Πλουτάρχου περὶ ποταμῶν xai ὀρῶν ἐπωνυμίας xal τῶν ἐν αὐτοῖς εὡρισχομένων. 3 (Cod. Heidelb. fol. 157-172. Geogr. min. 2, p. 637 sqq.) 1 ι6΄, Παρθενίου περὶ ἐρωτικῶν παθημάτων. ; (Cod. Heidelb. fol. 173-189.) . Ἀντωνίνου Λιξδεράλις Μεταμορφώσεων συναγωγή. (Cod. Heidelb. f. 189-508.) ιδ΄, Πάτρια Κωνσταντινουπόλεως χατὰ "Hoóytov ᾿Ιλλούστριον. 4 (Cod. Heidelb. f. 209-215.) 3 ιε΄, Φλέγοντος Τραλλιανοῦ ἀπελευθέρου Καίσαρος περὶ θαυμασίων xot μακροδίων, fell. Heidelb. f. 216.234.) iz. Τοῦ αὐτοῦ περὶ Ὀλυμπίων ἀγώνων. (Cod. Heidelb. f. 235.) ιζ΄, ᾿Απαλλωνίου ἱστορίχι θαυμάσιαι. M od. Heidelb. f. 2336-24» ) "Avttyóvou ἱστοριῶν παραδόξων συναγωγή. Coa. Heidelb. f. 243-264.)

θ΄, Ἱπποχράτους ἐπιστολὴ Θεμιστοχλέους. Sic scribe lapsu, ut videtur, Debebat : : ΄. Ἱπποχρά-

τους ἐπιστολαί (cod. Heid. f. 265 sqq.) κ΄. Θεμιστοχλέους (cod. H. f. 233 544.). (deb. "ibo Διογένους τοῦ Κυνός (cod. H. f. 303 sqq.). α' (deb. x6"). Βρούτου Ρωμαίων ὑπάτου (cod. H. f. 322 sqq.)

Quodsi ex hisce recte colligitur codicem Londiniensem de codice Palatino, nescio qua success sionis serie, descendere, eo ipso liquet in scriptis, qua uterque codex continet, varias wi. libri Lond. ab omni auctoritate destitutas ac merze scribarum vel negligentiz vel,si quando proba obviam fiunt, intelligentiae vindicandas esse. Ac sane in Pseudo-Arriani parte ulti in Arriani et Anonymi periplis Ponti et maris Erythrai et in Hannonis scripto nihil invenitur quod ex alio codice derivandum sit. Quod attinet scripta geographica Anonymi et Agathemeri (N. x et 2) et partem Pseudarriani Peripli Ponti Euxini, qua ex aliis codicibus novimus , Londiniensis liber in plurimis quidem lacunis et nominum numerorumque corruptelis cum reliquis conspirat ,. sim 1 autem tum vitia quadam ipsi propria habet, tum vero multis locis solus genuinaru ἣν

, Uy |

Jom

WOPRUP CERERI IET RAPI ER

T" ).! E "i^ DCN τς a di

DER

scripturam servavit, Omnes illi codices, inier quos principem locum Londiniensis obtinet,

c

i

DE CODICE LONDINIENSI. xix

eodem fonte satis jam impuro deducendi sunt; qui quidem fundus communis majus scriptorum - geographicorum σύνταγμα fuerit,ex quo alii alia quaedam selegerunt. Precipuum vero libri Lon- diniensis pretium in eo positum est, quod solus suppeditat anonymi peripli Ponti Euxini partem mediam et verba graeca ultimorum capitum Anapli Bospori, que infra P. 174 Sqq. exhibui. Hoc autem loco qua sit in ceteris libris geographicis in cod. Heidelb. deperditis varia lectio, eno- tabo.

ANONYMI PERIPLI PONTI EUXINI PARS PRIMA,

Hanc non noveramus nisi e codice Vaticano 143 et excerptis nonnullis quae suppeditat codex - Vindobonensis. (Vid. Geogr. Min. tom. I, p. 402-412.) : ; Inscriptio libri in codice Lond. ita habet : Ἀρριανοῦ περίπλους Εὐξείνου πόντου ἑκατέρων τῶν ἠπείρων τῶν παρὰ τὴν ᾿Ασίαν xxl Εὐρώπην διηκουσῶν a! Βιθυνίας τῆς πρὸς τῷ Πόντῳ περίπλους. β', Παφλαγονίας. γ΄. Τῶν δύο Πόντων. δ΄. Τῶν ἐν τῇ Εὐρώπῃ μερῶν τοῦ Πόντου. ε΄. Θράκης τῆς πρὸς τῷ Πόντῳ. --- Αὐτο- χράτορι Καίσαρι Τραϊανῷ ᾿Αδριανῷ σεδαστῷ Ἄρριανός. Eundem titulum, sed lacuna mutilum, praebent . Excerpta codicis Vindobonensis. Vel hinc igitur patet ea non petita esse e genuino Arriani periplo, uti monueram in G. M. p. 4o2 not. Quamquam vel nuper Hercherus (Arriani scripta minora. "Teubn. 1864, Ρ. 94, lin. 6-19) Hudsoni aliorumque vestigia legens locum satis amplum ex cod. Vind. in Arriani periplum infersit.

Pag. 402, 4. προσαγορευόμενος] προσαγορευομένου, ut Vat., neque id mutandum erat, — 7. δὲ] τε bene. — Ib. λειπόμενον] λεγόμενον, ut Vindob. — 8. τὸ .. χείμενον] τοῦ χειμένου, — το. Διὸς [τοῦ] Οὐρίου] τοῦ, a Gailio suppletum, non habet , neque eo opus est.

P. 403, 4. δὲ] om. — lb. πλέοντι] περιπλέοντι. Dein Ῥίέαν.. Ῥίόα. ---- το. Ψιλλίδα] WO, recte; sic: enim Arrianus.— 14. δρμίζοιτο] δρμίζοιντο. ---- 16. ΨΨιλλίδος] WO«3oc. — Ib. Κάλπην et mox Κάλ- mw] Κάλπιν... Κάλπις. — 17. τὸ] om. — 19.ómoioc] ὁποῖον. ---- 20. ψυχροῦ x«i καθαροῦ] χαθαροῦ ψυ- χροῦ. — 24. στάδια x', μίλια β΄, “΄, c'] στάδια x6' ε΄ δ΄. μίλια γ΄ δ΄. Stadiorum numerus ortus ex con- flatis numeris stadiorum et millium , deinde ex corrupto sic stadiorum numero collectus est nu- merus millium computo haud accurato. — 26. Δάφνην] Δαφνουσίαν, quod recipiendum est , quo- niam lin. 3o Vaticanus quoque Δαφνουσίαν habet. — 27. ὑπὸ νήσῳ] ὑπὸ τὴν νῆσον ; lege ὑπὸ τῇ νήσῳ. — 28. ᾿Ἀπολλωνιὰς ... ᾿Ἀπολλωνιάδος] Ἀπολλωνία ... Ἀπολλωνίας. — 31. f λεγομένη χηλὴ Μηδια- νῶν] ἣ xal νῦν X. Χηλὴ M. Hac compilator de suo addidisse videtur, ut passim. Quare etiam non est cur X74 mutetur in Χηλαί ex Arriano.

P. 404, 2. ἐξίησι διὰ τῆς Θυνιάδος] ἔξεισι 8. τ. Θυμηδίας. ---- 5. ἐφ᾽ αὑτῷ μεσηγὺς πόλιν Προυσιάδα] ἐπ’ αὐτῷ μεσόγειον π. Πλουσιάδα..---- 8. ὅρμος] xal ὅρμος. ---- 9. Λιλεὸν... Λιλεοῦ] Λιλαῖον ... Λιλαίου, recte. No- men in Arriani periplo S 18, p.383, abiit in Δίλλιον.--- 1}. [Ἔλαιον] "Ελεον .----τ 2. Lacunam quam explevi verbis : ἀπὸ δὲ "EAa(ou εἰς Κάλητα ἐμπόριον xal ποταμὸν στάδια ρχ΄, ni. te", non habet codex Lond., 'in quo legitur : ἀπὸ δὲ τοῦ "EAéou εἰς Κάλητα ποταμὸν καὶ ἐμπόριον etc. — 16. στάδια 0] στ. x', recte, quum sic habeat Arrianus. — 19. Μηδίας] Μηδείας. — 28. Ποσείδειον ... Ποσειδείου] Ποσείδεον ... Πο- σειδεῶν. — 29. Ποτίστεα] Ποτίστια. --- Ib. στάδια u^, μίλια 0] στ. μ΄, μίλια ε΄, Y', in quibus stadiorum et milium numeri consentiunt; at quaritur num stadiorum numerus recte habeat, — 30. Κυρσαιτὰ] Kópsav:a. De vera nominis forma non constat. — 31 Τυνδαριδῶν] ᾿Γυνδορίδος L, Τυνδαριδίνης Vatic.; .in antecc. uterque εἰς Τυνδαρίδας, ut ap. Arrian. — στάδια με΄, μίλια ς΄] στάδια ιε΄, μιλ. β΄, recte, sic- αἰ Arrianus.

2 p. 405, τ. Ὀξίνα] Ὀξίνα ποταυοῦ. — Ib. Σανδαράχην] Σινδαράχην et mox Σινδαράχης. — 2. μικρᾶς] om. — Ib. μίλια εἼ μίλια ε΄, γ΄, recte. — 4. WoO2av ... Wo] WóXXtov .. WoAMov. In Arriani cod. Wow. — 9. Βιλλαῖος ποταμὸς] ποτ. BU. — 13. Ψίλιδα.... WO«480;]]. WOAav .. WO490c. — 17. ὃ Mao£vzc] ὃ Παρθένιος. --- 20. ἀπὸ δὲ τοῦ Παρθενίου εἰς Ἀμάστραν τὴν xai Ἄμαστριν λεγομένην πόλιν εἰο.} ἀπὸ δὲ τοῦ Παρθενίου εἰς Ἄμαστριν πόλιν “Ελληνίδα, ἔχουσαν καὶ πρότερον λεγόμενον Σήσαμον. --- 23. ἀπὸ “δὲ “Ἡραχλείας etc... μίλια 7 om. — 27. Ἄμαστριν] Ἀμάστραν.

xx PROLEGOMENA.

P. 406, 1-3 ita habet codex : ἐπὶ τῶν τόπων χτίσασα πόλιν ὁμώνυμον Ἄμαστρις, ᾿Οξάθρα μὲν ísxo-] ρουμένη θυγάτηρ, ὡς λόγος, ὑπάρχειν τοῦ Πέρσου, τοῦ δὲ Ἡραχλείας Διονυσίου τοῦ τυράννου γενομένη γυνή 1 ex quibus prima verba usque ad v. ἱστορουμένη sic recipienda sunt in periegesin iambicam (vs. 963. p. 237). — 5. ᾿Ερυθίνους] Ἐύρνϑμον, — 6. Χηλῆς ᾿Ερυθίνων] bogus 4309. — 8. εἰς Κύτωρον] εἰς, Κύτωρον χωρίον, ὅρμον ναυσί. ---- 9. Κυτώρου] Κυτώρων. ---- το, στάδια ν' uu. ς΄, z', c'] σταδ, λ' » 0. δ recte, quum sic Noster cum Arriano faciat, qui a Climace ad Thymena 90 (30 4- 40 -Ἡ de stadiál computat. — 13. Θύμηνα .. Θυμήνων] Θύμινα .. Θυμίνων. --- 18. ix] ἀπὸ. ---- 21. Μαρσίλλαν] Μόρσυλ. λαν. — 24. Ἀδώνου τεῖχος τὴν νῦν λεγομένην Ἰωνόπολιν] "A. τ., πόλιν τὴν v. λ. Ἰωνούπολιν. — Ib. Aiyt-. νήτην] Αἰγινητῶν. — 30. Κινώλην .. Ken] Κίνολιν .. Κινόλει et. similiter in sqq. — 32. Ἀντικίνω- λιν] ᾿Αντικίνολιν. — 35. τῶν ποταμῶν] τῶν om. — 36, ἀχρουλεπτήν] d ἄχραν λεπτὴν et deinde ἄχρας λεπτῆς ς recte. — 38, αὐτὸν] εἰς αὐτόν. '

P. 407, 1. Aem] Σινώπην πόλιν. — 3. χαλεῖται) λέγεται, — 8, πλησίον χωρίον] πλησιοχώρου. - Ib. ποτὲ μὲν] ποτὲ μὲν τὸ πρίν. ---- 10. Ἀμαζόνας] ᾿Αμαζόνων. — 11. Δηιλέοντι] Au. — 12. ἈΘΡΑΜΗΝ γένει] ex Meinelii conj.; ᾿Αὐρώντας γ. cod. Vat.; lege cum cod. Lond. Ἄδρων τῷ γένει, ut ide Meinekius. conjecerat. — 13. Κῶος] Κῶς. — 17. Εὔαρχος] Εὔναρχος et sic in sqq. — 19. δρίζει τὴν] τὴν om. — 43, τὰ] om. — 27. πρῶτον] πρώτην , recte. — 29 sqq. Codex Lond. ^ habet : 3

Ἀπὸ δὲ Καρουσῶν (Καρούσας Vat.) εἰς Γουρζουδάθην (Πουρζούδανθον Vat.) στάδια ξ μίλια η΄. 3

"Aro δὲ Γουρζουθάθης εἰς Ζάγορα στάδια ζ΄, μίλια (6.

"Amb δὲ Ζαγόρων χωρίου εἰς Κάλλιππον (510) λεγόμενον στάδια ρν΄, μίλια χ΄.

(Ἀπὸ δὲ Γουρζουθάνθου εἰς l'átoupov χωρίον ἤδη Καλίππους λεγόμενον στάδια ρν΄, μίλια χ' Vat, )

Ἀπὸ δὲ Ζαγόρων εἰς Κάλιχον (leg. Ζάλικον, Vat. Ζάληκον) ποταμὸν xol κώμην ἀλίμενον στάδια 4, μί- λια (6. br 1

"Amo δὲ Ζαλίχου (Ζαλήχου Vat.) ποταμοῦ etc., ut in Vat. ] In his uterque codex suis vitiis laborat. In Arriano a Carusa ad Zagora 15o stadia esse dicuntur; nullo memorato loco intermedio. Anonymus quum Gurzubathen a Carusis 60 stadia distantem. interponat , a Gurzubathe ad Zagora stadia 9o computare debebat, ut recte fit in codice Lond.; dum Vaticanus exhibet stadia 150, quem numerum auctor, interpositi loci immemor, ex Arriano servavit. Error hic in alio codice ad marginem correctus esse videtur, indeque orta confusio illa; qua in cod. Lond. uterque numerus memoratur et inter Zagora et Calippos distinguitur. Cf. p. 409. 2. Nomen Γορζούδανθον, quod Vat. habet, rectius in cod. Lond. scribi Γουρζουδάθη colligo ex forma. nomini Orgibate in Geogr. Rav. Hodie locus vocatur : Kior Siucet. ζάγορα in Arriani cod. scribitur. Ζάγωρα, in cod. Marciani Ζάγωρον, in Vat. [Γάζουρον, ap. Ptolem. Γάλωρον , in Tab. Peut. Zacoria.- Ζάλιχος in cod. Lond. minus recte legitur; nam Ζάληχος praebet etiam cod. Marciani p. 57r, 25, Eleca Τὰ. Peut. Apud Ptolemzum p. 327, 19 ed. Wilb. editur Ζάλισχος, sed ibi quoque optimusg codex Vatican. 191 prabet Ζάλησχος. — 36. ὑπὸ τῇ DEUM ὑπὸ τὴν ἐπικράτειαν. — 40. ἔργα " Ὶ τριαχόσια δὲ στάδια] ὅρια, τριαχοσίοις σταδίοις. — 42. ἔξεισιν] ἐξίησι. 4

P. 408, 1. εἷς τὸν N.] εἰς N. — 2. λίμνη... λίμνης] ἐμὴν ys imn — 3. EH Εὐσένην .. Eict] γῆς. — 4. Κωνωπείου] ΚΚωνωπίου, ut Vat. — 7. στάδια pi ; pun xo, z' ςἼ ov. p? , μ᾿ xa y', recte. —. 12. ἐστὶν εἰς demos] ἐστὶ χατὰ Ἰσσιχόν. — 16. περὶ αὐτὸν] m. αὐτὴν. — 17. In Vaticano legitur : Ὁ δὲ Ἡρόδοτος ἔ ἔοικεν ἀγνοεῖν λέγων ἐχ τῆς Κιλικίας πεντεχαίδεχα ἣ χερσόνησος. Mutila hzc quomod ! resarcire in periegesi iambica (v. 928-32) Meinekius tentaverit, vide in Geogr. min. zr, p. 235. Integriora prabet codex Lond., sed casu accidit, ut in margine libri in quo hzc notaveram , non- nulla bibliopege cultro perierint, quamquam quz: desunt facile supplentur. Ita habent : ὃ D Ἡρόδοτος ἔοιχεν ἀγνοεῖν .... ἐκ τῆς Κιλιχίας ..... ὑπάρχειν ἡμερῶν ἰθεῖαν ὁδὸν .... τὸς (favit ὃ αὐτὸς}

τὰ 2 “ 2M NN,

ἱστορεῖ ... ὧν εἷς Σινώ,.. τὴν προσωτέ..... Aw χεχραμ .... ἄριστα τῆς ...ς σχεδὸν χώ ... γένη τε KU eue πέντεχαί..... ἢ χερσόνησος. Poeta igitur scripserit : Ὁ ὃ δ᾽ «Ηρόδοτος (2, 34) ἔοικεν ἀγνοεῖν ἐμοί"

ἐχ τῆς Κιλικίας πένθ᾽ ὑπάρχειν ἡμερῶν ἰθεῖαν ὁδὸν οὗτος γὰρ ἱστορεῖ λέγων

DE CODICE LONDINIENSI. xx)

εἰς [τὴν] Σινώπην τὴν προσωτέρω πόλιν.

Κεχραμένη δ᾽ ἄριστα τῆς πάσης σχεδὸν

χώρας, γένη (τε) κατεῖχε πεντεκαίδεκα

$4 χερρόνητος.

20. Ἑλληνικὰ] Ἰωνιχά, — 21. δὲ] om. — 23. "p τούτοις ἅμα Κᾶρες Μαριανδυνοί τ πρὸς τοῖς diprnes Μαρυανδηνοί τε. — στάδια μ΄, μίλ. ε΄, z' ςἼ ov. μ΄, μιὰ. ε΄, γ΄, recte. — 32. στάδια ρ΄, μίλ. ις στ. ρ΄, μίλ. ty, γ΄, recte. — 33. Ἴρεως] "[gtoc, die prestat. — Ib. *HodxAetov] "HodxAetav. — 35. Λαμυρὼν ὅρ- βιὸς] om. — 36. ὑδροστόλος] ὕδωρ στόλῳ, recte. — Ib. Ἡραχλείου] Ἡρακλείας.

ΟΡ, 409, 1. ἔχουσαι] ἔχων recte; ἔχοντες Vat., ἔχουσαι Hudson. || — 2. διαρρεῖ δὲ Θερμώδων ποταμός. * εἰς Βῆριν ποταμὸν στάδια ξ΄ .] διαρρεῖ δὲ ὃ O. ποταμὸς εἶ; Βέρριν ποταμόν. "Arb δὲ Θερμώδοντος ποταμοῦ εἰς Βέρριν ποτ. στάδια ξ΄, Tn Vaticano post v. Θ. ποταμὸς exciderunt verba : ἀπὸ δὲ τοῦ Θερμώδοντος πο- ταμοῦ. Locum sic correctum quidam ad marginem scripserat, eumque scriba codicis Lond. in verborum contextum recepit, non deleta vitiosa scriptura codicis Vaticani. Similiter egit p. 407, 23. — 5. Θοάριον] Θόαριν et deinde Θοάριος, recte. — 6. Ou] Οἴνιον τοῦ Πόντου. cem ἔφορμος] ὕφορμος, recte. — 8. Φυγαμοῦντα] Φιγ.; recte. — 9. στάδια μ΄, μίλ. ε΄, z^ c] στ. μ΄, μίλ, ε΄, γ΄, recte, Error in. Vaticano sepius occurrens e confusis signis γ΄ (1/3) et y? (2/3) repetendüs esse videtur. — τὸ, ᾿Αμηλητὸν] Ἀμυλιτὸν et mox ᾿Ἂμυλίτου. Locus aliunde non notus, nisi Camile Tabula Peut, ad eum referenda est. — 11. Φαδισσάνην... Φαδισάνης] Φιδασάνην .. Φαδίσσης. — 12. στάδια ρλ΄, μίλ. ιζ΄, z' ς στ. ρλ΄, μίλ. ιζ΄, γ΄, recte, — 13. Πολεμώνιον λέγω] Il. λεγόμενον, quod prestat. — 14. στάδ, ν΄, (à. c]

σταδ. V, μιλ' α΄, γ΄, recte; nam sic Arrianus. — 15. ἕως πλησίον] ἕως πλαγίων, ut Vat. — 16, πρῶτον] πρώην, quod malim, — 18. στάδ, 9X, μίλ, ιζ΄, z' Y] ox. ρλ' y. ιζ' γ΄, recte. — 20. Κιλίκων] Κιλίχου, sed lin. 19. Κιλίχων, ut Vat. — Ib. Γένητον] γένιπον et lin. 21 γενίπου. In Vat. γένηπον. — 21. στ.

νε΄, μίλ. ζ΄, ε΄ c] στ. νε΄, μίλ, ζ΄, γ΄, recte. — 22. χωρίον] χώραν. ---- 23.0128 x', μίλ, β΄, z, ς om. — 24. Bo&voc] Βοώνου. --- 25. Κοτύωρον) Kózupov.. Κοτύρου, sed lin. 28 et 32 Κοτυόρου. ---- 25. ὡς πό- λεως EevogOv] 6 Πυλάδης Ξενοφῶν. Fortasse genuina hec scriptura est, adeo ut Arrianus, Ξενοφῶν ὃ νέος, Xenophontem Pyladem suum dixerit. — 29. Τιδαρηνοί] Τιδαριανοί. ---- 10. πάνυ γελᾶν σπεύ- δοντες] παίζειν γελᾶν σπεύδοντες, recte, opinor, collato Ephoro, quem vide in not. ad Periegesin iamb. in G. Min. 1, p. 335, vs. 916. — 3o. ταύτην] αὐτὴν. — 32 et 34. Κοτυώρου] Κοτυόρου. ---- 33. Μελάνθιον] Μελάνθην. — 34. παραπλέοντι τὸν χόλπον] mepvkÀ. τ. x. — 36. Τραπεζουσίων] Τραπε- ζουντίων, quod praestat. — 37. εἰς Φαρμαντὸν ποταμὸν στάδιά Qv'] εἰς Φαρμαντὸν ποταμὸν τὸν λεγόμενον Φαρμαντῖνον (Φαρμαντηνὸν Arrian.) στάδ, ρν΄. P. 410, 1. ATUS Steph: — 2. ipd. om, — Ib. τὴν λμυκέην Φέρνηίθη τὸ ARGUS Φαρνάχιον. 2914 xxi αὕτη ἄποικος χτισθεῖσα ὕπ᾽ αὐτῶν x«0 ἣν etc.] xoi αὐτὴ dm. xt. xal αὐτὴ καθὼς ἔρημος. ἧς εὐξουθως παροικεῖ, --- 6. Ἄρεως] Ἄρεος. — 8. Κοτυώρου] Κοτυόρου. ---- Ib. πρῶτον] πρώην. -- 9. ἔθεσιν ὠμοῖς ἔργοις βαρθαριχοῖς (cod. Vat.)] ἔθεσιν ὠμοῖς ἔργοις βαρδαρώτατοι. Ex his vocem βαρύ, de conjectura jam dederat Letronnius, qui in perieg. iamb. scripsit : ἔθεσι, νόμοις, ἔργοις [τε] βαρδαρώ- τατοι. Malim : ὠμοῖς ἔθεσιν ἔργοις τε B. — 12. [ἐν] πύργῳ [τε] συγχεκλεισμένον] ἐν mr. συγχ. --- 15. πάντα] πάντας. --- παραδαίη] παραύδαίνῃ. — 18. Ἀρητιάδα (Δρτιάδα Vat.)] Ἀριστιάδα et. similiter lin. 20 et 38, ubi Vatic. quoque Ἀριστιάδος habet, — 20. Ἄρεως... Apsóvrnso;] ἀρδοῦς (ut Vat.) ... ἀρεόνησος. —— 24. Apyupk] Apyópux, recte, ut Arrian. — 26. Φιλοκάλειαν] Φιλοχαλίαν ... Φιλοχαλίας. ---- 33. εἷς Ἑρμύσην xi δεῦρο ὅρμος ) στάδια μ΄. μίλια ε΄, γ΄. Ἀπὸ δὲ “Ερμύσης] εἰς Ερμώνασαν χωρίον, ἐν ᾧ xai dp- μος, στάδια με΄, μίλια ζ΄, Ἀπὸ δὲ “Ἑρμωνάσσης etc. In quibus recte habent ᾿ΕἙρμώνασσα nomen et numerus stadiorum, quem eundem legimus in Arriano. Millium numerus esse debet ζ΄, z' ς΄, — 35. Δαφνοῦς) Δάφνας. — 38. τῆς ᾿Αρητιάδος etc.] τῆς Ἀρεστιάδος νήσου ἤτοι xal πάλαι Κερασοῦντος πρώην ᾧχουν.

P. 411, 3. Σουσάρμα ... Σουσαρμίων] Σουσάρμεναν ... Σουσαρμένης, quod prestat. Σουσούρμαιναν (hod. SourmeneA) locum dicit Procopius B. Goth. p. 463, 21. V. not. ad Arrian. p. 371. — 6. Θιαν- vurzic] Θιανιτικῆς, ut Vat. — Ib. "Azo οὖν ᾿Οφιοῦντος ποταμοῦ τὰ ἔθνη τῶν δύο Πόντων ἐστίν] In his lacuna patet, utliquet ex cod. Lond., ubi : Ἀπὸ οὖν ᾿Οφιοῦντος ποταμοῦ ἕως ραπεζουντίων πρώην ᾧχουν ἔϑνος

xxij : PROLEGOMENA.

Βέχειρες λεγόμενον, νῦν δὲ οἰχοῦσι Κόλχοι. Μέχρι οὖν τοῦ Ὀφιοῦντος ποταμοῦ τὰ ἔθνη τῶν δύο Πόντων ἐστίν. 10. Wy gov] τοῦ W', — 11. εἰς Καλὸν ποταμὸν, τὸν νῦν λεγομένην Καλὴν παρεμθολήν] Ibi Καλὴ παάρεμ- θολή in cod. Lond. Fuerit : ἐν τούτῳ ἣ νῦν λεγομένη Καλὴ ἘΠΡΙΜΘΉΧΩΣ — 12. Καλῆς] τῆς K. — Ib. εἰς, τὸν "Pittov. λεγόμενόν ποτε (em. ποταμὸν) χαὶ puse] εἰς τὸ Θρίζεον ἤτοι ἹῬίζεον xaAoópsvov ὁπότε xal. mor. Lege χαλ. ποταμὸν aut x«À. ποτε ποταμόν. — 14. Ῥιζίω) “Ριζέου. — 15. Ἀδινῆον ἤδη] Ἀδιναῖον., ἥτοι. ---- 18. ᾿Αδινήου] ᾿διναίου. ---- 18. εἰς Κόρδυλα χωρίον] εἰς Κορδύλην χωρίον χείμενον. — 21. χωρίον... λεγόμενον] χώρα.. λεγομένη. — 23. τούτου τοῦ χωρίου] τούτῳ τῷ χωρίῳ. — 26. σῴζοιτο etc.] σώζοιντο δ᾽ ἂν τοῦ βορρᾶ δρμοῦντα πλοῖα. — 30. Ἀπὸ δὲ ᾿Αθηνῶν εἰς Ζάγατιν ποταμὸν στάδια ζ΄. Ἀπὸ ᾿Αθηνῶν εἰς, Boe "mb δὲ A. elc Ζαγγάλην ποτ. στάδια ζ΄, Z', μίλ. α΄. "Amo δὲ Ζχγγάλου ποταμοῦ ἤτοι n εἰς Πυρτάνην. — en βασίλειά ἐστιν. ᾿Ἀπὸ δὲ HN omissa, — T Ἄρμένου) Apuévns.

Dued: -— "Tb. Oc .. διώχων ... inea ὃν... pum -« φημίζονται, — 9. elc ᾿Οφιοῦντα] εἰς "Ogttivtostil — το, πρῶτον] πρώην. H. “Ὑποτύπωσις γεωγραφίας ἐν ἐπιτόμῳ. Geogr. Min. 2, p. 494-509. Ι͂ In corruptelis longe plurimis codex Lond. cum ceteris codd. conspirat. Pauca quzdam própris habet : pag. 495, 1. τοῦτον δὲ *] τοῦτον δὲ ποιεῖ recte. — 1496, 18. ὁριζομένη τῷ ᾿Ιστρῳ] 6p. καὶ αὖ zip "I. recte. — 498, 11 et 499, 18 et 15 $ articulus, quem supplevi, non omittitur. — 498, 22. πολλὴ] πόλις, ut cod. E, πολὺ cett. codd. — οι, 31 x«i τὸν Ἄθω] Ibi Ἄθως ὄρος manus recens in: margine scripsit. — 506, 25 sq. χξζ' et deinde χίλιοι στάδιοι, μίλια δὲ ρλγ΄, in L omissa. III. ᾿Ἀγαθημέρου γεωγραφίας ὑποτύπωσις. Geogr. Min. 2, p. 471-487. | P. 471, 1. ἐτόλμησε] ἀπετόλμησε, recte, ut videtur. — 5. Λέσδιος * 6 A., ut cod, G. — 6. πλεῖστα, E a Gronovio additum, habet L. — 483, 7. Θένης] Sic de conjectura scripsi pro Θρήνης, "E6of vns — meorum codicum. Legendum e cod. Lond. Θεήνης. Apud Ptolemeum oppidum vocatur Θεαῖναι,, — apud alios Θένη vel Θαίνη. |

DE FRAGMENTO ARISTODEMI.

Fragmentum historicum de rebus Graecorum ex opere Aristodemi cujusdam avulsum esse pre- - miss inscriptionis fide a viris doctis censetur. Haud caret ea sententia specie probabilitatis, licet — dubitationi sit obnoxia. Quinam vero fuerit Aristodemus ille, si modo fuerit, certius dici nequit. $ Inter scriptores ejus nominis, quorum notitia ad nos pervenit, antiquissimus esse videtur Ari- stodemus, cujus Γέλοια ὑπομνήματα ab Athenzo passim laudantur. Hunc enim sub primis Ptole- mzeis vixisse. ex temporibus personarum, de quibus in fragmentis sermo est , collegeris.(*) Sequi- tur Aristodemus grammaticus, Aristarchi discipulus (schol. Pind. Nem. 7. 2»), qui Alexandrinus. vocatur in schol. Pind. Isthm. τ, τι. Idem hàud dubie ceteris quoque scholiorum Pindaricorum - locis, quibus Aristodemi mentio fit, intelligendus est. Itaque quum qua in schol. ad Olymp. 3,22. traduntur, eadem apud Harpocrationem v. “Ἑλλανοδίκαι ex Aristodemo E/eo afferantur, quem ci- tavit etiam Eusebius in Chronicis p. 141 ed. Mai, Alexandrinum illum ex Elide oriundum fuisse: jure censeas (**). Alius Aristarchi discipulus fuit Menecrates Nysaensis. Hujus vero filii fuerunt So-- stratus et Aristodemus ille rbetor et grammaticus, quem valde seneni jnvenis admodum Strabo: Nyse audivit, et quem deinde in Rhodo; postea vero Romze scholas habuisse, ibique filios Pom- peji docuisse ex Strabone (p. 650) novimus. Idem refert hujus Aristodemi ἀνεψιὸν fuisse alterum. 3

(*) €f. Fragm. hist. tom. 3, p. 307, ubi vide etiam de aliis Aristodemis.

(**) In Pauly's Realencyclopzedie tom. 1, p. 1607 ed. sec. hic Aristodemus Aristarchi discipulus absque causa | componitur cum Aristodemo Nysaensi. Ibidem Aristodemus Eleus fortasse non diversus esse dicitur áb eo, quem laudat Tertullianus De an. c. 46. At qui ibi introducitur Aristodemus non est scriptor, sed vates ille et somniorum. interpres qui apud Plutarch. Alex. c. 46 Aristander vocatur.

TP EPPWHTHPNESTEY SSBRUDUE SUN ON, Moves

A -

d DE FRAGMENTO ARISTODEMI. xdi

Aristodemum Nysaensem grammaticum , quo ipse Pompejus Magnus przceptore usus sit. Alteruter eorum est Aristodemus Nysaensis quem in Eroticis suis (c. 8) laudat Augusti cozvus Parthenius, Deinde nominandi sunt : Aristodemus T hebanus, G76aixov auctor, e scholiastis Apollonii, Theo- criti, Euripidis et Homeri bene notus, Aristodemus Συναγωγῆς μυθιχῆς scriptor, si fides habenda Pseudoplutarcho in Parall. min. c. 3, et Aristodemus qui περὶ εὑρημάτων scripsit, teste Clemente Alex. Strom. 1, p. 133. Ceterum haec opera utrum recte an secus inter tres. Aristodemos disper- -"iamur, in medio relinquendum est. Haud magis constat quando vixerint auctores , attamen seculo -post Christum secundo eos non fuisse posteriores ex etate eorum, a quibus citantur, intelligitur. - Ineunte seculo tertio floruit Aristodemus e Caria oriundus, pictor et operis de pictoribus picto- - rumque fautoribus auctor, cujus hospitio per quadriennium usus est Flavius Philostratus (*). Medio - seculo quarto assignaverim Aristodemum , cujus Suidas meminit verbis : Ἀριστόδημος ἐπιτομὴν τῆς ᾿χαθόλου Ἡρωδιανοῦ ἔγραψε πρὸς Δαναόν. Etenim, nisi conjectura fallit, Aristodemus ille et Danaus haud diversi fuerint ab iis quos Libanii temporibus in Syria scholas habuisse probabile est (**).

Ex his Aristodemis cum historico nostro componendus videri possit Aristodemus Nysaensis , - quippe qui historias scripsisse perhibetur apud Parthenium in Erotic. c. 8, ubi prolixe narrationi . de Herippa Milesia, quam Gallus quidam captivam abduxerat , lemma preefigitur :

Ἵστορεϊ Ἀριστόδημος ὃ Νυσαεὺς ἐν α' Ἱστοριῶν περὶ τούτων, πλὴν ὅτι τὰ ὀνόματα ὑπαλλάττει,, ἀντὶ Ἡρίππης καλῶν Εὐθυμίαν (***), τὸν δὲ βάρδαρον Καυάραν. :

Hac tamen sic vix sunt integra. Nam nominibus personarum in opere isto historico traditis Parthenium mero suo arbitrio alia substituisse haud credideris, sed consentaneum est ea ex alio fonte depromi, cujus mentio nunc desideratur. Idque tanto facilius concesseris , quum aliis locis quam plurimis (v. narrat. 1. 4. 6. 9. 11. 13. 14. 15. 22. 28. 33) duo simul singularum narrationum auctores a Parthenio laudentur. Aut igitur scriptum erat : Ἱστορεῖ [ὃ δεῖνα (an. "Agievóxptzoc ?) - γρά- φει δὲ xoi] Ἀριστόδημος etc., aut : Ἱστορεῖ Ἀριστόδημος, [γράφει δὲ xoi ὃ δεῖνα] v α΄ Ἱστοριῶν περὶ τούτων, adeo ut non liqueat utrum Aristodemi historiz an alius scriptoris fuerint, Alter ille for- tassis Hegesippus vel Aristocritus fuit, quos de rebus Milesiis scripsisse ex ipso Parthenio no- vimus. Deinde vero quum ex verbis τὰ ὀνόματα δπαλλάττει colligatur non modo Milesiz: mulieris sed etiam Galli barbari nomina diversa tradita esse, lemma refingendum esse censeo in hanc sententiam : ἀντὶ Ἣρίππης χαλῶν Εὐθυμίαν, τὸν δὲ βάρόαρον [οὐ] ΚΚαυάραν [λέγων, ἀλλὰ... 1. Ut nunc quidem narrationis verba habent, Galli nomen omnino nullum legitur, at illo loco, ubi men- tionem ejus exspectamus , Cauare nomen omitti propter proximarum literarum similitudinem facile potuit ; scilicet in verbis : ἔνθα αὐτοῦ συνῆν ἢ γυνὴ ἀνδρὶ τῶν μάλιστα παρὰ Κελτοῖς δοξαζομένων scribendum fuerit γυνὴ [Καυάρη] ἀνδρί. Ceterum narrat Parthenius Xanthum Milesium , ut Herippam uxorem a Gallis Ioniam vastantibus (***^) captivam abductam redimeret, corrasa pecunia in Celticam

(*) Flav. Philostratus De imag. in procemio p. 339 ed. Didot : Ὅσοι μὲν οὖν χράτος ἤραντο τῆς ἐπιστήμης (SC. τῆς “ζωγροαφιχῆς) xal ὅσαι πόλεις xai ὅσοι βασιλεῖς ἔρωτι ἐς αὐτὴν ἐχρήσαντο, ἄλλοις τ᾽ εἴρηται χαὶ Ἀριστοδήμῳ τῷ ἐχ Καρίας, ὃν ἐγὼ ἐπὶ ζωγραφίᾳ ξένον ἐποιησάμην ἐτῶν τεσσάρων" ἔγραψε δὲ κατὰ τὴν Εὐμήλου σοφίαν πολὺ τὸ ἐπίχαρι ἐς αὐτὴν φέ- gov. — Statuarii cujusdam Aristodemi meminit Plinius 84, $, 86 ed. Sillig. Alii quibus Aristodemi nomen fuisse constal, recensentur in Pauly's Realencycl. s. h. v. et in Papii et Benseleri Lexico nominum propriorum.

(**) Libanius epist. 888, ad Heraclianum praefectum p. 415 ed. Wolf. : Οὗτός ἐστι Δίφιλος 6 Δαναοῦ, τὸ τοῦ πατρὸς ποιῶν, διδάσχων, ὡς ἐχεῖνος. Καὶ ἦν μέν μοι βελτίω τοῦ πατρὸς εἰπεῖν, ἀρχεῖ δὲ μὴ yetpo. Τοὺς παλαιοὺς δὲ ποιητὰς εἰς τὰς τῶν νέων ψυχὰς εἰσάγων xai αὐτός ἐστι ποιητὴς ἀγαθός ... Τιμήσεις δὲ Δίφιλον οὐχ ἀμισθὶ, μέλλων γε αὐτὸν ἕξειν ἄδοντα τὴν σὴν ἀρχήν ... Ἴσθι δὲ ἐν τοῖς περὶ τοῦτον Παλαιστίνην εὐφρανῶν, ἐν Tj ποιεῖται τὰς συνουσίας, χἀκείνους οἷ. ἐφέστηκας, ἐν οἷς ἔφυ" oU; εἴ τις ἔοοιτο τίνι μεγίστῳ φιλοτιμοῦνται, Δαναὸν ἐροῦσι xai Δίφιλόν. Idem epist. 1268, ad Alcimum , p. 596 : Μόλις λαθὼν τὴν ἡμετέραν πόλιν (Antiochiam) Μητέριος διέδυ * πολλοὺς γὰρ ἔχων τοὺς ἐρῶντας, ὑπὲρ τοῦ Ἀριστοδήμου (τὸν Ἀρ'στόδημον edil.) ἐτηρεῖτο “ ἦν yàp καὶ αὐτὸς ἐγὼ τῶν βουλομένων αὐτὸν ἐνθάδε εἶναι " xol γὰρ ὑπὲρ ἡμῶν ἣν ἐνθάδε ... πάνυ γὰρ ἄχϑοιμι εἰ τὰ ἄλλα ὧν Μητέριος ἄμεμπτος, πονηρὸς εἶναι: δόξει, διότι Σύρους θαυμάσας ταὐτὸν ἔσχε παρ᾽ ἐχείνων. — Danai nomen rarissimum est. Quare in Suidc loco pro Δαναόν (Δανᾶον cod. E) for- tassis Atoyeveuxvóv legendum esse Bernhardyus suspicabatur. In Benseleri lexico nom. propr. Danaus quidam Ephesius

- excitatur ex Mionneti Descr. des med. VI, 116.

(***) Pro Γυθυμίαν, quod codices et editiones praebent , legendum esse Εὐθυμίαν recte censet Dindorfius in Thes. gr. S. V., ubi adde aliam Εὐθυμίαν Milesiam occurrere in Corp. Inscr. N. 708.

(****) Invasionem hanc commemorat Pausanias 10, 32, 4. Ioniam et JEolidem a Gallis Tolistoboiis occupatam esse

xxiv PROLEGOMENA.

profectum ibique a Gallo Herippe domino sueta hospitalitate exceptum esse; uxorem vero per- fida delatione dominum adducere studuisse ut maritum occideret nec ipsam dimitteret; at tantum - abfuisse ut ille facinorosze mulieri obtemperaret , ut supplicio justam ei sceleris poenam infligeret. | Cujusnam generis fuerit opus historiarum in quo illa legebantur, ex unico hoc specimine colligi nequit. Quodsi sumamus hzc petita esse e libro priino operis historici , quale Aristodemus noster ' scripsisse videtur, opinari sane possis auctorem (sicuti Diodorum libro quinto) Ephori exemplum - secutum , libris historicis praemisisse geographica et ethnographica quadam, in iisque quum de : populorum moribus et institutis sermo fieret, etiam illud de Cauara Gallo narratum esse , quippe 1 quo probaretur Gallos τοῖς ἤθεσι ἁπλοῦς εἶναι xai πολὺ χεχωρισμένους τῆς τῶν νῦν ἀνθρώπων πονηρίας . — ut inter alia de Gallis verba faciens Diodorus (5, 22, 5) tradit. Et si quis objiciat tantam narratio- ' nis prolixitatem haud cadere in historiam compendiariam, respondere licet eam obtinere in su- perstite fragmento inzquabilitatem ut res gravissime aut levi bracchio tangantur aut silentio : premantur, multis autem verbis exponatur narratiuncula de Cleonice puella, quam Pausanias in cubiculo interfecerit. Verumtamen quominus ejusmodi suspicionibus locum demus, eo impedimur quod fragmentum Aristodemi , nulla virtute sed vitiis plurimis conspicuum , indole sua et colore : auctorem prodit rerum historicarum adeo rudem , ut in eo Pompeji zqualem et ipsius Pompeji vel liberorum ejus magistrum nemo agnoverit nisi certissimis coactus argumentis. Quatenus igitur | isequioris evi hominem et ad scribendas historias non satis instructum res ipsa postulare videtui, probabilius aliquis conjecerit auctorem fragmenti, qui in codice Parisino cum Flavio Philostrato ] componitur, fortassis esse Aristodemum ejusdem Philostrati familiarem, qui de pictoribus scri- | psisse traditur, scribere vero etiam historiz compendium potuerit, quemadmodum Durim Samium

|

1

|

1

mE

et Jubam regem tum περὶ ζωγράφων libros composuisse tum historias condidisse constat. Egó vero ad hoc potius attendi velim quod Suidas , quamvis eum Aristodemi epitome historica usum esse e compluribus locis colligas, nullam tamen s. v. Ἀριστόδηικος ejus historici notitiam exhibuit, | Id quum jure mireris , queritur an epitome illa, quam Suidianus Aristodemus scripsisse dicitur, non fuerit τῆς καθόλου Ἡρωδιανοῦ, sed τῆς καθόλου ἱστορίας. De Aristodemi Epitome τῆς καθόλου seu καθολιχῆς προσῳδίας Ἡρωδιανοῦ aliunde non constat. Quz exstat ejus operis epitome (ed. M. Schmidt. Jens 1860), in optimo codice Theodosio grammatico, vulgo autem Arcadio attribuitur. Quodsi Ἡρωδιανοῦ nomen , quo notissimum grammatici opus introducitur, non a Suida sed a sciolo quodam - profectum esse concesseris , Áristodemi epitome τῆς χαθόλου sive τῆς καθολιχῆς ἱστορίας eodein modo dicitur quo Nicolai Damasceni et Diodori Siculi opera tanquam ἱστορίαι χαθολιχαὶ commemorantur, Sin ulterius progredi conjectando velis, glossam Suidae fortasse notissimo lacunarum genere mutilam esse et hunc in modum refingendam dixeris : Ἀριστόδημος ἐπιτομὴν τῆς χαθύλου [ἱστορίας, ἀρξάμενος ἀπὸ τῆς χαθόδου] “Ἡραχλειδῶν, ἔγραψε πρὸς Δαναόν, ad exemplum scilicet Ephori, qui , ὃ πρῶτος ἐπιδεύλημένος τὰ καθόλου γράφειν (Polyb. 6, 5, 33), a reditu Heraclidarum historiz suz sumpsit: initium (Diod. 16, 76. 4, 1). : Igitur, ut paucis rem comprehendam , in hac de persona et etate Aristodemi disquisitione quum disertorum testimoniorum presidio destituamur et in conjecturarum probabilitate omnia reposita sint, tenuiora quzdam indicia rimans in eam sententiam adduci possis , ut Aristodemum suspi- ceris Libanii coztaneum medio seculo quarto Antiochiz scholas habuisse ibique in üsum disci- pulorum historie: compendium Danao Palestino dedicatum elaborasse, quemadmodum in eadem Syria ineunte seculo sexto ἐπιτομὴν ἱστορικὴν aut novem aut viginti libris conscripsit Eustathius

tradit Livius. Tempus invasionis accuratius constitui nequit. Vid. Droysen. Hellenism. tom. 2, p. 277. Cum narra- tione de Herippe scelere componenda est historia de tribus vel septem virginibus Milesiis, quae in eadem, ut vide- tur, Gallorum invasione virtute sua inclaruerunt, quarumque laudes cecinit Anyte Mytilenzea in Anthol. VII, 492, epigrammate εἰς τὰς τρεῖς παρθένους τὰς Μιλησίας ὑπὸ τῶν Γαλατῶν βιασθείσας. Cf. Hieronymus Adv. Jovian. 1, p. 186 : Quis valeat silentio praeterire septem Milesias virgines que Gallorum impetu omnia vastante, ne quid indecens ab hostibus sustinerent , turpitudinem morte fugerunt. Utraque narratio junctim narrari potuit in exemplis quibus illustrarentur scripta περὶ χαχῶν xoi τῶν ἀντιχειμένων ἀςετῶν, de quibus v. c. Philodemus Ciceronis sequalis qudedam composuit.

DE FRAGMENTO ARISTODEMI. XXV

Epiphaniensis ( Fr. hist. 4, p. 138), cujus vestigia seculo septimo legit Joannes Antiochenvs. Historiarum compendium a magistro quodam in usum scholarum editum in Aristodemi opere agnoscit etiam Arnoldus Schaefer in IVeue Jahrbücher für. Philologie , 1868 , p. 81 , ejusque aucto- rem quinto fere seculo scripsisse videri ex interiore fragmenti superstitis ratione collegit Büche- ler l. l. p. 93. :

Restat ut de ipso videamus fragmento. De ambitu et divisione operis integri nihil inde liquet , nisi unum librorum orsum esse a rebus post bella Medica gestis. Narratorum pars major ex auctore Philippi Amynte f..cozvo derivanda videtur, nonnulla e Thucydide assumta, pauca quadam aliis ex fontibus immixta. Ratio autem qua diversa hzc conglutinantur, interdum per- inepta est et compilatorem arguit qui quadrata junxit rotundis. Sic que de terminis , quos trans: gredi Persis non liceret, apud varios scriptores varia legebantur, in unum conjunxit (c. 13, » p. 16), quamvis ea invicem se excluderent. Eidem rerum geographicarum ignorantia attribuimus, quod de Parnethe monte Xerxes pugnam Salaminiam spectasse dicitur ( c. 1, 2). Idem Aristode- mus (c. 6, 4) de Athenis post prodlium Platzense Themistoclis consilio munitis ita loquitur, ut tum temporis non modo murum urbanum , sed longos quoque muros et Phalericum structos esse censendum foret. Aperte totum hoc segmen quod est de Athenarum munimentis, aliunde arreptum interposuit nec sensit rei ineptiam. Preterea in rerum delectu δὲ justa narrationis ponderatione haud recto judicio usus est, ex sequioris zvi ingenio narratiunculis quam jejunz historie gravi- tati addictior. Res post prodlium Platzense usque ad semina belli Peloponnesiaci geste (c. rr- 15) narrantur versibus 240 ed. nostr.; eorumque pars tertia et amplius (c. 8-10 ) historiolis de Pausania et Themistocle absumitur, adeo ut reliqua τῆς πενταχονταετίας historia versibus 150 ab- solvatur ac res gravissime aut tribus verbis indicentur aut ne commemorentur quidem. Sic quz in Thracia Athenienses gesserint et Thasi obsidio diuturna et bellum Messeniacum alto premuntur silentio. Quz? omissiones excusari nequeunt, nisi statuas narrationem Aristodem;i non modo scri- barum negligentia lacunis nonnullis laceram (ut c. 3, 4. 14, 2), sed etiam de industria breviatam esse, quemadmodum breviatos habemus Dionem et Malelam. Ac sane fieri potuit ut quz ad Thasi et Methones obsidiones pertinerent, de consilio omitterentur, utpote de quibus in obsidionum syntagmate ex Aristodemo aut alio scriptore sermo institueretur. Ceterum novi nihil in fragmento nostro affertur prater nomen patris Cleonicz (c. 8, 1) et commentum de disco cui nomina civita- tum belli contra Persas gesti participum inscripta esse perhibentur ( c. 9 ). Quz preterea propria fragmentum habet vel habere videri possit, omnia in erroribus versantur. Nonnulla, que modo tetigi, stupori compilatoris debentur, plurima vero sic jam tradita accepisse Noster videtur. Ejusmodi sunt qua de ponte leguntur (c. r, 23) quo Salaminem continenti jungere azzte pugnam rex Persarum voluisset; similia enim jam Ctesias tradiderat. Quod de Tolmide per mediterranea Peloponnesi exercitum ducente Aristodemus hariolatur ( c. 15), jam jecerat /Eschines ( De f. leg. $ 75). De ambitu muri urbani Athenarum (c. 5, 4) eodem modo jam statuerat auctor Diodori 13, 72 (*). Cimonis quidem contra Themistoclem expeditionem (c. 11) ex antiquiore scriptore non novimus, haud tamen propterea commentum istud ab ipso Aristodemo profectum esse censeo. Àn- sam figmento dedit error chronologicus , quo Cimonis expeditio et mors Themistoclis eidem anno assignabantur. Gemelle vero temporum confusiones in fragmento adeo regnant, ut ex his potissi- mum Aristodemi narratio suum traxerit colorem. Sic Themistocles tesserarum judicio ejectus esse dicitur antequam commune Graecorum zrarium e Delo Athenas translatum esset; 'Tolmidis autem expeditio Peloponnesiaca narratur post pugnam ad Coroneam commissam , qua cecidisse "T'olmidem constat; denique Samus eodem. anno expugnata esse fertur, quo solverentur feedera tricennalia. His et similibus sphalmatis verus rerui ordo et nexus per totum fragmentum mirum quantum turbantur, nec ullum ego novi auctorem qui in paucis pagellis tot errores coacervaverit,

(*) Narrationem Diodori ]. l. de Agidis expeditione in majorem Atheniensium gloriam effictam esse ex iis quae ap. Xenoph. Hell. 1, 1, 93 leguntur, recte, puto , censet C. A. Volquardson Untersuchungen über die Quellen der gr. u. Sicil. Geschichten bei Diodor. Buch. 11-16 ( Kiel. p. 1868), p. 130.

xxvj PROLEGOMENA.

et luculentioribus exemplis doceat quousque genuina historie traditio adulterari potuerit (ἢ). Atta- men si quid utilitatis ex Aristodemo in studia historica redundat, id in ipsa illa temporum confu- sione quasiverim. Nam quum idem prorsus genus errorum chronologicorum in antiquiori Grz- corum historia apud ceteros quoque scriptores, qui e variis fontibus sua congesserunt, frequens admodum sit, ad communem eorum originem indagandam fragmento nostro egregie adjuvamur. Quapropter de his infra dicemus accuratius.

Quod fontes Aristodemi attinet, fundus narrationis nescio quibus rivulis derivandus videtur ex opere cujus auctor Philippi zvo historias scripsit fuco oratorio tinctas ac nimio Atheniensium studio passim corruptas. Philippi cozetaneum locus prodit (c. ?, 2), quo Alexander rex tanquam πρόγονος Philippi introducitur. Atheniensium fautor narrat in pugna Salaminia Athenienses τοὺς ἀριστεύσαντας fuisse (c. 2, 4), nec non ad Tanagram item Athenienses victores abiisse ( c. 12, 1), porro Alexandrum , Mardonii legatum , contumeliis affectum ab Atheniensibus amandatum esse ( c. 2, 2 ). Eidem vaniloquentie debentur quz de pace Calliz leguntur in majorem Atheniensium. gloriam ementita (c. 13, 2). Orator buccas inflans Xerxem in Psyttaleam insululam trajecisse dicit ἱκανὰς μυριάδας ( 400 erant milites), quas Aristides ibi confecerit (c. 2, 4), Persas vero per Macedoniam redeuntes interneciva strage deletos esse ( c. 3, 1).

Alterum fontem , quo Aristodemus vel potius auctor, quem ille ob oculos habebat, usus est, 'Thucydidem fuisse patet. Ex eo ducta sunt cap. 11, 4 de bello /Egyptio et cap. 5 de Athenis The- mistoclis consilio munitis et qua cap. 16-19 afferuntur de causis belli Peloponnesiaci. Γρξαντο δὲ αὐτοῦ ( τοῦ πολέμου), Thucydides, 1, 23, 4 ait, Ἀθηναῖοι x«i Πελοποννήσιοι, λύσαντες τὰς τριαχον-- τούτεις σπονδάς... Τὴν μὲν γὰρ ἀληθεστάτην πρόφασιν, ἀφανεστάτην δὲ λόγῳ, τοὺς ᾿Αθηναίους ἡγοῦμαι μεγά-- λους γιγνομένους καὶ φόδον παρέχοντας τοῖς Λαχεδαιμονίοις ἀναγχάσαι ἐς τὸ πολεμεῖν" αἵ δὲ ἐς τὸ φανερὸν λεγόμεναι αἰτίαι αἵδ᾽ ἦσαν ἑχατέρων, ἀφ᾽ ὧν λύσαντες τὰς σπονδὰς ἐς τὸν πόλεμον κατέστησαν. Narrat deinceps causas belli e rebus Epidamni et Potidez repetendas. Similiter Aristodemus primam belli causam ex rupto foedere tricennali deducit; nam hoc narrato pergit (c. 16) : αἰτίαι δὲ xai πλείονες φέρονται περὶ τοῦ πολέμου. In sequentibus postquam de Epidamno et de Potidza dixerat, ultimo loco eam subjungit belli causam quam et ipse, sicut Thucydides, τὴν ἀληθεστάτην vocat. Simul vero his praemisit λαοδογματικὴν istam , cujus fingenda occasionem dederunt vox Alcibiadis et quz de Phidia et Pericle Aristophanes per ludum jocumque jecerat. Hanc solam tanquam belli originem Diodorus ( 12, 39) narrat, laudato Ephoro. Aristodemus eam ex ejusdem farinz histo-, rico adscivit, haud veró ex eodem Ephoro. Nam in Aristodemo (16, 4) Alcibiades Pericli adstat σχεπτομένῳ περὶ τῆς ἀποδόσεως ὑπὲρ τῆς ἐργεπιστασίας, de qua auctor dixerat c. 16, 1 ; secundum Ephorum vero (ap. Diod. 12, 38, 2) Pericles de reddendis rationibus sollicitus erat propterea quod partem pecuniarum, qua ex communi Graecorum contributione coactz erant, in privatos usus expenderat. Praterea versibus Aristophaneis alia recensio apud Diodorum, alia apud Ari- stodemum subest, Denique satis jam constat (**) Diodorum in historia bellorum Medicorum et τῆς πενταχονταετίας et belli Peloponnesiaci totum se Ephoro addixisse; dubitari igitur nequit, quin alium ducem secutus sit Aristodemus, quippe qui, quamvis passim cum Diodoro consentiat, in - multis tamen et gravissimis rebus ab eo recedit. Porro si ea quz de Tolmide falsa in nostro frag- mento (c. 15) leguntur, sic jam dixerat JEschines in or. de f. leg. $ 75 ( 343 a. C.) , vix credideris

(*) Hic Curtium Wachsmuthium , virum rerum historicarum peritissimum , induxerunt , ut in fragmento nostro agnoscere sibi videretur fectum Minoidie Mini, qui silvam historicam ex Herodoto, Thucydide, Demosthene , JEschiue, Lycurgo, Diodoro, Plutarcho, scholiis in Thucydidem , Aristophanem et Hermogenem et lexicographis collectem, suis ipsius commentis auctam et variegatam , lacunis, corruptelis , interpositis Philostrati locis turbatam, - msigni artificio manusque dexteritate in codicem Parisinum intulisset (V. Rhein. Museum für Philol. 1868 p. 303 Sqq., p. 582 sqq.). Probavit hoc Hieckio in Zeitschrift für Gymnasialwesen. 1868, p. 721 sqq. Ego quid de his sentiam, significavi in Ge'flinger gel. Anzeigem 1809, p. 29. Fateor mihi quoque, quum primum an. 1864 χόρυζαν istam ἱστορικὴν obiter movissem , eam vix dignam visat esse quie in lucem protraheretur. Haud igitur miror simile quid accidisse Wachsmuthio, at mirarer virum doctissimum in ea opinione perseverantem.

(*^*) vide diligentissimam disquisitionem Ch. Aug. Volquardseni 1.1. p. 51 sqq.

. DE FRAGMENTO ARISTODEMI. xxvij

eri E “Ὁ. LS . .* 5 , E. . .

— Aristodemum sua petiisse ex ipso /Eschine qui ἐν παρόδῳ hec tribus verbis commemoravit, sed - verisimilius est oratorem historica illa ex eodem fonte novisse ex quo in Aristodemum defluxe- "runt. Quo concesso, hinc quoque sequeretur fontem hunc non fuisse Ephori historias, quae

.wusque ad an. 341 pertinebant necdum ad finem perducte erant quo anno Alexander in Asiam trajecit (").

Aristodemi opus inter compendia fuisse ex quibus recentioris zvi scholiaste et lexicographi notitias historicas, non nominato auctore, delibaverint, ex Suida et scholiasta ad Hermogenem - eolligitur. Quorum hic locum satis amplum ex Nostro (c. 14-15) mutuatus est in schol. ad Her- -mog. E$oécs« ap. Walz in rhet. gr. tom. 5, p. 388, ubi hec (**:

Αἱ τριαχοντούτεις σπονδαὶ αὗται, Μετὰ τὰ Μηδικὰ ἤδη Ξέρξου ἀποφθαρέντος, καὶ Ἀρταξέρξου ἐπιθεμένου τοῦ υἱοῦ αὖθις τοῖς κατὰ τὴν ᾿Ασίαν “Ἑλληνικοῖς πράγμασι καὶ διαφόρως ἀποχρουσθέντος τῆς ἐλπί-

δος, εἶτα σπονδῶν “Ελλησι γενομένων xo βαρόάροις, αἷς ὅρια ἐπεπήγεσαν Κυάνεαι πέτραι καὶ ποταμὸς Νέσσος xo Φάσηλις, πόλις Παμφυλίας, xo Χελιδονέαι ἀχρωτήριον ( cf. Arist. c. 13, 2), ἐγένετο “Ελλήσι διαφορὰ, πρὸς ἀλλήλους ἐξ αἰτίας τοιαύτης "

« Λαχεδαιμόνιοι ἀφελόμενοι Φωχέων τὸ ἐν Δελφοῖς ἱερὸν παρέδοσαν Λοχροῖς - εἶτα πάλιν Λοχροὺς ἀφελό- μενοι ( xat ἀφελόμενοι αὐτοὺς cod. Aristod. c. 14) παρέσχον Φωχεῦσιν. ὑποστρεφόντων [δὲ] ᾿Αθηναίων ἀπὸ τῶν πρὸς ᾿Αρταξέρξην σπονδῶν ( ἀπὸ τῆς μάχης ΑΥΪ51.), στρατηγοῦντος αὐτοῖς Τολμίδου, xal γενομένων χατὰ Κορώνειαν, ἐπιθέμενοι αὐτοῖς ἄφνω Βοιωτοὶ οὖσιν ἀπαρασχεύοις ἐτρέψαντο αὐτοὺς καί τινας ἐξ αὐτῶν xoi ( voc. xai om. Ar.) ἐζώγρησαν ᾿ οὕστινας, ἀπαιτούντων ᾿Αθηναίων, οὐ πρότερον ἀπέδοσαν ἢ τὴν Βοιω- τίαν ἀπολαύεῖν. Kai μετὰ ταῦτα εὐθὺς ᾿Αθηναῖοι περιπλεύσαντες τὴν Πελοπόννησον Γύθιον ( Θύγιον cod. - Ar. ) εἶλον, καὶ Τολμίδης χιλίους ἔχων ᾿Αθηναίων ἐπιλέχτους διῆλθε τὴν Πελοπόννησον. Καὶ πάλιν Ἐδοιαν ἀποστᾶσαν εἷλον ᾿Αθηναῖοι. Καὶ ἐπὶ τούτοις ("Ev δὲ τούτῳ cod. Ar.) ᾿Αθηναίοις καὶ Πελοποννησίοις σπονδαὶ τριαχοντούτεις ἐγένοντο, ἃς τεσσαρεσχαιδεχάτῳ ἔτει ἔλυσαν ᾿Αθηναῖοι, Σάμον πολιορχίᾳ ἑλόντες, Περικλέους χαὶ Σοφοχλέους στρατηγούντων, καὶ ὃ Πελοποννησιαχὸς πόλεμος ἤρξατο. »

Ultima in nostro Aristodemi codice aliter efformata ita habent :... ἐγένοντο " τῷ τεσσαρεσχαιδε- χάτῳ δὲ ἔτει ᾿Αθηναῖοι Σάμον πολιορχήσαντες εἷλον στρατηγοῦντος (....οὐντων ἢ) Περικλέους xal Θεμιστο- χλέους (leg. XogoxA.]: ἐν δὲ τῷ αὐτῷ ἔτει (οὕτω) λύονται αἱ τῶν λ΄ ἐτῶν σπονδαὶ, καὶ ὃ Πελ. πόλεμος ἐνί- σταται, Ceterum vides codicem, quo scholiasta usus est, nonnullis locis nostro Parisiensi inte- griorem fuisse, sed jam laborasse eadem lacuna quam noster habet ante verba ὑποστρεφόντων δὲ τῶν ᾿Αθηναίων, Quod non perspiciens scholiasta putansque verba ista referenda esse ad ea qua in mutilo codice nunc proxime antecedunt de pactis cum Artaxerxe initis, verba ἀπὸ τῆς μάχης mu- tavit in ἀπὸ τῶν σπονδῶν, ut bene monuit Bücheler in JVeue Jahrb. 1. 1. Idem vir doctus probabili- ter admodum censet ex eodem Aristodemo scholiastam mutuatum esse quz antecedunt p. 387 de piaculo: Cyloneo :

Τὸ Κυλώνειον ἄγος. Κύλων εἷς ἦν τῶν ἐνδόξων ᾿Αθηναίων, ἀνὴρ ᾿Ολυμπιονίχης. ᾿Επιθυμήσας τυραν- γῆσαι τῶν ᾿Αθηναίων παρεγένετο ἐπὶ θεοῦ χρηστήριον xat ἐπηρώτα - τοῦ δὲ θεοῦ ἐπιχρήσαντος ἐν τῇ μεγάλη ἑορτῇ (ἐν τὴ τοῦ Διὸς τῇ μεγίστῃ ἑορτῇ Thuc. 1, 126, 4) ἐπιθέσθαι τῇ τυραννίδι, ἀγομένων τῶν Ὀλυμ- πίων, δόξας ταύτην εἶναι τὴν μεγάλην ἑορτὴν, ἐπέθετο χαὶ χατέλαδε τὴν ἀκρόπολιν τῶν ᾿Αθηναίων. Περι- χλῆς [δὲ] ( Μεγαχλῆς sec. Plut. Sol. 12) ἔχων σὺν ἑαυτῷ τοὺς συμπράττοντας ἐπανέστη " ὁ δὲ Κύλων δεί-

(^) Hoc liquet e Clement. Strom. I, p. 403. V. Fr. Hist. I, p. LIX. Ephori librum vicesimum , quo narrabantur qui libro XV Diodorus habet , auno 336 scriptum esse, ex Diodoro (15, 60, 4 ) colligo. Scilicet Cleomenem II. re- gem Lacedcmoniorum , regnasse constat an. 370-309 a. C., ut recte etiam Diodorus statuit 20, 29, ubi : ἐπ᾽ ἄρχον- τὸς Δημητρίου (309) Κλεομένης ἐτελεύτησεν ἄρξας ἔτη ξ΄ xai μῆνας δέχα. Contra vero lib. 15, 60, 4, Ol. 102, 3, 370 ἃ. C. Diodorus narrat miro casu accidisse ut eodem hoe anno tres principes diem obiissent , Amvntas Macedo $ Jason Pherzeus tyrannus et Agesipolis rex Lacedzemoniorum, cujus frater et successor Cleomenes II ἐδασίλευσεν ἔτη τριά- χοντα xai τέτταρα ( 370-337 ). Mira discrepantia ex eo explicanda esse mihi videtur quod haec ex Ephoro ( cujus ex- pressa mentio in hoc capite , ὃ 5 , injicitur ) negligenter excerpta sunt. Nimirum Ephorus , qui historias suas nonnisi ad an. 341 deduxit, de toto Cleomenis regno monere non potuit, sed eam ejus partem commemoravit quz» usque ad annum quo ista scripsit, pertinebat. Igitur libro XX res anni 370 scripsit anno 336 ( 370-34). Res inter Medici et bellum Pelop. interjectas narravit libro XIII. ; : S

(**) Scholion mihi annotationem in fr. Arist. scribenti non innotuit ; acceptum refero Büchelero, qui de his dixit in Neue Jahrb. f. Philol. 1868, p. 170, quo ternpore nostra dudum typis expressa erant.

xxviij PROLEGOMENA. :

σας τὸν Περιχλέα συνέθετο, ὅπως ὑπόσπονδος σὺν ἀδεία κατέλθοι. Καὶ γενομένων τῶν σπονδῶν χατήει ἐχδη-

σάμενος ἀπὸ τοῦ ναοῦ τῆς ᾿Αθηνᾶς μήρινθον ( χρόκην χλωστὴν Plut.), ὡς δὴ ἱκέτης τῆς θεοῦ " οἱ δὲ περὶ τὸν

Περικλέα οὐ χατασχόντες τὴν ὀργὴν ἀπέχτειναν αὐτὸν χατερχόμενον. "ToUxó ἐστι τὸ Κυλώνειον ἄγος. Eandem historiam fusius narrat Plutarchus in Solon. c. 32, ubi pro Pericle habes Megaclem

archontem aliunde non notum (Ol. 42 sec. Corsinium et Fischer in Tabb. Chron., Ol. 4o sec. 1 Clinton., Ol. 45 sec. Boeckh. ). In scholio Περικλῆς pro Μεγαχλῇς exhiberi videtur eodem erroris |

genere quo in Aristodemi codice Parisino Σοφοχλῇς abiit in Θεμιστοχλῆς. Antiquum esse vitium e Suida liquet, qui s. v. Περικλῆς et. KuAovetov ἄγος eundem Periclem cum Xanthippi filio inepte: confundit. Περικλῆς, ait, ᾿Αθηναῖος" ἐπὶ τούτου ἤρξατο ὃ Πελοποννησιαχὸς πόλεμος. "Exi τούτου τὸ Κυ-

c ^ ^" , - λώνειον ἄγος ἠλαύνετο παρὰ ᾿Αθηναίων, ᾧ ἐνείχετο Περιχλῆς. Κύλωνα γὰρ ἄνδοχ ᾿Αθηναῖον, ᾿Ολύμπια νενι-

χηχότα, γαμύρὸν Θεαγένους τοῦ Μεγαρέων τυράννου, ἐπιθέμενον τυραννίδι τῶν ᾿Αθηναίων, παραχρῆμα φυγόντα, χαταφυγόντα δὲ ἐπὶ τὰς σεμνὰς θεὰς, ἀποσπάσαντες οἵ περὶ Περιχλέα ἀπέχτειναν " οἱ δὲ ἀντεπέ- ταττον, Περιχλῆς δὲ οὐχ εἴα πείθεσθαι.

Ejusdem generis notitia historica ex eodem haud dubie fonte depromta exstat ap. schol. 1. I. p. 378: ;

ἯἩ Φύη. Πεισίστρατος διωχθεὶς παρὰ τῶν ᾿Αθηναίων εὗρε γυναῖκα μεγάλην, ἣν xxt ἀναδιδάσας εἰς ἵππον (ἅρμα sec. Herod.) ἤγαγεν εἰς ᾿Αθήνας λέγων ὡς f, ᾿Αθηνᾶ ἐστι, καὶ κομίζει με αὖθις εἰς ᾿Αθήνας. Cf. He- rodot. 1, 60; Polyan. 1, 21, 11; Valer. Max. 1, 2, 2; Clitodemi fr. 24. ap. Athenzeum, 13, p. 60r, € (ἢ. :

Prate scholiastam Hermogenis Suidas s. v. Παυσανίας, Θεμιστοκλῆς, Κίμων et Καλλίας ( v. not. ad c. 8, 5. 10, 11. r1, 1. 13, 2) Aristodemi opere usus est, quamquam in nonnullis a codice nostro recedit, qua excerptorum negligentiz imputanda esse videntur.

Codex Aristodemi sicut ille qui περὶ μηχανῶν scripta continet, lacunis ct mira nominum pro- priorum depravatione et singulorum verborum corruptelis magnopere laborat. Quodsi sustuleris sordes quas manu leni abstergere possis et librariorum negligentie vel stupori deberi quisque largietur, residet oratio inculta simplicitatis , qualem in compendio a recentioris zetatis magistello scripto et ab aliis fortasse breviato ferre licet. Quae in ea a purz pute grecitatis usu recedunt , non adeo multa sunt , ac fieri potest ut horum quoque pars corrigendo tollenda sit. Seriorem zeta- tem redolent verborum forma medie ἐχπληττόμενος vel potius ἐχπληξόμενος τοὺς “λληνας (c. 1, 4) et προδώσεσθαι τοὺς “ἕλληνας (c. 4, 1), quarum loco exspectabas activas ἐχπλήξων et προδώσειν, quas reponi voluit Bücheler. Similiter Theophylactus Hist. 1, p. 155, D dicit : ἀναιρέσει τούτους παρέ- δοτο. Verbum πλήττεσθαι sensu activo adhibetur quidem ap. Herodot. 3, 14 [κεφαλὴν ἐπλήξζατο) et Hom. Il. 16, 125 (μηρὼ πληξάμενος), ita tamen , ut simul vis verbi medii subsit. Elumbem ora- tionem habes c. 2, 1 : ὑπισχνούμενος δώσειν... τηρήσειν ὑποσχόμενος, ubi fort. δεχόμενος corrigendum esse Dücheler suspicatur. Facilius crediderim scribae deberi quod legitur c. 8, 2 ᾿Αργιλίῳ ἀγαπω- μένῳ ἑαυτοῦ (deb. αὐτοῦ. — Solceca sunt c. 8, 4 : τῆς κατὰ τοῦ παιδὸς χολάσεως,, qua , etiamsi eje- ceris vocem χατὰ, contra veterum praeceptum forent, ex quo χόλασις est peena quam luis , non vero, ut nostro loco, quam sumis. Recte dicere licebat τῆς κατὰ τοῦ παιδὸς χρίσεως. Junioris zevi usu di- ctum fuerit c. 17, 1 : ὑπερηφανευόμενοι ὑπὸ τῶν Κερχυραίων ; certe in Steph. Thes. verbi activi ὕπερ- φανεύω exempla non afferuntur nisi ex schol. Theocrit. 1, 69 et Athanasio 2, p. 361, D; quamquam altera quoque verbi forma, ὑπερηφανέω, rara est, Qua cetera Bücheler in Aristodemi oratione repre- hendit, minoris momenti sunt. Recte quidem offendit in verbis ἐφ᾽ 6 , sequente conjunctivo (c. 16); at patet codicis scripturam aperte corruptam : ἐγίνοντο δὲ αἵ σπονδαὶ ἐπὶ τοῖσδε ἐφ᾽ ᾧ μὴ καταπλέωσιν, refingendam esse in... ἐπὶ τοῖσδε" « μὴ χαταπλέωσιν etc. » Neque peregrini aliquid habet phrasis ἐξιλάσχεσθαι τοὺς δαίμονάς τινος (c. 8 , 1), quum δαίμονες ( manes) sepius hoc sensu in Luciano lega- tur et ó δαίμων eodem sensu jam ap. /Eschylum occurrat (V. "Thes. s. v.). Denique nihil moror

(*j Qua preterea in scholiis illis p. 482 leguntur de Diczeo ( cf. Aristod. c. 1, 8), ea narrantur laudato Herodoto. Aliud scholion p. 375 de causis belli Peloponnesiaci, quod ex uno tantum codice Mediceo ceteris Walzius adjunxit, ab Aristodemi narratione alienum est.

ΡΥ ΡΥ ΠΥ SNNT NN US

:

DE FRAGMENTO ARISTODEMI. xxix

* , *, , * s. ἃ

istud ὑπάρχων ἐν Αἰγίνῃ τότε (c. 1, 4). Sicut dicitur ἐν Αἰγίνῃ τυγχάνει pro τυγχάνει v, similiter licet

e FE A. € fà ΕΣ Ω L : . , .

ὑπάρχει pro ὑπάρχει ὧν. — Vox aliunde, quantum sciam , non nota in Aristodemi fragmento exstat , B "3.9 .

meplumvoc , somnolentus , ad similitudinem vocum χάθυπνος et ἔνυπνος eleganter efformata.

DE FRAGMENTI RATIONE CHRONOLOGICA.

τς Res inter τὰ Μηδιχὰ et bellum Peloponnesiacum gestas primus perstrinxerat Hellanicus , at βρα- χέως τε χαὶ τοῖς χρόνοις οὐκ ἀκριβῶς ( Thuc. 1, 97). Quare idem argumentum denuo tractavit Thu- cydides ( 1, 98-118), qui quamvis raro seriem rerum ad annorum computationem revocaverit , vel sic tamen firmissimum fundamentum suppeditavit, cui innitentes viri docti et auxilia assu- mentes ex catalogis archontum Atticorum et regum Lacedaemoniorum Persarumque, res gestas ad suos quasque annos exegerunt adeo tuto judicio, ut nonnisi de paucis quibusdam dubitationi locus relinquatur (1). Nemo nescit quam diversus ab his sit Diodorus , qui modo recte rerum tem- pora tradit , modo vel paucis vel etiam sat multis annis a vero aberrat, modo ejusdem rei tempus alio loco delinit aliter. Cujus confusionis et inconstantiz causa in eo maxime posita est, quod auctor fontes diversos et diversa narrationis genera temere miscuit. Ac fontium quidem; quibus Diodorus usus sit, duo facile genera distinguuntur ; ex altero uberiorem greca historic exposi- tionem deprompsit , cui ex altero breviores notitias chronologicas interspersit. lllud fuisse unum Ephori opus diligentissima inquisitione nuper probavit Volquardsenus (2). Quanam diligentia ipse Ephorus in temporibus notandis versatus sit. ignoramus ; eum vero historiam non in anna- lium formam discerpsisse, more Diodoreo, sed capitulatim scripsisse atque certas rerunt com- plexiones et personarum historias complurium annorum tempus absumentes uno eodemque loco absolvisse probabiliter admodum statuitur. Hoc enim concesso, confusio, qua apud Diodorum obtinet , explicationem habet facilem, Videlicet continuas Ephori narrationes Diodorus partim servavit eoque commisit ut multorum res annorum in unius amni angustias temere coerceret, partim in spatia annua baud recte eas diremit. Nonnulla horüm, ea prasertim qus sunt circa minores unius vel duorum annorum errores, ex mero Diodori arbitrio pendere largior, in plu- rimorum vero distributionem chronologicam vim magnam exercüisse alteram quam adhibuit fon- tium classem , χρονιχῶν scilicet libros (3), tum per se probabile est, tum vero ex eo conficitur, - quod eadem errorum ràtio, que in Diodoro frequentissima est, apud alios quoque auctores et apud ipsum nostrum Aristodemum late patet (4).

(1) Vid. Clinton. in Fastis Hellen. tom. 2; Arnold Schzfer De rerum post bellum Persicum usque ad tricennale fodus in Graecia gestarum temporibus, Lips. 1865; G. Pierson, Die thucydideische Darstellung der Pentacon- taelie erartert wu. mil anderen Quellen verglichen in Philologo tom. 28 (1868), p. 40-69 et p. 193-220.

'(2) Ch. Aug. Volquardsen, Untersuchungen über die Quellen der gr. wu. sicil. Geschichten bei Diodor, Buch XI-XVI. Kiel, 1868. Cf. Collmann De Diodori fontibus capita IV, Leipz. 1869.

(3) Sic de annis capti Ilii et reditus Heraclidarum (1184 et 1104 a. C. ) Diodorus, 1, 5, 1 Apollodori calculos se

- probare dicit, dum ex eodem Diodoro ( 16, 76 ) novimus Ephorum Heraclidarum reditum assignasse anno 1091 a. €. (5X63 ante Olymp. 1), sec. computum Peloponnesiacum , quem etiam Sosibius Laco secutus est sec. Clem. Strom. p. 141. (Quod in Hieronymo sub an. Abr. 923. 1094. a. C. huc referri posse olim videri poterat, id secus ha- bet, ut ex Schoeniana Hieronymi editione nunc patet ).

(4) Queenam opera chronologica Diodorus usurpaverit, in presenti non quero. Haud infimum inter ea locum tenuisse Chronica Apollodori, in propatulo est , verum ex his solis notitias chronologicas et consulum et archontum nomina fluxisse haud recte censet Volquardsen. Diodorus Apollodorum laudat 1, 5, 1, et 13, 108, 1 de Antimachi atate, et 13, 103, 4, ubi, postquam dixerat Sophoclem obiisse Ol. 93, 3. 406 a. C., addit : ᾿Απολλόδωρος δέ φησι xxi Εὐριπίδην χατὰ τὸν αὐτὸν ἐνιαυτὸν τελευτῆσαι, τινὲς δὲ λέγουσιν... μιχρῷ πρότερον τούτων τῶν χρόνων. Hic. omnia ex eodem Apollodoro discrepantes sententias in medium proferenté fluxisse statuit Volquardsen. At nihil impedit quin ipsum Diodorum juxta Ap:llodorum alium scriptorem consuluisse putemus. Nam alio loco 16, 11, 5 ad ΟἹ. 94, 1. 404 a. C. Democritum 90 annos natum obiisse dicit ( ut Euseb. Chron. ) , adeo ut natales incidant in an. 494. Id vero alienum est ab Apollodori computo, qui, testante Diogene L 9, 41, Democritum natum dixit Ol. 80, 460 a. C, dum Thrasyllus natales retulit ad Ol. 77, 3. 470 a. C. Volquardsenus quidem Diodorum mortis annum cum epo- cha τῆς &xp.z; confudisse suspicatur, quoniam Diodorea cum iis quce de Anaxagore state Apollodorus tradit, non possent conciliari. At dicendum potius erat Apollodorum errasse de temporibus tum Democriti tum Anaxagore. Ipse Democritus vitz suc tempora ita computasse viletur, ut terminum a quo poneret excidium Ilii; certe sec. Diogenem ]. l. «àv μιχρὸν διάκοσμον se scripsisse dixit annis 730 ὕστερον τῆς "Dou ἁλώσεως. Eadem vero compu-

XXX PROLEGOMENA.

Hac autem errorum ratio ejusmodi est, ut facile intelligatur juxta veram temporum computatio- - nem. alias duas exstitisse quarum altera septem annis, altera quinque annis a vero aberrat, dum |

tandi ratio iis quoque subest quze de natalibus Democriti produntur, adeo ut dissensus auctorum e diversis zeris 'Trojanis pendeat. Scilicet natus est Democritus : sec. Diodor. an. 494 a. C. — 723 post. 1217 sec. Thrasyll. an. 470 a. C. — 723 post. 1193 ) exc. llii. sec. Apollod. an. 460 a. C. — 723 post. 1183 Thrasyllum excidium Trojw collocasse in an. 1193, qui plerisque est annus expeditionis Trojans, testatur Cle- mens Alex. Strom. 1, p. 145 ( V. Fr. Hist. 3, p. 503). Similiter annus 1217, qui item vulgo est expeditionis annus , in auctore quem Diodorus adhibuit, annus excidii erat. Qua quidem terminorum permutatione nihil frequentius est. Jam vero Diodori computum recte habere, ab Apollodoro autem et Thrasyllo ad alios calculos perperam de- flexum esse verbo significavi in Fr. Hist. 2, p. 24, pluribus vero demonstravit Car. Fr. Hermannus in Programrate Gotting. an. 1849 De philosophorum ionicorum zctatibus, p. 14 sqq. Cf. idem in Indice scholarum sem. hib. 1852-53 De Thrasyllo grammatico et mathematico, p. 8 sq. Ceterum si àpud Diogenem numerus 730 genuinus est , ipse Democritus quartam quandam eram Trojanam secutus esse debet, quam esse illam anni 1154 ( 63 post. 1217 ) olim conjeci, adeo ut Diacosmus scriptus esset anno 424. Nescio tamen an philosophus secundüm zeram cele- ὦ berrimam illam quam Diodori auctor secutus est, et ipse computaverit, numerus Diogenis vero mendam (ftaxerit. Fortassis pro ἔτεσιν ὕστερον τῆς "Dou ἁλώσεως ψλ' legendum $4' (790), quo numero Diacosmus pertineret ad an. 427 a. C. sive :wetatis D. annum 65. Certe lenis est mutatio, quum peregrinae numerorum note 4 et 2) sepissime in notiores literas a librariis corrumpantur et vela recentioris svi viris doctis haud recte legantur /sic v. c. Iriarte in apographo suo codicis Matritensis, qui stadiaamum maris Magni continet, numerum ζ΄ ubique corrupit in c' vel ζ΄). — Anaxagoram Democritus ipso antiquiorem fuisse dicit annis 40 (ap. Diog. 1]. l.). Natus igitur an. 534 (494-]-40) a. C. Sec. Demetrium Phalereum et Apollodorum obiit post vit&e annos 72, i. c. an. 462 à. C., Olymp. 79, 3, ut recte etiam Eusebius in Chron. tradit. See. Apollodorum vero Anaxagoras vixit an. 500-428 (Ol. 70,1—88, 1). Differentia est annorum 34, ut de :etate Democriti. Eandem fere discrepantiam habes in Amdzi- menis anno natali, quem Suidas Olymp. 55 (560a. C.), Apollodorus Olymp. 68 (528 a. C.) assignant. Eundein denique dissensum fuisse suspicor de cetate Anacimandri, quem Apollodorus ( ap. Diog. 2, 2) natum dicit Ol. 42, 3. 610 a. C. Verum sec. /Elianum ( V. H. 3, 17) Anaximander ἡγήσατο τῆς εἰς ᾿ἀπολλωνίαν ἐκ Μιλήτου ἀποιχίας, que colonia, ut in periegesi iambica v. 734 legitur, 50 annis ante Cyri regnum, sive 609 a. C. deducta est, eodem igitur fere tempore quo natum philosophum Apollodorus prodidit. Itaque ex altero computo Anaximandrum an. 644 ( 34 ante 610) natum esse dixeris. — Sed illuc revertor. Metrica Apollodori Chronica, qua a Troicis usque ad an. 145 pertinebant, plenos fastos consulares et archontum catalogos, quos ex iis mutuatüs sit Diodorus, continuisse per se parum probabile est. Exstitisse vero juxta hoc Χρονιχῶν compendium majus aliquod Apollodori opus chrono- logicum soluta oratione scriptum , ut ipse olim statui et Volquardsen quoque censét , nune ego nego. Duxit in hanc sententiam famigeratus ille laterculus regum ZEgyptiorum , quem Synceellus ex Apollódoro affert, hic vero ex Era- tosthene habere, Eratosthenes denique a Diospolitanis sacerdotibus accepisse perhibetur. Fucum hec fecerunt notissimis nostris chronoflogiarum JEgyptiarum fabris, quamvis vix dubitari queat quin eadem fraude ficta sint, qua τῷ ἀρχαίῳ χρονογραφείῳ τοῦ χυνιχοῦ χύχλου, sequioris cevi foetui, prefixa ad Ptolemczum regem epistula auctorita- tis species affingitur. De necessitudine quz laterculo Pseuderatosthenico intercedat cuia Vetere illo chronico et cum Manethone Panodoreo dixi in Fr. Hist. 2, p. 566, probante Gutschmidtio , qui fusius de his disputavit in Rhein. Mus. tom. 12, fasc. 1, p. 9 sqq. et tom. 13, fasc. 4, p. 485 sqq. Nunc addo aliud quod eodem pertinet. Syncellus p. 19 de Beroso et de Manethone suo dicit : Θαυμαζέτω δὲ πῶς οὐχ φσχύνθησαν ἀφ᾽ ἑνὸς χαὶ τοῦ αὐτοῦ ἔτους ἀρχὴν θέσθαι ταῖς τερατώδεσιν αὑτῶν συγγραφαῖς. Quomodo in temporibus antediluvianis ingentes annorum numeri quidam ad modica spatia revocarint, satis constat. Superest ut demonstretur quomodo et Menes rex et prirous rex Berosia- nes, qui post mythicos sequitur, uno eodemque anno regna suscipere potuerint. Apud Berosum post diluvium ragnant duce dynastip mythicze; earum prior est Euechoi et Chomasbeli, qui regnarunt annis 5100; altera est regum 84, annorum vero 28980. Utroque numero dies indicari statuens aliquis priorum regum duorum dies revo- Caverit ad veros solares annos 14 ( deficientibus diebus decem ) , deinde vero regum octoginta quattuor dies 28980 (75 79 ann., 5 1/2 m.) rednxerit ad 953 annos menstruos , adeo ut duabus dynastiis mythicis assignentur anni 967. Quodsi admiseris ejusmodi computum irrationalem, res ita habet : 5493 a. C. Mundi annus 1 sec. «eram Alexandrinam. 3251 . . . Diluvium, 2242 annis post 5493. 3251—2285 a. C. 86 reges mythici post diluvium ap. Babylonios regnarunt annis 967. 2284 , . . Initium prime dynasti:e Medorum sec. Berosum et primus annus Men regis sec. Eratosthenem. 38 reges Agypliorum , quos Syncellus recenset, inde a Mene usque ad finein Atnuthartzei, secunduia Eratosthenem regnarunt annis 1076 ( 2284-1209 a. C. ). 1208 . . . Troja excidium. ( Eandem eram sequitur auclor veteris Chronici.) 53 reges qui sec. Eratosthenem ( consentiente Eusebio) post Amuthartzeum regnarunt (sc. usque ad finem regni /Egyptiorum et Alexandriam conditam ). 329 . . . (Olymp. 112, 4), Abrahami an. 1687, Alexandri an. 7 : « Alexandria in JEgypto condita anno re- "seta Alexandri septimo , quo item Asialicis capit imperare idem Alexander. » Eusebius 1rom. , Igitur a. diluvio usque ad finem regni JEgyptiorum labuntur anni 2922 (3251-329), quibus com- plentur duo cycli Sothiaci ( 21461 ). : Sane quidem primus Alexandri 4gypto imperantis annus incipit exeunte anno ( 14 Nov.) 432 a. C., adeo ut eo usque sint fere 2.Χ 1460 anni solares; at constat in aliis hujus generis computis multo magis etiam a vero aberratum esse ;

DE FRAGMENTO ARISTODEMI. xxxj

media inter utramque sex annorum discrepantia passim fluctuat. Animadvertit rem Varro, de : cujus studiis chronologicis agens Censorinus (D. d. nat. c. 21 p. 62 ed. Jahn. ) inter alia dicit ; De tertio autem tempore (sc. quod a prima Olympiade initium habens ἵστοριχόν vocatur) fuit qui- dem aliqua inter auctores dissensio in. sex septemve tantummodo annis versata; sed hoc quodcunque caliginis Farro discussit. Proxime ad nostrum negotium pertinet septenorum annorum. dissensus, quem exemplis nonnullis probare liceat.

Diodorus rr, 48, x inter varias notitias chronologicas Siculis historiis preemissas , Ol. 76 , 1. 476 Leotychidem obiisse dicit post regnum annorum 22 , et successisse Archidamum II, qui regnas- set ann. 22. Constans sibi idem 12, 35, 4, Ol. 86, ». 434 Archidamum mortuum esse narrat eique successisse Agim lI, qui regno potitus esset per ann. 27. Idem denique 16, 63, 15, 0l. 108, 3. 346- 345 Archidamum ΠῚ in Italia occubuisse tradit post regnum annorum 23, successorem vero Agim III regnasse annis 15. — De veris horum regum temporibus tu adeas Clintonem in Fast. Hellen.; quae quomodo a Diodori computo differant, hzc docebit tabella :

Sec. verum comput, Sec. Diodor. Leotychides regnavit ann.......... 22 491 a. C. 22 498 Avelobdamns: Εν io oos eorr Ad 42 469 42 470 d 9015525 LA .|] 29 427 27 434 Acemimus ἘΠῚ αν ΟΝ οὐ δον 37 398 [39] 407 Archidarius 1E: . 021725: νου εν 23 301 23 308 ADS το s Eu UT Va ey 8 338 15 345 -331 -331

7161 165

Igitur, missa duorum annorum discrepantia, quz est circa regna Agidis II et Agesilai II, per to- tam hanc regum seriem Diodorea chronologia septem annis a genuino computo recedit (*) et in

neque dubito quin annus ab Eusebio tradilus ex ea ipsa, quam modo attuli, computatione profectus sit. Patet totam hanc chronologiam historice /Egypti et Babylonice ab Alexandrino quodam Judco concinnatam esse ad similitudinem ejus quam in Vetere isto Chronico habemus. Reges 38 a Syncello enumerati quum desinant in annum , qui est, aere '—Trojang;, hanc ipsam seram auctorem hujus laterculi , sicuti illum Veteris Chronici, adoptasse censeo. Alii Troja excidium retulerunt ad finem Thuoris regis antecedentis. Idem si quis in. nostro catalogo facere mavelit , excidium Troje habebit 63 annis sive uno cyclo superiorem (anni 1271 ), quoniam Amuthartzus annis 63 regnasse dicitur. Quodcunque statueris , alienum est ab Apollodoro et Eratosthene. — Ceterum ad eundem Pseudapollodorum perti- net mentio Apollodori apud Eusebium p. 5 et 9 ed. Mai., ubi de Berosiana Chaldaeorum historia sermo est. Euse- bius ibi Apollodorum ex Alexandro Polyhistore laudare videri possit. Attamen Syncellus p. 71 ed. Bonn. Alexandri narrationem disertis verbis ab Apollodorea distinguit, et apud Eusebium p. 9 verba : quod et Apollodorus in. historia ( in volumine vertit Aucher) narrat, ita habent, ut ab ipso Eusebio interponi potuerint. In altero autem loco p. 5 verba Armenia laborare Maius notat. Legitur ibi in Maii versione : Hac vero ralione narrationem ez- orditur, ut Apollodorus ait. Fortasse hoc quoque loco in grecis erat óc xai "An. Certiora docebit Petermannus in nova quam parat versione Eusebii.

' (*) Eadem computatio pertinuerit etiam ad praecedentia Proclidarum regna et usque ad Charilai regis iuitium sive Lycurgi epocham , quam qui anno 885 vel 884 a. C. assignant (ut Ctesias , Eratosthenes, Apollodor., alii ) , id ex ipsis his caleulis mihi fecisse videntur; nam si septem annis inferiorem posueris in an. 878 (885-7 ), habebis epocham quie sec. sincerum computum Atticum plenis cyc!is ab zra Trojana et a primo archonte distat ( 878—563 post 1193 et. 2x63 ante 752 ). Idem statuendum est de illo Agidarum initio, quod sec. Eusebium ad an. 1074 referen- dum est. Secundum istam 7 annorum differentiam epocha hzc reducitur ad an. 1067, qua ab iisdem parapegmatis ex more vetere integris cyclis disjungitur ( 1007—23X63 post 1193 et 5x63 ante 752 ). — Ceterum animadvertas Diodori errores supra notatos ad solos pertinere Proclidas. Agidarum tempora, qu: ex Diodoro novimus inde ἃ Plistarcho usque ad Cleomenem ( 458—309 a. C. ), recte omnia traduntur ( V. 13, 17, 1. 14, 89, 1. 15, 23, 1.), nisi quod de Cleomenis regno et vera et falsa exhibentur, de quo supra p. 27 jam monui. Itaque Diodorus ex alio fonte Proclidas, ex alio Agidas afferre videtur. In eandem sententiam adducit Eusebius qui in Chron. p. 166. 167 et 234 ex Diodoro apponit laterculum Agidarum et Prociidarum , qui usque ad Olymp. 1 pertinet. In eo enim Proclidarum series adeo differt ab Agidarum indice, ut duorum regnorum jactura mutilam esse viri docti censeant. At Eusebius duobus locis eadem exhibens retulit quz» reperit. Porro quum a Procle usque ad Olympiadem primam exputentur auni 252 sive 4X(63, cyclica hujus numeri ratio non prodit corruptelam, sed computum diversum. Diodorum yero, ex quo hzc collegit Eusebius , incongrua plane per opus suum incredibili judicii acrisia dispersisse nemo nescit.

xxxij PROLEGOMENA.

Agidis demum regno, quod preter fas septem annis augetur, ad veros calculos traducitur. Errores

illos ex Chronicis quibusdam repetendos et ab Ephorea narratione alienos esse ipse Diodorus eo indicat, quod ( 12, 27 et 52) Archidami II meminit in rebus ann. 429 et 428 et quod (16, 88) Archidamum 11] an. 338, Ol. 110, 3 occubuisse et Agidem non quindecim , sed novem (deb. octo) annis regnasse dicit. :

In Macedonia Alexander ΠΠ obiit et Perdiccas successit an. 454; septem annis aberrat auctor

Marmoris Parii (ep. 59), qui rem refert ad an. 46: , Olymp. 79, 4, consentiente Hieronymo in

Chron. p. 105 ed. Schene, a quo uno anno differt Eusebii versio armenia ultimum Alexandri annum referens ad Ol. 8o, 1.

Archelaus rex regnum suscepit an. 413; septem annis antea, sive an. 420 , sec. Marmor Pa- rium. Kegnavit annis quattuordecim (413-399), quod Diodori quoque auctor statuisse debet , siquidem (13, 4, 3) Archelai meminit in rebus an. 410, et defunctum esse dicit (14, 37, 5) an- 399; nihilominus regnum ejus septem tantummodo annorum fuisse prodit.

'Thesei ossa Cimon oraculi jussu e Scyro Athenas attulit an. 469, Ol. 77, 4, arcbonte Apse- phione. Septem annis antea (476, Ol. 76. 1, Phadone archonte) oraculum datum esse Plutarchus dicit. (*).

In tributorum tabulis primus annus, quo Athenienses tributa sociorum Athenis administrarunt, notatur annus 454 ( V. Koehler in 7Monatsberichte der Berlin. Akad. d. JF/iss., 1865, p. 214 ). Con- sentaneum igitur tunc zrarium e Delo Athenas translatum esse, uti monet Sauppius (JVachricAten ven d. Gesellschaft. d. Wiss. in Goettingen , 3865, p. 249). At septem annis antea (461, Ol. 79, 4. Vid. Beckh, Staatshaushaltuug, 2, p. 523) hoc ponendum foret secundum Justinum (3, 6) qui postquam dixerat Athenienses a Lacedaemoniis in bello Messenio advocatos , mox vero utpote suspectam fidei auxiliarios , dimissos esse, addit : Hanc rem .thenienses graviter ferentes pecuniam qua erat in stipendium Persici belli ab universa Gracia collata, à Delo Athenas transferunt , ne de- ficientibus a fide societatis Lacedeemoniis preedee ac rapina essent. Yn his nexus rerum, ut passim fieri solet, falsze chronologize accommodatus est. Veriora tradiderit Plutarchus ( Pericl. 12), qui rei suasorem fuisse dicit Periclem δείσαντα τοὺς βαρδάρους. Ante annum 454 nihil adeo erat cur a Persis Athenienses sibi timerent , at ipso hoc anno 454, quum clàssis eorum tantum non omnis a Megabyzo Persarum duce in /Egypto deleretur, τὰ τῶν ᾿“λλήνων διεφθάρη (Thuc. 1, 110).

Themistocles in Asiam fuga elapsus literas dedit ad Artaxerxem (**) νεωστὶ βασιλεύοντα (465) et post anni spatium in Persidem profectus ipse ad regem accessit, an. 464. Septennii differentiam habes apud Eusebium, qui ad Ol. 77, 2. 471 (an. Abr. 1545) notavit: ZZemistocles ad. Persas confugit. Eodem modo computavit auctor e quo Cicero in Lzlio c. 12, 42 refert Themistoclem ad Persas hostes se contulisse viginti annis postquam Coriolanus ad Volscos hostes abiisset (491). In' Bruto c. 11 Cicero de hac Themistoclis historia laudat Clitarchum et Stratoclem , tempus vero rei haud dubie definit sec. Apollodorum , cujus Chronica magni fecisse videtur. Sub eodem anno 471 Diodorus quoque ( 11, 54-59) Themistoclis ad XYerxem fugam narrat , sed altius historiam repe- tit inde ab exilio viri et deinceps ultra ad mortem usque persequitur. Clintonus , Curtius , Schafe- rus , Piersonus, alii annum 471 apud Diodorum ex vera temporum supputatione ad exilii tempus referendum esse , Eusebium vero et Ciceronem exilii et fugze tempora confudisse statuerunt, Noli credere, Exilium 'Themistoclis quum arcte junctum sit cum historia Pausaniz, quam inde ab anno 477 usque ad mortem ejus viri Diodorus przpostere narrat sub uno anno 477, Ol. 75, 4, falsam chronologiam etiam in Themistoclis rebus secutus fuerit. Quinam verus exilii annus fuerit, haud

(*) Ortum errorem esse ex confusis Apsephionis et Phiedonis archontum nominibus olim putaveram cum Krügero aliisque. Cf. Curtius Gr. Gesch. 1, p. 744 not. Similiter gemellis erroribus particulares singulis causce quaerun- tur inani conamine.

(**) Artaxerxis regni initium ad an. 465 pertinere constat ex certissimo Canone astronomico Ptolemaei , cujus fidem suis calculis seductus in dubium vocavit Krügerus. Finekius vero ( Diss. de Themistocle, Gotting. 1849, p 112 ) qui Themistoclem ad regem venisse an. 472 opinatur, Artaxerxem, vivente Xerxe patre , regni administratorem fuissc ex Lucian. Macrob. c. 15 (de quo loco cf. Geogr. min. I, p. XXXIII) probare studuit interpretatione insipida.

OFT PREZPPTICTRCF NEC ONPIS

METERS TU V

DE FRAGMENTO ARISTODEMI. xxxiif

- eonstat; probabiliter vero ad an. 470 vel 469 referendus est. Mortem Themistoclis Eusebius in ᾿ falsa chronologia sibi constans assignat an. Abr. 1550. Ol. 78, 3. 466 (Themistocles tauri sanguine |. hausto periit); revera eam pertinere ad annos post 460 proximos e Plutarch. 'Themist. c. 31 recte — collegit Arnoldus Schafer ; ex Eusebio deducitur annus 459 (466-7 ).

Sexenne bellum /Egyptium sec. Thucyd. ceptum est Ol, 81, r. 460-459 a. C., finitum vero ineunte Olymp. 81, 3. 454 (Vid. Schafer. 1. l. p. 24). Secundum Diodorum (11, 73 et 75) bellum per triennium gestum est ab Ol. 79,3—80, 1. 462—460. Inter 460 et 454 nonnisi sex anni inter- cedunt. At revocandum esse hunc quoque computum ad septem annorum differentiam, qua pro annis 459—454 ponebantur 466-—461, ex scholiasta Aristóphanis ( Plut. 178 ) colligo qui et ipse falsam chronologiam secutus , /Ejzyptios a Persis defecisse dicit regnante Xerxe, quem an. 465 mortuum esse constat. Cf. Aristodemus, c. 11, 3.

Bellum Cyprium quod Pers: contra Euagoram gesserunt , sec. Isocratem ( Euagor. c. 23 ; Pane- gyr. c. 39) decennale fuit et ab Ol. 98, 4 ad Ol. 101, 1 sive ab an. 385 ad an. 376 pertinuit. Sec. Diodorum Persa bellum susceperunt anno 39r (Ol. 97, 2), qui a vero initio sex distat annis, dum falsi computi ratio septem annorum discrepantiam postulat. Fieri potest ut hoc loco Diodorus: pro anno 392 annum 391: propterea exhibuerit, quod cum initio belli decennalis confudit ea quae anno 391 Euagoras contra Persas susceperat ( Xenophon Hell. 4, 8, 24). Ceteram confusionem, qua Diodorea de bello Cyprio narratio laborat, nunc nihil curamus (*). :

His praemissis, ad Aristodemum rediens ostendam apud hunc quoque historiam eo maxime tur- batam esse quod duz temporum computationes, quarum altera ab altera septem annis differt, temere conflate sint.

Primum igitur Sami expugnationem (an. 439) et feederum trecennalium solutionem (432), qua septem annis est posterior, eidem anno assignari videmus.

Porro statim post proelium ad (Enophyta commissum (initio an. 456) et ante Tolmidz expe- ditionem Peloponnesiacam (an. 455) Cimon in Cyprum profectus ibique mortuus esse perhibe- tur. Obiit vero an. 449. lterum igitur junguntur res septennii spatio separate. A

Bellum /Egyptium ( 459-454) narratur post proelium ad Eurymedontem ( 466 ) et ante pugnam ad Tanagram ( 457 ). Igitur hoc quoque bellum septem annis a sede sua dimotum fuerit in annos 466-461. Eandeni chronologiam sequitur scholiasta Aristophanis (Plut. 178), qui Inarum vivente Xerxe (465) defecisse dicit, ex eademque profecta sunt confusa illa quz de hoc bello apud Dio- dorum leguntur.

In antecedentibus Aristodemus tradit Athenienses sub Cimone in Asiam profectos contra The- mistoclem, qui, appropinquante hoste, venenum hausisset, urbes ionicas liberasse et proelio vi- cisse ad Eurymedontem fluvium (466). Igitur mors Themistoclis , que ad annum 459 referenda est , secundum Aristodemum, sicuti ap. Eusebium , ad annum 466 pertinet. Consequitur T hemistoclem ex Aristodemi mente ad regem Persarum venisse an. 471, ut Eusebius et Cicero testantur. Quodsi nihilosecius rex ille Artaxerxes fuisse dicitur, nihil aliud inde colligitur nisi auctorem nostrum unà cum rerum graecarum temporibus mutasse etiam epochas regum Persarum. Ex eodem com- puto fuga qua Themistocles ad Naxum ab Atheniensibus tunc obsessam delatus est (465 **) , anno 472 assignanda est,

Ante hanc fugam in fragmento (c. 9) habes narrationem de disco, cui nomina civitatum qua

(*) Quum errores quibus uno aut duobus annis a vera temporum ratione discelitur, per totum Diodori opus frequentissimi sint , quieritur an illi errores, qui quinque annorum differentiam prz se ferunt, ex Chronicis , quos D. adhibuit , (luxerint , an Diodori negligentize debeantur et ex septem annorum discrepantia profecti sint. Ejusmodi est quod 11, 64 initium belli Messeniaci anno 469, Ol. 77, 4 (debebat an. 464 )assisna'ur, quod 11, 65 bellum inter Argivos et Mycenzeos sub anno 468 ( deb. sub an. 463 ) narratur, et quod /Egina lib. 11, 78 anno 459, 0I. 80, 2, lib. 11, 70 autem an. 464, Ol. 79, 1 subacta esse dicitur. — Aliud multiplicis confusionis genus subest lib. 12, 65 et 80, ubi sub an. 424, Ol. 89, 1 Nicias Melam vastasse οἱ Cythera et Nys.eam occupasse fertur, deinde sub an. 418, OL 90, 3 iterum narratur Athenienses Nicia duce Cythera et Nysieam occupasse et Melu'n expugnasse.

(**) Ad annum 465 rem refero cum Piersono l. 1. tom. 28 , p. 58. Schaefer ]. ]. an. 466 exputat. Ceterum haud recte Piersonus statuit de tempore belli ZEgyptii.

: c

“--

xxxiv. PROLEGOMENA. IDE

socia contra Persas arma junxerant, in orbem inscripta legebantur. Quem quidem discum ad - instar disci Olympici, de quo Pausanias 5, 20, x verba facit, effictum et ab Aristodemi auctore - tanquam ἀνάθημα quod Graci primis post Platzense proelium ludis (Ol. 76. 476) Olympiz dedi- 3 cassent, commemoratum esse suspicor. Hoc si recte conjeci, praecedentibus qua sunt de Pausania — et de Themistoclis exilio, unus relinquitur annus 477, Ol. 75, 4, quo ipso Diodorus quoque .

omnem Pausanize historiam, quz est inde ab expeditione Cypria usque ad mortem ejus viri , comprehendit.

Iste igitur temporum confusiones, quibus antiquior Gracorum historia apud sequioris zvi

scriptores laborat, ex fontibus temere mixtis repetende sunt. Ipsorum vero fontium dissensus , quo longa rerum series ab aliis aliter, sed zquabili et constanti discrepantie ratione traduntur, iis ortus esse debet temporibus, quibus anni nondum notabantur secundum certam Olympiadis prima epocham, sed a termino numerabantur, quem alii alio modo constituebant. Rei exemplum supra attuli, ubi etates philosophorum ionicorum, quz ab zra Trojana computate erant, eadem

dissensione exhiberi vidimus, quae intercedit inter eram anni 1217 et vulgarem zram Atticam an. 1183, quam Apollodorus his calculis subesse perperam opinabatur. Jam quod attinet discre-

pantiam annorum vel quinum vel septenum , qua prz ceteris obviam fit et jam Varroni nego- tium creavit, eam ex varia ratione qua Attice historie epoche adornabantur, explicandam esse censeo.

DE ATTIC HISTORL/E EPOCHIS.

Consentaneum est apud Atticos epocham, a qua certioris memori: initium sumeretur, et in annis rerum computandis scriptores proficiscerentur, illam fuisse qua post reges et archontes per- petuos secuti sunt archontes decennales , quos mox exceperunt archontes annui. Ex probatissimo computo hzc epocha incidit in annum 752 a. C., ΟἹ. 7 , 1 ; alii vero eam aut quinque aut septem annis superiorem fecisse et an. 757 aut 759 assignasse debent. Nullum sane de his exstat disertum

antiquitatis testimonium ; at exstitisse archontum catalogos quinis annis a vulgari computo dis-

sentientes ex iis colligitur quz Pausanias libro quarto affert de /Esimide et Hippomene et Tlesia et Miltiade archontibus, quos omnes quinque annis justo antiquiores ponit, adeo ut ἀναγραφαί, quibus usus est , ita habuerint :

Archontes decennales. Verus cemputus. 5 iced

1. Charops...... 125 252:0L 7,1. |.757.01..5,&

2. Aesimides...... 742 » 9,8 | 747 » 8,2 | OI.9, 2.743 Aesimidis annus quintus ap. Pausan. 4, 5, 4.

3. Clidicus. ....... 732 » 12,1 | 737 » 10,4

4. Hippomenes.... | 722 » 14,3 | 797 » 13,2.| Ol. 14, 1.723 ἔτους Ἱππομένει τετάρτου τῆς ἀρχῆς ἠνυσμένου,

5. Leocrates ...... 4412 7/73 14A 1:42:74 15,4 | . Paus. 4, 13, 3.

6. Apsauder...... : | 702 » 19,3 | 707 » 18,2

ZU EFVXIAS....... . | 692 » 22,1 | 697 » 20,4

Archentes annui.

EEUICOE 1. svru es 682 » 24,3] 687 » 28,2

3. Tlesias (*)...... 680 » 55,1 | 685 » 23,4 | Ol. 23,4.685 Tlesic annus ap. Pausan. 4, 15, 1.

24. Miltiades...... - | 659 » 30,2 | 664 » 29,1 | Ol. 29, 1.664 Miltiadis annus ap. Pausan. 4, 25, 5. Verum ejusdem archontis annum ex alio fonte habet Pausan 8, 29, 3.

(*) Tlesite annum 680 non habemus testatum. In Marmore Pario Tlesie annus est 682. Verum quum in eodem annus Creontis non sit 682, sed 684, hanc duorum annorum differentiam etiam de Tlesice magistratu obtinuisse per se verisimile est et comparatis Pausaniz locis comprobatur. Errat Clintonus qui duos Miltiades archontes , alterum anni 659, alterum anni 664 distinguendos esse suspicatur.

PE Ew

9 ΡΡΥΟΝ ΡΟ ΠΣ

ΤΥ ΡΟ T

NP DPCEPRS PRI RIPRPRUS CN

DE EPOCHIS HISTORUE ATTICJE. XXXV. ,

Septennii differentia simili modo probari nequit, sed aliunde eruenda est. Ceterum computo- .. - rum varietas augetur eo quod Creontis, primi archontis annui , magistratum alii in an. 684 vel — 683, alii in an. 680 (Ol. 25, 1), alii in an, 704 (Ol. 19, 1) collocarunt ("). Major etiam dissensus - est cirea mythice historie epochas, de quibus Eusebius et Castor et auctores Excerptorum Bar- barorum et Marmoris Parii suos quisque calculos secuti sunt. Attamen omnia hzc quantumvis - diversa legibus quibusdam nituntur, quibus perspectis facile apparet qui factum sit ut Charopis εἰ Creontis anni tam vario modo constitui indeque etiam tempora historiz luce clara turbari » potuerint. Igitur opere pretium sit summa rei momenta paucis exponere. — . Idem argumentum juvenis olim tenuique apparatu instructus in Fragmentis chronologicis tra- - etavi, quz an. 1844 ad calcem Herodoti ed. Did. prodierunt tanquam preludium majoris operis, - quod nunquam dereliqui, sed ad finem perducere nondum potui. Haud pauca commentatio ista - habet qua non recte dicta esse diuturnum harum rerum studium me docuit, illud vero in quo - cardo totius negotii versabatur, scilicet przecipuas historiz incertioris epochas secundum cyclos annorum 63 adornatas esse , tantopere in propatulo esse nunc contendo , ut, si quis scrutans haec non intellexerit , eum suo gaudere stupore jubeam. Hanc autem doctrinam eo obscuravi errore, quod cyclis illis subesse putabam rudem quendam computum astronomicum , quo 63 anni lunares ad 6o annos solares revocarentur. Seduxit partim Odofredus Müllerus qui ejusmodi cyclum Dze- dalorum festorum fuisse opinabatur, partim illud quod pro 63 annis passim 60 annos numero rotundo poni videbam, et quod cyclos annorum 60 apud Asiz mediz et prisczee Americe gentes in usu fuerunt, tandem vero quod vulgarem sram 'Trojanam anni 1193 computo niti arbitrabar, in quo terminus a quo esset Olvmpias prima. Haec omnia vana esse nunc censeo, neque aliud quid - jn cyclo isto annorum 63 agnosco nisi διάστημα αυθιχὸν vel μυστιχὸν ( ut Clemens p. 147 ait), cujus vis et ratio unice residet in multiplicatione numerorum septenarii et nonarii (**), quorum usum bene nosti late patere per antiquitatis fabulas et cultus instituta et φιλοσοφήματα. Sic ut unum afferam , Solon vitam humanam novies septenorum annorum periodo contineri dixit , et Pythago- rei planetarum distantias 63. 126. 189. 2552 etc. millibus stadiorum definierunt, et Eratosthe- nes terrz ambitum , quem fere 250,000 stadiorum esse calculis astronomicis repererat , commo- dioris numeri causa 252,000 stadiorum esse sumsit , adeo ut a linea zquinoctiali ad polum usque essent stadia 63,000. Ceterum antequam de epochis historie Attica disseramus , nonnulla przemonenda sunt de epo- - chis belli Trojani et reditus Heraclidarum. Duo in his distinguendi sunt computi, quos Olympi- cum et Atticum dicere licet. In altero terminus a quo est Olympias prima (776) , in altero primus annus primi archontis decennalis (752). Ab utroque termino usque ad eas eras Trojanas, qua omnium usitatissimze sunt ( an. 1217 et 1193), computantur septem cycli minores ( 77«63 | sive anni 441, quos majoris cycli nomine comprehenderis ; hac enim periodo insigniores historiarum epoche rerumque humanarum conversiones disterminantur ubicunque genealogiarum ceterzque traditionis rationes non adeo refragantur. Quamquam passim ipsz etiam genealogia regumque se- ries ad implendos cyclos majores efficte esse videntur. Sic Erechthidas reges quattuordecim , quibus 441: anni assignantur, ex priscis fabulis Atticis undique conquisitos et in continuam seriem consarcinatos esse constat. Aliam annorum 441: periodum successoribus Erechthidarum, qui fuerunt usque ad primum archontem annuum, a nonnullis attributum esse infra videbimus. Eosdem annos 25«44:, qui sic labuntur a Cecrope usque ad Creontem , in Assyriorum regum laterculo habes inde a Nino usque ad finem Teutami et excidium Troje sec. Canonem Eusebii ( Vid. Castoris fr. p. 159), et ab /Egialo Sicyoniorum rege usque ad captum llium secundum Ca-

— "(*) Africanus apud Syncellum, p. 212, B : Κρέοντος πρώτου ἄρχοντος ἡγησαμένου Eni τῆς ιθ΄ ᾿ολυμπιάδος, οἱ δὲ ᾿ ἐπὶ τῆς χέ.

(**) Similis generis figmento nititur cyclus annorum 59, cujus rationes CEnopides Chius zenec tabule insculptas - Olympic dedicasse fertur ( JElian. V. Hist. 10, 7 ). Vid. Boeckh Philolaus, p. 135, Ideler Handbuch. d. Chronol E, p. 303. .

P. s C.

xxxvj us PROLEGOMENA.

storem (1. l. p. 168). Porro Marmoris Parii summa ratio in eo posita est quod toto Chronico tres | cycli majores conficiuntur ( V. infra). Ni fallor ad cyclos illos annorum 441 revocanda etiam sunt. spatia annorum 440-443, qus in Asiaticis historiis usque recurrunt (*), nec non in Manethoniana : quadam chronologia hoc cyclo antiquissimz rerum /Egyptiarum epochz definiuntur (**); huc 1

(*) Sic anni 443 ab Abrahamo ad exitum Judcorum numerantur in Exc. Barbaris; hinc vero anni 440 ad Salo- - monem et templi cedificium , inde autem anni 442 ad captivitatem Judaeorum sec. Eusebium. Similiter sec. Syncel- ' lum p. 90, C et 92, A inter diluvium et Assyriorum regni initium interjecti sunt anni 440, quibus 13 reges Chaldeei et. Arabes regnarunt. Conferas etiam διαστήματα μυστικὰ, que Clemens Strom. p. 147, 47 dicit, apud Matthzeum , qui 14 γενεὰς ab Abrahamo ad Davidem, 14 alias ad captivitatem Judaeorum , alias item 14 usque ad Christum numerat, 4

(**) Secundum Africanum et Eusebium Manetho libris primo et secundo recensuit annos 4421 (2300-]-2121 ), quo- rum postremo captum est Ilium (1183). Igitur inde a Mene usque ad expeditionem Trojanam (1193) anni sunt 4410. sive 10X 441. De immortalium regnis, qua» non novimus nisi ex Eusebii versione Armenia, incongrua exhibentur. | Summam annorum nos colligimus 24925, Eusebius collegit an. 24900, eosque , quum menstruos esse censeat, ad - veros annos 2206 reduci prodit. Patet haec non posse inter se conciliari. Genuinus fere numerus est 2206, qui unó - anno aberrat a prisco ttumero 2205 ( 5X441). Igitur quum computo simplicissimo duodeni anni menstrui in annum | duodecim mensibus constantem numerentur, annis 2205 efficiuntur anni menstrui 26460 ( 60X(441). Ex his in sex - deorum regna supputati fuerint 363441 sive 15876. Eusebius iis assignat 13900, verum secundum summam annorum 24900 ab ipso Eusebio collectam, anni deorum esse debent 13875 , quorum loco quidam numero rotundo scripsit — 13900. In his igitur numerus millenarius antiquo errore corruptus est. Pro 13875 ponendi erant 15875 vel accura- - tius 15876. Reliqui anni 24X(441 inter heroes et Manes ex aequo distributi fuerint. Ex numeris Eusebianis veterem - computum cyclicum refinxeris hunc in modum : 3

Euseb. comput. eyclicus. HéT0BS; 59 urs Hobbes 1500172 205608 Al φόροι, 200 1817 — 1827 — 29X03 30 reges Memphitie. . 1790 — 1890 — 30x03 30 reges Thiniie. ἡ 350 — 2315 —' 6x03 5212. 5292 84x63 12X44t

Id N

Manes 4 roov o "DNI 5292 BAXO63. — 12X441

11025 10584. E Ceterum Eusebiana hac efsi e vetustiore computo cyclico profecta sint, haud tamen in ipso Eusebio quilquam - mutandum est. Quodsi heroum et manium annis 11025 addideris deorum annos 15876, summum obtines annorum - menstruorum 26901, sive veros annos 2242 , deficientibus mensibus tribus. Jam vero constat annos 2242 numerari . ἃ mundi creatione ad diluvium , atque Panodorum modum aliquem excogitasse quo ingentes annorum numeri diis - et semidiis attributi ad modica spatia ita reducerentur, ut ultimus annus desineret in epocham diluvii. Nullus igituf dubito quis ejusdem generis computus etiam Eusebianis numeris subsit, quorum unum illum qui est de regno deo- - rum, jam Eusebius corruptum invenerit. Eusebius igitur nescius miscuit diversa, Neque id mirandum , quoniam iri mortalium quoque teinporibus diversa miscentur et Manethonianüs computus in dynastiis XVI —XIX ad Judaicaim chronologiam accommogatur. — Aliam rationem inivit Beeckhius , quem in Fragmentis Manethonianis Secuti sumus. Etenim quum nonnulli prisca AEgyptiorum tempora secundum periodos Sothiacas adornassent, proclivis conjectutá — - erat similiter fecisse Manethonem Africani et Eusebii. Beeckhius igitur ita rem instituit ut deorum anni essent 17X 1461—24837, Menis vero annus primus componeretur cum initio periodi Sothiace an. 5702. Id tamen fieri non - potuit nisi mutatis numeris plurimis. Aliam viam inivit Unger ( Chronologie des Manetho, Berlin 1867, p. 6& — sqq. ). Is numerum 2206 mutavit in 2016 , reliquos servavit ita, ut immortalium anni sint. 24925 ( quot nos jam et singulis numeris colligimus ) , mortalium vero anni 2303--2121-]-850. Summa annorum 30196 quum contineat. vi- ginti periodos Sothiacas et annos 976 , periodos illas viginti pertinere censet usque ad an. Sothiacum 1321 (19 Juli) ὁ a. C, reliquos vero annos 976 usque ad an. 346/345 ( Nov.) a. C., atque hoc anno, non vero an. 340, ut Boeckhius — : exputavit, Nectanebum regem “Ἐπ. ultimum obiisse. Quam recte linis Nectanebi in an. 345 rémoveatur, nunc non 3 quiero. Monuisse sufficiat Ungeri comput:.m eo labefactari quod anni 850 &ec. Africanum pertineant usque ad finom — - Darii Codomanni, non vero, usque ad mortem Nectanebi; deinde autem sec. Ungerum secundus Manethonis liber desineret in an. 1195 ἃ. C., qui nullius est excidii Trojani; denique parum cadit in. mythicae chronologie simplicita- | — tem: quod. neque immortalium regnum explet certuni periodorum numerum , neque Menis annus primus cum inifio — periodi componitur. Porro fallitur Ungerus Africanum putans Troje excidium collocasse in an. 1198. Patere hoc ^ dicit ex Excerptis Barbaris, ubi p. 77 in πο laterculi regum Eacedzemoniorum ab Olymp. 1 ad reditum Heraclida- - rum anni 350 , inde vero ( p. 75) ad Ilium captum anni 72 computareéntur (776--3504-72—1193 a. C ). At rijtunfur - hiec locis aperte mendosis. E reliqua Barbari chronologia certissime constat Trojee excidium ab Africano assignari anno 1184 vel 1183. Initio laterculi regum Lacedzem. ab. Ol. 1 ad initium regni Eurysthei computantur anni 325, ut apud Eusebium; itaque reditus Heraclidarum pertinet ad an. 1101; inde ad Trojae excidium (1183) sunt anni 82; — ex Barbari numeris ( p. 75) nonnisi 72 colliguntur, quoniam librarii errore ZEgistho septem anni adscribuntur, — quorum loco {7 ex Eusebio reponendi sunt. Quodsi in fine laterculi Lacéd. pro 325 annis ponuntur anni 350, id mero- — fit errore. Totus scilicet regum laterculus mire corruptus est. Pro novem regibus notissimis , qui usque ad Olympia- — dem primam regnarunt , undecim recensentur, quorum ex regnis colligitur summa ann. 370, qui pro illis 350 notandi — — fuissent. Nimirum post Agesilaum regem sextum interponitur Cemenelaus quidam cum annis 44, et post Alcamenem - regem nonum Automedus cum annis 25 adjicitur. Hunc esse Aristolemum Eurysthei patrem, qui pro filio per 28 annos reguum administrasset, opinatur Ungerus. Quinam Cem»nelaus fuérit, non dixit. Uterque debetur stupori - Barbari, qui gr&ca sua non intellexit. Ecce laterculum, in quo juxta Barbari numeros notavi Eusebianos : Eury- -

DE EPOCHIS HISTORI/E ATTICAE. ^oxxxvij

denique pertinet quod de παλιγγενεσίας cyclo annorum 440 e Varrone prodidit Augustinus De οἷν. dei 22, 28 (^. Qui quidem cyclus ille ipse est, qui ab aera Trojana (1193) ad Urbem conditam pertinet.

Aliz aere Trojanz , que cyclis integris a prima Olympiade distant, complures deprehenduntur, modo teneas, quod supra jam monui, initium cycli ab aliis cum initio belli, ab aliis cum fine ejus componi. Reditus Heraclidarum ex eodem computo a variis eris Trojanis distat annis 63 aut 126 aut 189.

Epoche belli Trojani.

1. Àn, 1222 à. C, z— ἢ, ὃς 63 apte OL ἐς 4 An. 33943 $2501 5 au Xa) $7An. PB. 2m 8.56 635. aola) | ADLER Lu vu 9x5... s. . [9 5. Àn, 3595... 50m 13.05€ 03. τὸν τον {ἢ}

stheus an. 42 (42 Eus.). JEgeus 2 (1). Echestratus 34 (35). Labotas 37 (37). Doryssus ?9 (29). Agesilaus 30 (44). Ceme- nelaus 44 [i. e. ᾿Αγησίλαος λ΄. ἡ χειμένη ἄλλως μδ΄], Archelaus 60 (60) Teleclus 40 (40). Alcamanus 27 (37). Auto- medus 25 [ i. e. ᾿λλχαμένης χζ΄. αὐτόσε λζ' xe (1. e. xeivac)]. Verba αὐτόσε λζ in αὐτόμεδος corrumpenti fortasse obver- sabatur Automedus , quem in antece. memoraverat in laterculo regum Sicyoniorum. Similiter in laterculo Athenien- sium regum ex verbis διὰ βίου Diabeus quidam elicitur.

(*) Augustinus de civ. d. 22,28 : Mirabilius autem quiddam Marcus Varro ponit in libris quos inscripsit De gente populi romani , cujus putavi verba ipsa ponenda : « Genelhiaci quidam scripserunt , inquit , esse in r6- nascendis hominibus quam appellant παλιγγενεσίαν Graci; hanc scripserunt confici in annis quadringentis quadraginta , ut idem corpus et eadem anima , quz fuerint conjuncta in homine aliquando, eadem rursus redeant in conjunctionem. » Cum his componendus est locus Probi ad Virg. Ecl. 4, 4 : Sibylla Cumana post quatluor sxcula παλιγγενεσίαν futuram. dicit. Unde colligas graeco 441 annorum periodo accommodatam esse istam de seculis annorum 110 doctrinam , quam octavo Rom: urbis sz:eculo emergere videmus, sed quam neque po- sterjor setas adoptavit neque novit antiquior ( Vid. Th. Mommsen Die Szcula in Ram. Chronologie, p. 187 sqq. ).

(1) Artemon ap. Suid. v. ᾿λρχτῖνος ab Olymp. 9 (744 a. C.) usque ad τὰ Τρωιχὰ computavit annos 400, adeo ut annus excidii sit 1144 , annus expedilionis 1154.

(2) Plutarch. Vit. Homeri c. 38 a Xerxis in Europam transitu ( 480 a. C.) usque ad expeditionem Trojanam nume- rat:annos 790. Hinc efficitur an. 1270 a. C , qui non expeditionis, sed excidii esse debet, quum annus cyclicus sit 1280. — Aretes ap. Censorin. De die nat. c. 21 ab Olymp. 1 usque ad Troica esse statuit annos 514. Hinc nanciscimur an. 1290, quem Aretes expeditionis annum esse statuerit , adeo vt cyclicus annus 1280 cum excidio 'Trojoe componen- dus sit. — Eadem «era Trojana subesse videtur calculis Herodoteis (2, c. 145 et 1, c. 7), quamquam certus quidam annus ex iis erui nequit ( Reizius et Larcherus llium captum ex Herodoti sententia censent an. 1270, Freret an. .1282, Clinton F. H. 1, p. 133 anno fere 1263). Ceterum Herodotus talia parum curat, neque in calculis sibi con- stat, ut liquet ex comparatis 8, 131 et 2, 145. Vid. Clinton. 1. 1. — /Era Trojana anni 1280 subindicari videtur etiam ap. Plutarch. in Cimon c. 8, ubi ossa Thesei an. 476 a. C. reportata esse dicuntur 800 circiter annis post fugam Thesei. Cum Menesthei anno 14 componi solet expeditio Trojana, quie si assignatur anno 1280, fuga Thesei incidit in an. 1294 a. C. (818 ante 476 ).

(3) Timaus ap. schol. Apoll. Rhod. 4, 1246 a Troicis usque ad coloniam a Chersicrate in. Corcyram deductam ( 734. Ol. 11, 2 ) annos sexcentos computavit. 734-]-600—1334, qui est annus excidii, adeo ut expeditionis annus sit 1343. Cadunt in hanc cram quie ex Timeo (fr. 66 ) narrat Tzetzes ad Lyc. 1141. — Eodem modo statuit. Duris (ap. Clementem Strom. p. 337), qui ab excidio Troje usque ad Alexandri in Asiam transitum ( vere an. 334 ) annos mille preeterlapsos esse dixerat. — Anni 417, quos Tim:eus sec. Censorinum 1. 1. a Troicis ad primam Olym- piadem computavit, pertinent ab an. 1343 ad an. 926 a. C. sive usque ad Iphiti s. Lycurgi Olympiadem, quemad- .modum in computo Attico 417 anni numerabantur ab an. 1193 ad an. 776 sive ad Chorobi Olympiadem. V. Fragm. Chronol. p. 125.

(4) Clemens Alex. p. 145 a Cecrope ad. Alexandri in Asiam transitum ( vere an. 334 ) annos 1828, a Demophonte annos 1250 numerari prodit. Demophontis anno primo ( sec. Hellanicum ) vel ultimo Menesthei anno-( sec. Euseb.) captum est Ilium. Igitur :

Cecropis annus 1. 2162 — 22X03

Expeditio Trojana. 1595 — 13x anle Ol 1 Menesthei annus ultimus. 1085.

Demophontis annus 1. ᾿ 1584.

Ejusmodi computus ἃ suetis rerum grzcarum chronologiis prorsus abhorrens eorum esse potuit, qui Ogygem At-

ticum cum Ogyge Titane, Beli Assyriorum regis coctaneo, componebant ( Vid. not. ad Castoris fr. 1 p. 157 et Thalli fr. 1 in Fr. Hist. 3, p. 517 ). Ab Ogyge ad Cecropem Attici numerabant annos 189 , adeo ut secundum Clemeri-

xxxviij PROLEGOMENA. Epoche reditus Heraclidarum.

το An. 109r a. C. — 5 »« 63 ante Ol. 1 (5) *$ Ansa. 2500: 03.0, 7 15 149)

In Atheniensium historia reditus Heraclidarum nullius erat momenti, Itaque insigniorem locum - epocha ejus in Attico computo non obtinuit, sed octoginta annis Trojz excidio posterior (7) po- - nebatur in medio cyclo, cujus finem mors Codri nobilitavit. Incidit igitur reditus sec. vulgarem

computum in an. 1104 vel 1103 (80 post 1184 vel 1183), secundum Thrasyllum in an. 1113 (8o

post 1193 ). Ab hoc anno 1113 uno cyclo distat an. 1050, cui reditum H. assignavit Phanias -

Aristotelicus (8). Haud dubie igitur etiam ara Trojana Phania uno cyclo inferior erat vulgari illa anni 1193 (— 63— 1130). Praterea alias cras Trojanas integris cyclis a vulgari distantes passim usurpatas esse ex veterum testimoniis nonnullis colligas. Sic eram anni 1oo/4 (32463 post 1193) a Pythagoreis quibusdam adoptatam esse postulat locus in Theologumenis Arithmeti- cis (9). Alia aera anni 1256 (63 ante 1193) nescio an e loco corrupto Eutropii elicienda sit (10).

tem Ogygis epocha incideret in an. 2150. Sed nescio an Clemens Cecropem cum Ogyge confuderit; nam novem cycli qui ap. Clem. a Troicis ad Cecropem labuntur, in Attica chronologia usque ad Ogygem pertinent. Porro quo tem- pore sec. Clementem Cecrops vixit, eodem Ogyges vixit sec. Varronem , qui in libro De re rustica 3, 1, circa an. 50

ἃ. C. scripto, dicit Thebas ab Ogyge conditas esse fere ante 2100 annos , i. e. circa an. 2150. Preeteriens moneo eor-

ruptela laborare Varronis fragmentum ap. Censorin. De d. n. c. 21, ubi pro mille circiter οἱ sexcentis (DC) annis, qui sint a diluvio Ogygio ad Olymp. 1, legendum ille circiter et quadringentis (CDj.

(5) Ephorus sec. Diodor. 16, 76, 5. ab obsidione Perinthi (341, Ol. 109, 4) usque ad reditum Heraclidarum computavit annos 750. Pertinet igitur reditus ad an. 1091. Idem computus erat Sosibii Laconis, uti liquet e Cen- sorino 1. l. c. 21 et Clemente p. 141 ( Vid. Fr. Histor. 2, p. 625). Fortasse etiam sra Trojana eadem usi sunt Ephorus et Sosibius, ut Bo:ckhius conjecit. Clemens Al. Strom.:p. 145 Ephorum dicit ab Eucneto archonte ( Ol. 111, 2. 335) exputasse ἔτη ψλέ (735-]-335—1070 a. C. ). Qui numerus si recte habet, pertinebit ad initium regum Lacedeemoniorum.

(6) Clitarchus et Timaus sec. Clement. 1, p. 337 ab Alexandri in Asiam transitu ( vere an. 334) ad reditum

Heraclidarum annos esse 820 statuerunt. 820-|-334—1154 a. C., sive 189 post :eram Trojanam anni 1343. Pro annis -

63 vel 126 vel 189 inter Troica et reditum H. intercedentibus passim numeri rotundi an, 60 ( ap. Strab. p. 582), vel 120 vel 180 ( ap. Clement. p. 145) ponuntur. Similiter Ionica migratio 60 annis post reditum H. locum habuisse dicitur, dum accuratius Philostratus Heroic. p. 194 inter Troica et Ionicam migrationem annos 127 ( deb. 126 ) inter- cedere prodit.

(7) Antiquissimus hujus computus testis est Thucydides, qui Hellanicum secutus fuerit. Hellanicus inde ab expe- ditione Trojana ad reditum Heraclidarum tres generationes tricenorum annorum computaverit. Idem (fr. 82) inter judicía de Halirrhothii causa et de Oreste undecim. generationes intercedere dixerat; sec. Marmor Parium vero ᾿ intercedunt anni 330 (1268-938) sive 11X30, ex Hellanici, opinor, computatione. Vulgo quidem in Hellanico legitur

ἐννέα γενεαῖς, quod in ἕνδεχα γενεαῖς corrigendum esse dixi in Fr. Hist. 3, p. 796. Vulgatam defendit Brandis (De.

temporum gr. antiquissimorum rationibus. Bonn. 1847, p. 9 ). Aleippen ab Halirrhothio vitiatam neptin Cecropis ex Agyaulo filia fuisse, ideoque judicium ad Amphictyonis. regis tertii tempora referri potuisse dicit. At hoc si admi- seris , dicendum etiam foret de Cephalo causam non cum regno Erechthei et sexta inde ab Orestis judicio genera- tione, sed cum septima et Cecropis II regno componendam fuisse, quoniam Procris ἃ Cephalo vitiata erat filia Erechthei. — Ceterum Hellanicum usum esse Trojana ara vulgari computi .Attici ( 1193-83) , ex iis colligo quae de sacerdotibus Junonis Argivée ap. Eusebium et Hieronymum notantur. Hzc enim ex Hellanici Ἱερείαις Ἥρας fluxisse verisimillimum est. Jam vero Hypermnestra, quie prima erat sacerdotum Danaidum, in Hieronymi Chro- . nico ponitur an, Abr. 581, 1435 a. C. sive 252 ( 4362) ante excidium Trojc an. 1183, adeo ut ab ipso hoc anno Hella- . nicus cyclos computasse videatur. Vid. Fr. Hist. 4, p. 633 sq., ubi simul dixi de Neptuni sacerdotum catalogo, quem in marmore Halicarnassense superstitem habemus. Summa annorum ex eo colligitur 504 sive 8X(63. A Te-

lamone Neptuni filio usque ad Antham, quem historici Halicarnassum condidisse perhibent, catalogus annos habet

90, quibus spatium inter Trojanam expeditionem et reditum Heraclidarum interjectum significari videtur.

(8) Phanias ap. Clement. p. 145 a reditu Heraclidarum usque ad Eucnetum archontem Ol. 111, 2. 335-34 a. €. exputavit annos 715. Phania usum esse auctorem Marmoris Parii suspicatus est Boeckhius, cui conjecture Cle- mentis locus adversatur.

(9) In Tlieologumenis Arithm. p. 40 ed. Ast. ex Androcyde, Eubulide, Axistoxeno, Hippoboto et Neanthe refer- tur periodum τῆς μετεμψυχώσέως esse annorum 216 (63«6X:6); Euphorbi vero animam in Pythagora revixisse post

2xX216—432 annos, qui cum vitze Pyth. annis 82 efficerent summam annorum 514 inde a temporibus Troicis. Jam

vero Clintonus ( F. Hell. 1. ad an. 570) probavit Pythagoram ex Aristoxeni et Iamblichi sententia. natum esse circa an. 570 a. C.; igitur Euphorbus ad Trojam cecidit cirea an. 1002 (570-1-432). Annus 1004 tribus cyclis distat ab an. 1193 erc vulgaris. Cf. Aristoxeni fr. 23 in Fr. Hist. 2, p. 280, ubi paullo aliter statui, quoniam natales Pythagore retuleram ad Ol..48, 1. 486, ex conjectura Bernhardyi , qui hunc computum Eratostheni ( fr. 8 p. 200 4n Fr. chronol.) attribuit. Quod "probare non debebam.

(10) Eutropius dicit Roman conditam esse Olympiadis sexiz anno terlio (754-53 a. C.), post Troja ezcidimn,

DE EPOCHIS HISTORLE ATTICAE. —— xxxix

Denique monendum est computum Atticum a nonnullis misceri cum Olympico. Sic Sosibius Laco l. 1. Heraclidarum reditum computo Olympico ponit in an. 1991 (55«63 ante Olymp. 1), et ab hac epocha proficiscens computo Attico octoginta annos numerat usque ad excidium Troja (1171). Alia miscendi ratione epoche antetrojanz computantur a Trojani belli ra Olympica (1217 a. €.), in subsequentibus vero epochis, insertis alicubi annis viginti quattuor, transitus | paratur ad computum Atticum qui pendet ab «ra Trojana anni 1193. Ejusmodi calculis nituntur quz in Excerptis Barbaris de Argivorum et Atticorum regum temporibus traduntur.

. His premissis, videamus de epochis historie Attieze. Ac primum quidem apponam unde pateat eas adornatas esse secundum cyclos annorum 63.

1. À diluvio Ogygio usque ad Cecropem regibus Attica caruit pér annos 189 sive 32«63 , uti - testatur Eusebius in Praepar. Evang. 1o, p. 489, per annos 190, ut idem minus accurate dicit i in

. Chron. lib. I, p. 133 ed. Mai et in Cramer, Anecd. Par. 2, p. 137 (1)

2. Cecropidz et Erechthide reges quattuordecim sec. Excerpta Barbara regnarunt annos 44r sive 72463. Ex singulis codicis numeris colliguntur anni 443, qui cum reliqua laterculi ratione (quam vide infra) non quadrant. Quare Demophonti pro 35 annis nonnisi 33 anni ex Eusebio adscribendi fuerint.

3. A Cecrope usque ad expeditionem Trojanam vel etiam , licet minus recte, usque ad exci- dium Ilii numerabantur anni 378 sive 62463. Apud Castorem pertinent usque ad annum excidii ( 1586-1208 a. C.). Similiter apud Eusebium in praefatione p. 9 ed. A. Schone ( Berolin. 1866 ) legitur : A Cecrope usque ad captivitatem Troje «nni CCC(L|X XV III sec. codd. AP, anni CCC[L]XXVIIIH sec. cod. B. In utroque numero excidisse signum L in aprico est. In Canone ex singulis regnorum annis summa colligitur an. 375, cujus rei causam infra videbimus. Sed in ipso etiam Canone computus quem przfatio habet, eo indicatur, quod nomini Cecropis secundi in plurimis codd. adscribuntur anni 44, qui cum reliquis numeris efficerent summam an. 379, dum ipse laterculus nonnisi 40 Cecropis annos recenset, — In Excerptis Barbaris anni 378 perti- nent usque ad Menesthei annum decimum quartum , quo sec. Eusebii Canonem suscepta est expe- ditio Trojana. Sec. Marmor Parium expeditio incidit in Menesthei annum decimum tertium, sive an. 1218 a. C., an. Marm. 954; verum quum pertineat potius ad an. 1217 a. C., compo- nenda erat cum Menesthei anno decimo quarto. Barbari igitur laterculus computo nititur, quo sex cycli numerabantur ἃ Cecrope usque ad annum expeditionis 1217, quamquam ipse auctor aliam cram 'Trojanam (an. 1193 ) adoptavit. — In Marmore Pario sec. Seldeni editionem Cecro- pis annus primus est an. Marmoris 1318, qui ab anno excidii Trojani 945 (92«63) distat annis 373. Sed ipse Seldenus fatetur in hac Marmoris parte; quz nunc deperdita est, literarum

ul qui plurimum minimumque tradunt, € CCXCIV*. Verba postulant ut.duee memorentur ere Trojans, qua- rum altera fuerit usitatissima illa apud Romanos potissimum scriptores, qua excidium Troje ponitur in an. 1184 vel 1183, a. C., 431 vel 430 ante 753. Excidium quod 394? anno ante 753 contigerit ( an. 1146 a. C.), a veterum cal- culis abhorret. At bene res habet, si centenarii numeri signum in Eutropio excidisse statuamus; sic enim duas &ras Trojanas 63 annis inter se distantes nanciscimur, Scriptum igitur fuerit : post Troja éxcidium , ut. qui pluri- mum minimumque tradunt, [C ]CC € XCIV? | aut CGCCXXXTI*]. Idem centenarii numeri signum alio loco excxlit in Orosio 2, c. 4, ubi: : Anno post eversionem Trojz CCCCXIV? (leg. CCCCX[C]IV), Olympiade autem VI? (i. e. Ol. 6, 3, ut ap. Eutrop. ) Roma... condita est. ( 753-]-193—1246 ). Novit sane Orosius ( 1, 17) vulgafem zeram "Trojanam ( an. 1183), qua ab urbe condita ad Ilium captum anni 430 numerantur. Eundem vero in mythicarum rerum temporibus etiangyauctore usum esse, qui annum excidii Trojani posuit 1246, vix est dubium. Sic à Cecrope usque ad Trojani belli vel initium vel finem numerari solent anni 6x:63—378 ; Orosius vero 1, 9 Amphictyonis regnum posuit annis 810 ante Ol, 6, 3. 753—1563 a. C. Quot annos dederit Cranao et Cecropi non constat qui- dem , sed tot fere dederit quot apud Eusebium habemus (59). Secundum hzec Cecropis annus 1 foret 1622. Ratio cy- celica postulat an. 1624—378 ante 1246. Inde ad Ogygium diluvium Attici numerabant annos 189, adeo ut ab anno 1624 proficiscentes nanciscamur annum 1813, qui an. 753 distat annis 1060 , MLX , pro quibus in Orosii editionibus librariorum errore legitur MXL.

(1) In Canone diluvium Ogygium notatur ad an. Abr. 260. Cecropis annus primus ad an. Abr. 461. Intercedunt anni 199. Nimirum cycli sex, qui sunt a Cecrope usque ad Troica, Éusebii auctor computavit ita ut exirent in annum excidii Trojc ; computandi vero rectius erant usque ad annum expeditionis. Quo facto pro annis illis 190 nanciscimur annos 189.

kb PROLEGOMENA.

elementa adeo detrita fuisse, ut vel perspicillorum usu vix agnosci potuissent. Itaque nullus du-

bito quin unam literam haud recte Seldenus legerit, et Cecropis annus non fuerit XHHHAITIIT,

1318, sed XHHHAAII, 1323. Sic usque ad Troje excidium labuntur anni 378, ut apud Ca- - storem et Eusebium , et non modo annus excidii "Trojani, sed primus etiam totius chronici annus | cyclis integris ab anno Diogneti archontis distat. Iste Diogneti annus (264 a. C.) nulla re gesta - in historiarum annalibus insignis. Quodsi nihilominus auctor Chronici ad hunc annum supputa- -

tiones suas direxit, propterea hoc fecit quod inde ab Atticorum regum initio usque ad Diogneti archontatum tres cyclos maximos (3x 441—1323) absolvi statuit (ἢ). Qua de re haud dubie monuerat in primis Marmoris versibus, ex quibus preter paucorum verborum ruinas nihil habe- mus superstes.

4. Ab expeditione Trojana usque ad finem Thymoete computabantur anni 63; nam capta 'Troja est, sec. Hellanicum ( fr. 143 ) Demophontis anno primo, Demophonti vero ejusque succes- 'soribus Erechthidis in Eusebii Canone attribuuntur anni 54.

5. Ab anno expeditionis Trojane, 1217 a. C., usque ad mortem Codri, 1092 a. C., in Ex- cerptis Barbaris habes annos 126 , 27«63. Eosdem annos 126, sed ab excidio "Troja exputatos, praebet Castor. Consequitur eos, qui ab expeditione Trojana usque ad finem Erechthidarum 63 annos numerabant , alteros 63 annos dedisse Nelidis regibus, Melantho et Codro. Pro hisce an- nis 63 cur in Eusebio et Exc. Barb. nonnisi 58 anni ponantur, videbimus infra.

6. Archontibus perpetuis Eusebius lib. I, p. 13o tribuit annos 315, 52«63. In Canone sunt -

anni 316. 7. Archontes perpetuos et septem archontes decennales a nonnullis ita compositos esse, ut conjunctim sex cyclos sive an. 378 complerent, patet e Castore, qui ita rem adornavit ut essent :

archontum perpetuorum anni 308 — 5 74 63 — 7 archontum decennalium anni 70 — ^ 63 - 7.

Nam quod in codice Eusebii pro numero CCCVIII exaratur CCCVIMHI , apertum est vitium. . 8. Archontes septem decennales cum antecedentibus historie Atticze epochis ita a nonnullis junctos esse , ut summa conflaretur annorum 882 , sive duorum cyclorum maximorum (25«441),

liquet e numeris Castoreis , necnon ex Joanne Antiocheno ( fr. 13 in Fr. H. 4, p. 547), ubi codex

vitio manifesto habet : ἐκράτησε τὰ πάντα ἔτη 2,29 (982) pro ἔτη πδ΄ (882).

Quamvis igitur regum et archontum laterculi qui zetatem tulerunt, in diversas quique partes abeant, tamen comparatione docemur eos omnes e fundo communi profectos esse, in quo insi- gniores historie Attice epoche ratione cyclica ita definiebantur ut inde a Cecrope usque ad Cha- ropem archontem cycli tredecim sive anni 81:9 colligerentur (**) hunc in modum distributi :

(*) Nescio an similis generis fuerit Chronicon graecum marmori inscriptum , eujus fragmentum repertum in agro Romano. Vid. Henzen , Eine neuentdeckte griechische Zeiltafel, in Rhein. Museum , Jahrgang, IX, p. 161-178 ( an. 1853). In*hoc chronico res supputantur ab an. 16 p. C. Pars servata usque ad Solonis tempora pertinet ; deper- dita quousque processerit, haud liquet. In averso marmoris latere ἀνάγλυφον exslal. Equum ducit vir inermis. Post hunc viri armati incedunt habitu placido. Dein alius equi caput conspicitur. Vestitum virorum nonnullorum orientalem esse censet Garucci Neapolitanus, monente Henzenio. Conjecerim repriesentari /Enece adventum in (6 5 ram Latinorum. Advenisse autem /Eneas dicitur post captum Ilium anno tertio sive 1181 cerae communis , qui foret marmoris annus 1197 ( 1181-]-16 )—19363. Ab Ilio autem capto (1184) usque ad an. 16 p. C. duedecim complentur

ἐμ νυ δια, να nem CIRRTNT NS

Sccula, sive tot annos quot Romam duraturam esse Varronis :etate vates Elruscus praedixerat (Censorin. 17, 15j. "ἃ

(Ὁ) Sponte intelligitur nullam hoc loco rationem habendam esse computi adulterini , ex quo Cecropis annus pri- mus est 2162 a. O., sive 22x63 ante Olvmp. 1 ,apud Clementem , ut supra monui.

DE EPOCHIS HISTORUE ATTICAE. xlj

A. C. A. C. Sec. comput | Sec. Troj. zram » Alticum, Olympicam, Ogygium diluvium. 1760 1784 Regum solitudo. 189 — 3 X 68. | Cecrops. 1571 1495 378 — 6 X 63. Cecropidee. Expeditio Trojana. 1193 1217 63. Melanthus. 1130 1154 Nelido. 63. Medon. 1067 1091 ξ 915 -ὅ X 03. | Archontes perpetui. | Charops. 752 776 Archontes decennales. 70. Creon. 682 706

Hoc computi Attici quasi πρωτότυπον in Eusebio, Castore, Excerptis Barbaris et Marmore Pario compluribus modis variatum est, Variati autem computi cause ex eo repetendz sunt

1. Quod nonnulli belli Trojani zerze Atticze ( 1193) substituerunt zram Olympicam (1217).

2. Quod cycli sex, qui sunt a Cecrope ad Troica, non computantur ab anno expeditionis Trojane ( 1193), sed ab anno excidii urbis ( 1184 vel 1183), idque ita ut aut summa annorum 819 decem vel novem annis minuatur, aut, servanda rationis cyclice causa, totidem anni in posttrojanis temporibus addantur,

3. Quod nonnulli duos computos miscent, priores epochas secundum Trojae zram Olyinpicans computantes, deinde vero insertis annis viginti quattuor ad computum Atticum transeuntes,

4. Quod decennalium archontum tempus, quod a temporis spatio cyclis definito excludebatur, et ipsum in computum cyclicum recipiunt, adeo ut a Creonte ad Cecropem sint anni 882 (25«441). Quo facto in antecedentibus epochis vetus computandi simplicitas turbatur.

5. Quod septem archontum decennalium annos alii septuaginta, alii nonnisi sexaginta octo fuisse statuunt.

Qui disertis verbis archontum decennalium tempus produnt, Eusebius, Barbarus, Castor et Vellejus 1 , 8, annos septuaginta iis assignant; at fuisse qui aliter statuerent, e Nicolao Damasceno ( in Fr. H. 3, p. 386) liquet, quippe qui Hippomenem propter facinus in filiam commissum ma- gistratu excidisse perhibet. Hoc vero accidisse post exactum muneris annum octavum, adeo ut archontum anni 68 colligantur, propterea statuendum est quod in Marmore Pario Creontis annus non estan. 68», sed 684 a. C. ("), et quod Nelidis regibus a nonnullis pro 63 annis dan- tur an. 58 sive 63-5, qui respondent archontum annis 68 sive 63-1-5; scilicet quinque annis qui in archontum tempore cyclum excedebant , demti sunt Nelidarum cyclo, ut summa annorum cy- clica conservaretur. Eodem denique pertinere videbimus quod Pausanias in archontum decenna- lium tempore quinque annis a vulgari computo discedit.

(*) Eodem, refero quod apud Euseb. Chron. lib. T, p. 138 Mai. legitur : Et primus quidem annuus princeps fuit Creon vicesima quarta Olympiade ( Ol. 24, 1—0684 a. C.). Idem sane in Canone Creontem ponit in an. Ol. 24, 3. 682; at inde haud sequitur eundem etiam libro primo minus accurate significari, quum sepius liber primus a Ca- none dissentiat. Sic supra jam vidimus de Cecropidarum annis alia libro primo, alia in Canone exhiberi. Africanus ap. Syncellum p. 212, 2 et in Exc. Barbaris: Crcontís annum 883, inter 684 et 682 medium, selegit, eumque secuti sunt Clinton et Fischer in tab. chron. Quo quidem conciliandi studio nihil nos lucramur, et veteres computi obscu- rantur. De aliorum sententiis ab Africano ap. Sync. allatis, ex quibus Creontis annus est aut Ol. 19, 1. 704 aut 0) 25, 1. 680, videbimus postea.

xlij ^ e PROLEGOMENA. CANON EUSEBII.

Eusebii et Castoris et Barbari canones computo nituntur, quo tempus archontum decennalium - cum antecedentibus historie periodis ita junctum erat, ut a Cecrope usque ad Creontem am ic 88» sive duo cycli maximi conficerentur. Itaque quum archontum dec. anni 70 aut 68 cyclum | excederent annis septem aut quinque, totidem anni aut archontibus perpetuis ( ut ap. Castorem), b aut Nelidis ( ut ap. Euseb. et Barb. ) aut Cecropidis demendi erant. Auctor vero ex quo Eusebia- E nus regum catalogus derivatus est, a vetere computo eatenus recessit quatenus primos sex cyclos, - qui a Cecropis anno primo usque ad initium belli Trojani (1193) pertinebant, ad finem usque belli (1184) numeravit , adeo ut a Cecrope ad Creontem non amplius essent anni 88» , sed an. 873.3 'Totidem etiam e ἐμ Eusebiano colliguntur, quamquam non ad amussim duis exacta sunt, | quod quidem apud serioris vi Chronicón scriptores , quos interior harum computationum ratio -

latebat, nemo mirabitur. Computavit Eusebius hunc in modum : Cecropide ^ 1555 — 1127 a. C., an. 429; debebat m 1 Nelidae II40 —4 (000, v.v. sv SDBS rns (63—7) : Afoh. perp. 10688 το 4993... 55 223104074 n 1 Arch. dec. 259 πῶς OBS ii ors Bos i 7o (632-7) : Creon 682 873 873 | Videlicet laborat Canon eo quod archontibus perpetuis attribuit annos 316 pro 315 (52«63), 1 quot recte exhibentur Eusebii libro primo. Deinde si Nelidis dantur anni 58 (63-—5), archonti- bus decennalibus dandi erant anni 68 ( 63-1-5 ) , ita ut Creontis annus esset 684, Ol. 24, 1, uti legitur libro primo ; sin his dare voluit annos 7o (63-1-7), Nelidis dandi erant 56 (63—7). His | igitur vitiis quum accidisset ut abundarent anni tres, eos detraxit Cecropidis, quibus pro annis - 432 (441—9) dedit 429 , ita ut usque ad annum capti Ilii non essent 378 (65«63), uti récte dixerat | libro primo , sed 375, et annus capti llii non esset 1184, sed 1181. | : Reges Cecropide. An. Abr. A. C. 2. Acastus....... 36 56 2968 1042 3 1. Cecrops L.... 50 461 1555 3. Archippus.... 19 75 1004 1002 ἈΝ 2.2. 9.59. 511 1505 4. Thersippus.... 41 116 1020 993 3. Amphictyon... 10 69 520 1496 5. Phorbas...... *31 147 1064 952 30sec.p. 130. 4. Erichthonius... 50 119 530 1436 6. Megacles...... 30 177 1095 921 5. Pandion I..... 40 159 580 1436 7. Diognetus..... 28 205 1125 891 6. Erechtheus ... 50 209 620 1396 , 8. Pherecles..... 19 224 1153 863 7. Oecrops 11.... *40 249 670 1346 44 in titulo. 9. Ariphron...... 20 244 1172 844 8. Pandion Il.... 25 274 710 1306 10. Thespius ..... 27 271 1192 $804 9. Aegeus...... . 48 322 735 1233 11. Agamestor.... 20 291 1219 797 10. Theseus. .... - 80 352 783 1231 12. Aeschyli an... 1 292 1239 777 11. Menesthei an.. 1 353 813 1203 2 293 1240 776 Olymp. I. f 11 363 823 1193 [Ezrp. Troj.] an ultim. 238 314 1261 751 14 366 826 1190 Exped. Troj. 13. Alemeon...... 2*316 1262 754 315sec.p.139. an. ullimus. 23 375 835 1181 Troja capta. 12. Demophon.... 33 408 886 1180 (anno 379 sec.|| Archontes decennales 13. Oxyntes...... 12 420 369 1147 lib. prim.). 1. Charops...... 10 1264 752 Ol. 7, 1. 14. Aphidas ...... 1 421 5881 1135 2. Aesimides..... 10 20 1274 742 15. Thymeetes .... 8.429 882 1134 3. Clidicus....... 10 30 1284 732 Reges Nelid:e 4. Hippomenes... 10 40 1294 722 P Metenthrs .. 0737 Mo Hs 5. Leocrates. .... 10 50 1304 712 EUN - 1 x4 95 1039 6. Apsander..... 190 60 1314 702 δ: astu 2. Eryxias....... 10 70 1324 692 Archontes perpetui. 1 .Medon;....... 20 .948 10068 Creon. τς 1334 082 Ol. 24,3.

IA OM DE EPOCHIS HISTORUE ATTICAE. xliij

CANON CASTORIS,

᾿ς Castor in Chronicis ubique utitur Trojani belli era Olympica ( 1217-1208), et in cyclis sup- T , putandis ab excidii anno 1208 proficiscitur. De Athenarum regno numeros Castoreos Eusebius " libro primo (p. 134 Mai ) ita tradidit, ut uno anno ab iis quos computi ratio postulat, rece-

Cecropide ^ an. 450, debebat 5T

Nelida. i Ran 5359 05 2. 65)

Arch. perp. a CIRCA Ap

Arch. dec. S Ls E (8065,64) 881 882 (2 5» A1)

. Jam quum a Cecrope usque ad captum Ilium ( 1208) anni 378 numerandi sint, computus Castoris ita habet :

ἢ An. 1, a. C. 1586

378 1209 | 978 (6 85}

É 379 1208 pasiocus 441 1146 | 63 mE d uas 1145 | " 451 1136 ii Nelidze | 452 1435 γος an 53. 504 1033 | s E Arch. perp. (505 1082 i 308 an. 308, 812 775 | Arcb. dec. ( 813 774 378 (6 X 63.) an. 70. | 882 705 | na Creon. 883 704 sive Olymp. 19, 1.

b

Novit hunc computum Africanus , ex «uo Syncellus p. 212,B tradit nonnullos Creontis annum assignasse Olympiadi 19. Ex eodem Africano Eusebius hauserit. Quodsi quis Castoris computum ad Atticam Trojae ΘΙ τη transtulit et anno 1208 annum 1184 substituerit, omnia 24 annis infe- riora evadunt et Creontis annus est 680, sive Olymp. 25, 1. Fuisse vero qui ita statuerunt, idem Africanus 1. l. testatur. Ceterum vides Castorem , quamvis priores sex cyclos usque ad ezcidium "Trojae numeraverit, sicut Eusebius , nihilominus summam cyclicam annorum 882 eo conservasse,

. quod in posttrojanis temporibus decem annos adderet, Cecropidis pro 44r annis tribuens an- nos 451. :

Si quis illum computum Atticum , quem tanquam πρωτότυπον supra posui , ad eram Olympicam transferat , Ogygii diluvii et Cecropis et Charopis epocha ab annis 1760. 1571. 75» transponendze sunt in annos 1784. 1595. 776 a. C. Ac fuisse qui diluvium Ogygium an. 1784 accidisse statue- rent, licet probare. Eodem enim anno contigisse credebatur quo exitus Judaeorum , qui refertur

δὰ initium dynastie XVIII regum /Egyptiorum. Jam si excidii Trojae annum ponamus 1184 a. C., Menz annus primus , qui ab illo erat 4421""5 (Cf. supra p. XXXVI J, est 5604 a. C., dynastie vero L-XI regnarunt an. 2300, dynastiz XII-XVIT, sec. Exc. Barbara , an. 1520; igitur initium dy- nastize XVIII et exitus Judaeorum et diluvium Ogygium pertinent ad annum 1784 (5604-3820) (**'.

(*) Longius recedunt qui in Canone Euseb. ad Abr. an. 885 p. 56 ed. Schone exhibentur anni 449 ef 58 pro 450 et 52.

(**) Ab hoe anno 1784 (1008 ante Ol. 1) non multum recedit Africanus, qui computum grecum ad suam chrono- logiam Judaicam deflectens Ogygium diluvium accidisse statuit an. 1796 sive 1020 ante Ol. 1 ( an. 1797 sec. Exc. Barb. ). Syncellus p. 65, € (p. 121 ed. Bonn.) : Οὐχοῦν τῶν α x' ἐτῶν τῶν μέχρι πρώτης Ὀλυμπιάδος ὁ ἀπὸ Μωυσέως τε χαὶ Ὠγύγου ἐχχειμένων, πρώτῳ μὲν ἔτει τὸ πάσχα. χαὶ τῶν “μθραίων ἔ ἔξοδος ἣ ἀπ᾽ Αἰγύπτον, ἐν δὲ τῇ ᾿Αττιχῇ ὁ ἐπὶ Oy γου γίνεται χαταλλυσμός " xol κατὰ Xoyov τῶν yàp Αἰγυπτίων ὀργῇ θεοῦ χαλάζαις τε xal χειμῶσι μαστιζομένων εἰχὸς ἦν μέρη τινὰ συμπάσχειν τῆς γῆς, ὅτε ᾿Αθηναίους τῶν αὐτῶν Αἰγυπτίοις ἀπολαύειν εἰχὸς ἦν, ἀποίχους ἐχείνων ὑπονοουμε- νους... Ταῦτα ὁ ᾿Αφριχανὸς ἐν τῷ τρίτῳ λόγῳ φιλαληθῶς xxi ἐμμαρτύρως ἱστοοῶν χτλ. Eusebius Pr. Ev. 10, 10, p. 489 : ᾿Ἀπὸ Ὠγύγον,, ἐφ᾽ οὗ γέγονεν ὁ μέγας... καταχλυσμὸς, Φορωνέως ᾿Αργείων βασιλεύσαντος, μέχρι πρώτης ᾿Ολυμπιάδος..

xliv PROLEGOMENA. . : i

Quod attinet Charopis epocham ab an. 752 sive Ol. 7, 1 ad an. 776 sive Ol. r, 1 translata monere liceat haud casu fortuito fieri, ut Charopis annus sit etiam annus Rome condite, ur autem origines ab aliis Olymp. 7, 1, ab aliis Olymp. 1, 1 adscriptas esse (Vid. infra).

CANON BARBARI.

In Excerptis Barbaris duo computi miscentur. Quamvis ipse Barbari auctor Atticam belli 'T jani »ram (an. 1193) adoptaverit, fonte tamen usus est, in quo regum tempora secundum zr. Olympicam (an. 1217 ) supputati erant , deinde vero , ut ad Atticum computum transitus fieret, archontum perpetuorum tempus 24 annis auctum est, Igitur a Cecrope ad Creontem esse debe anni 882-1-24—906 (1590-685 a. C.), quorum loco Barbarus collegit annos 907 ( 1590-684 ) : uno anno aberrans. Similiter in singulis epochis quibusdam ab accurato o EDS paullulum re

.. lit, banc in modum : Cecropidee 1590 — i150 a. C. an. 44i 1 Nelidae 1149. — 1192. . .. . . 8 : Arch. perp; -as&gt —— 25$... .-. 538 3 Arch. dec. 451 -—— BA. Lou x uter 70 1 Creon 683 907 3 Debebat vero : Cecropidze 1590 — 1150 a. C. an. 441 3 Nelidae 1149 — 1192. . . .. . . 58 (63—5) 3 Arch. perp. 1191 — 753...... 339 (57»«63--24) 1 Arch. dec. 7523 — .685.. .... | 68 (632-5) j Creon 684 σοῦ, 1

C-

σὰ

Ceterum regum et archontum laterculum ita habet :

CAN TNT

ἔτη συνάγεται καχ΄... Ταῦτα γὰρ οἱ τὰ ᾿Αθηνχίων ἱστοροῦντες ᾿Ἑλλάνιχλός τε xai Φιλόχορος ol τὰς ᾿Ατθίδας οἵ τε tà Σύριον Κάστωρ χαὶ Θάλλος, xoi Διόδωρος ᾿Αλέξανδρός τε Ó πολυίΐστωρ xaí τινες τῶν χαθ᾽ ἡμᾶς ἀχρ'δέστερον καὶ τῶν 'ATTULOV ἁπάντων. Eusebius haud dubie abusus est Africano, qui de Ogygis epocha variorum scriptorum ab Eusebio memo- ratorum senlenlias varias pro more suo commemoraverit. Tantum vero abest uf s scriptores illi de diluvio Ogygio in an. 1796 ponendo consenserint , ut eorum ne unum quidem hunc annum, quippe qui a Grecis computis prorsus alienus sit, exputasse crediderim. At bene nosti morem Ecclesiasticorum, qui ut fidem verbis suis adstruant , te. stium nomina αὐτῷ τῷ θυλάχῳ temere effundere solent. Thallus Ogygem Beli Assyrii iqualem et annis 322 τοῦ "Da-] χοῦ πολέμου προγενέστερον fuisse statuit (v. Fr. Hist. 3, p. 518). Castor ὁ τὰ Eogta , in Assyriorum chronologia | Ogygem Beli :equalem ἐδῶ annis 1020, sed, sicuti Varro, mille trecentis ab Olympiade prima disjunxit. Quodsi ab - hoc distinxit Ogygem Atticum, 189 annis ante Cecropis epocham ponendum , hic penendus erat in an. 1775. Haec quum ita sint , patet auctoritatem loci Eusebiani esse nullam. |

DE EPOCHIS HISTORLE ATTICAE.

[

xlv

2. Amphictyon...... 3. Erichthonius...... 4. Pandion I........ 5. Erechtheus....... δ. Ceerops Il....... 7. Pandion II....... BIAGEOHS. Loren pm Theseus.......... I 10. Menesthei an.....

"hnc t! | c | n 9

9 & Ξ e * E S 5 e- n un £e 5

11.

were c t |! | | n

DI-Oxynthas........ 15. Aphides.......... 14. Thymoetas.......

Nelida..

Archontes. perp. E Medan.s ees 2. Ae9stlus .......... 3. Archippus........ 4. Phorbas. ........ bz Megacles, ........ 6. Diognetus........ 7 Phereeles τρ το 8. Aleiphron........ 9. Thespias. .... T 10. Agamestor ....... 11. Thersippus....... 12. Aeschyli an.......

$e rtt! t! t! |À |B| 9 n

Archont. dec. S OBArops..... esee . Aesimides........ C 'OBdICUS: vno . Hippomenes...... v» Leocrafes ...... s" Apsamlet- ;. 1... S EIYIR8. .:.:.:. Creon arch. an.

"dO Gto Co M2 o

A. C. 50 1590 40 90 1540 10 100 1500 50 150 1490 40 190 {440 53 243 1400 48 280 1347 48 334 1304 31 365 1256 1 360 1225 9 374 1217 13 378 1213 6X 63 14 379 1212 19 384 1207 1 385 1206 14 398 1193 24 408 1183 33* | 417 1174 14 431 1173 1 432 1159 9 441 1158 7 Χ 69 37 478 1149 21 499 1112 20 519 1091 39 558 1071 40 591 1032 33 632 992 28 659 959 28 687 931 15 702 903 439* 1. 724 888 40 764 866 26 790 826 23 813 800 1 814 777 2 815 776 [14] 827 704 10 837 703 10 847 753 10 857 743 10 867 733 10 877. 723 10 887 713 10 897 703 10 907 693 683

« Anno 208* egressionis primus in Athenis regnavit Ce- crops. »

Exitus Judaeorum sec. Barb. pertinet ad 1797 ( ad 1796 sec. African. ap. Sync. et Euseb.). — Beli annus 1 sec. Barb. est 2157 a. C., qui a Cecropis anno 1 distat annis 567 sive 15 X, 63. — Exitus Iudaeorum componitur cum Leucippi Sicyonio- rum regis anno 43. Ab Aegialei anno I (2111 a. C., 1008 (16 X 63) ante reditum Heraclidarum anni 1103 séc. Barbar.) usque ad an. 1796, cui Africanus reditum H. et exitum Iud. assignat, labuntur anni 315 (5 X 63).

An. 1217 est expedilionis Trojans quae incidit in Mene: thei annum 14 (Cf. Canon Eusebii). In Barb. quum Nelidis pro 63 aunis dentur 58, Cecropis annus I ab 1595 ad 1590, Me- nesthei annus 14 ab 1217 ad 1212 descendit. Recte vero sec. veterem computum usque ad Menesthei annum 14 colligun- tur anni 378 sive 6 X 63.

« A Solis (Ἰλίου) devastatione ad Ol. I anni 407. » Barb. Pro 38. in Barbaro legitur 35. Dedi 33 ex Eusebio; nam in uno alterove regno duobus annis erratum esse debet.

« A Cecrope ad. Codrum anni CCCCXCIX ( CCOCXCII vgo). »

1091 — 2 X 63 post 1217; 5 X 63 ante Ol. I.

Pro XXII legitur XXX. Mutavi ex Eusebio

« Aeschyli anno secundo prima Olympias. Cotliguntur vero ab initio regni Cecropis in. primam Olympiadem anni octingenti XIV.» Aeschyli annorum numerus excidit.

684. Ol. 24, 1 « Et cessavit regnum. Althineorum in Olymp. 24. Fiunt vero omnem Athineorum forlitudinem (γίνεται δὲ πᾶν τὸ "A0. χράτος) a. Cecrope usque Oxurium (ἕως ’Ερυξίου) anni nongenti septem. » Cf. Malelas p. 72, 12 : Κατελύθη ἡ βασιλεία τῶν ᾿Αθηναίων χρατήσασα ἔτη 254, χαθὼς ᾿Αφριχανὸς... ἐξέθετο.

. PROLEGOMENA.

In singulorum regnorum annis Barbarus ab Eusebio multum recedit. Inter reges nullum habet | Cranaum (sicut neque Cranaum neque Amphictyonem novit Herodotus 8 , 44) , attamen non exci- disse hujus. regis nomen , ex annis Cecropidis attributis colligitur. In posttrojanis temporibus bis - mutavi numerum ex Eusebio, ut quz flagitabatur summa annorum conficeretur; nam de summa - annorum 907 et de primo anno Cecropis 1590 omnem dubitationem precidunt ea quz ad Cecropis | » annum primum et ZEschyli annum secundum adscribuntur et quz ex Africano tradidit Malelas (95i

xlvj

MARMOR PARIUM.

Marmor Parium Trojz era Olympica utitur. Cycli priores sex numerantur usque ad excidii 'Tro- | jani annum 1209 (deb. 1208). De singulis regnis antetrojanis ubique fere auctor cum Eusebio fe-

. cisse debet. Ab excidio Ilii usque ad Charopem archontem numerandi erant an. 457 (1209-752), - qui quomodo distributi fuerint, ex ipso Chronico non patet , veri tamen simillimum est Cecropidis | posttrojanis datos esse annos 54, uti est apud Eusebium, adeo ut omne Cecropidarum tempus sit. ' annorum 432 (441-9). In sequentibus ut transitus fieret ab era Olympica ad Atticam , inserendi

erant anni 25 (quoniam tot anni sunt inter 1209 et 1184), quos auctor Marmoris, sicuti Bar- - barus, inseruerit:annis archontum perpetuorum, Quo concesso, sequitur Nelidis relinqui annos . 63 sive cyclum integrum , atque archontum decennalium tempus a computo cyclico exclusum esse. Igitur quum Troja sec. Marm. capta sit an. 1209, anni epocharum ita habebunt : bus

Cecrops. . 1587 43a

Melanthus. 1:55

Medon . . MES

Charops. . 753 | 949 (5 »« 63 -Ἐ »5). Creon. . . 684,68

Sin accuratius Trojam captam posueris in an. 1208 ('*), numeri sunt : 1586. 1154. xogr. 752.

(*) H&c non monuissem nisi aliter prorsus statueret J. Brandis in Dissertatione De temporum. gracorum aanti- quissimorum rationibus, ( Bonn. 1857 ) p. 12 sqq. Is enim supplendo et mutando et transponendo efficit ut pro 907 colligantur anni 922 et Cecropis annus primus non sil 1590 sed 1606. A Cecrope usque ad Menesthei finem colligit annos 397, inde ad finem Thymoet:ze 59 , inde usque ad Charopem 396. H:ec sic constituta sunt eum in finem , ut ad- ditis annis 189, qui a Cecrope ad Ogygis diluvium numerabantur, nansciscamur fere annum 1796 , quem Ogygio dilu- vio vindicavit Africanus ap. Syncellum et Eusebius loco supra laudato. Ac quoniam in diversissimorum scriptorum cumulo, quos omnes ita computasse Eusebius hariolatur, etiam Hellanicus et Philochorus recensentur, Brandis latereulum, quale ipse confecit et Barbaro obtrusit, pro Hellanici computo venditare conatur. Epoche igitur ex ista

opinione ita habent : ; Ogyaes. 4794 | 189 Cecrops. 1605 - 39 Capta Troja. — 1209! 396 (pro b 7) Melanthus. 1149 | 99 (pro 59). Charops. 753 | 396

Rationem fictae hujus computationis Brandisius in lusu lepidissimo positam esse vult, quo a Cecrope ad Ilium captum iidem sint anni 396 qui, interjecto sexaginta annorum spatio, deinceps numerentur a Melantho ad Charopem. Quantum ego video, fecerunt veteres, quod nos quoque facimus, sc. incertioris memorize spatia majora rotundis sive eyclicis annorum numeris definierunt; neque quidquam est cur meris ludibriis indulgentes pr:ter omnem ratio- nem ineptias iis affinzamus. Ceterum ut istos numeros Brandis obtineret , primum post Cecropem intulit Cranaum eique novem annos cx Eusebio dedit; deinde Menesthei annos 19 mutavit in 23 et Alcmaonis annos decem in duos transfozmavit ex Eusebio. His vero commissis , quum Olympias 1 ad JEschyli annum secundum referri non posset, Thersippo annos 14, /Eschylo autem 23 dedit. « Qu:e omnia, ait, certissima sunt, quippe quae duplici summa anno- rum 814 et 907 , quam excerptor computavit , comprobantur. [ Quo tandem pacto? nam Brandis hos numeros flocci fecit]. Apparet enim ea menda non interpretis barbari, sed codicis esse, quem Scaliger adlübuil. » Quibus refel- lendis immorari non est operz pretium. Similiter vero per omnem Grecorum chronologiam mirum in modum Bran- disius debacchatus esi. : .

(**) Loci quibus uno anno Marmor a genuino computo aberrat, baud pauci in Chronico occurrunt. Boeckhius cen- set auctorem inodo numerum epoch:e alicui adscriptum a Diogneti anno detraxisse ( uti par erat), modo unum an: num ei addidisse. Ego locis, quibus uno anno erratur, eandem negligentie causam subesse credere malim atque illis, quibus duobus vel tribus annis in tempore historiz luce claro auctor a vero recedit.

DE EPOCHIS HISTORLE ATTICAE. x:vij

684. In hoc computo Marmoris annus 813 (1077 a. C.), quo Neleus colonias Ionicas deduxisse traditur (ep. 27), Medontis annus est decimus sextus , cujus loco lapicide sphalmate exaratum legitur Μενεσθέως τρισχαιδεκάτου ἔτους, quse verba ex antecedentibus, ubi epocha expeditionis Tro- janz memoratur, perperam repetita sunt, uti recte monuit Palmerius. Beeckhius verba τρισχ, ἔτους servavit, satis habens pro Μενεσθέως scripsisse Μέδοντος. "Tum vero Medontis annus primus foret 1189 et anni isti viginti quinque, qui in posttrojanis supplendi erant, partim inter archontes , partim inter reges antecedentes distribuendi forent. Quod quum artificiosius sit, parum mihi probatur.

COMPUTI IRRATIONALES.

.. Videmus eos qui archontum decennalium annos 7o vel 68 in computum cyclicum receperunt et a Creonte ad Cecropem 147«63 annos numerarunt , Cecropis epocham septem vel quinque an- nis inferiorem posuisse quam ponenda erat ex vetere computo, quo 137«63 anni erant a Charope ad Cecropem. Sic v. c. vetus Cecropis annus 1571 ( 12»«63 ante 752) evasit annus 1566 vel 1564, si quis 14»«63 annos exputavit inde a Creontis anno 684 vel 682.

— Jam vero supra exemplis probavimus exstitisse falsam aliquam chronologiam , qua archontum et rerum gestarum teupora septem vel quinque annis justo antiquiora ponerentur. Vitiosi hujus eomputi origo sponte cuique sese offert. Repetenda scilicet ex eo est quod cyclos illos quattuor- decim non computabant a Creontis anno, sed a vetere epocha Cecropis. Tgitur quum calculus subducendus esset hunc in modum :

682 -p- 88» — 1564 annus 1 Cecropis,

illi, permutato termino a quo, calcularunt :

1571 — 88. — 689 annus Creontis (**).

In hac computatione fieri potuit ut una cum archontum annis etiam zra belli Trojani eodem

septem vel quinque annorum numero a justa sua sede dimoveretur, et v. c. ab anno 1193 in an- num 1200 transmigraret. Ejusmodi aram (1200-1191 ) suppeditat Vellejus 1, 8 qui Romain con- ditam esse dicit Ol. 6, 3. 754-53 a. C. post Trojam captam annis 437.

DE ANNO ROM/E CONDIT X.

Ceterum ex Charopis archontis epocha, quz in Attica chronologia primas partes tenet, plurima etiam eorum pendent quz. de anno condit: Roma urbis ferebantur. llzec enim aperte a gracis chronologis profecta sunt, neque explicari ratione probabili possunt, si quis graecam chrono- logiam a cascis Romanorum temporibus procul habendam esse cum Mommsenio opinetur. Nitun- tur συγχρονισμῷ chronologize mythicz simplicitati accommodatissimo : primus rex cum primo archonte decennali, ultimi regis expulsio cum expulsione Pisistratidarum componuntur. Com- puti vero varietas quz de Romuli epocha apud Romanos scriptores obtinet, ea est que de Charopis anno primo occurrit vel ex legibus chronologiz Atticz interpretationem habet facilem.

1. Secundum genuinum computum Atticum Charopis archontis et Romuli regis annus primus ponitur uno cyclo maximo post expeditionem Trojanam (1193-441 ; 1184-432) sive Olymp. 7, 1. 752-751, et Roma condita est Palilibus sive d. 21 Aprilis an. 751. Haec Urbis zra, quam Cato, Dionysius , Apion , Eusebius , Solinus adoptarunt , quamvis non sit usitatissima , tamen quatenus computum simplicissimum reddit , ceteris praeferenda foret, Quodsi nonnulli, ut Polybius et Cor- nelius Nepos, pro anno 751 ponunt an. 750, id ex eo derivandum videtur quod in calculis sub- ducendis auctores hujus computi ab anno 1183 proficiscuntur, aut quod urbis annum primum a

potiori posuerunt eum , ad quem decem menses anni Olympici pertinent.

(**) Similiter alio? computationes irrationales locum habere poterant, prout quis summam annorum , quie a Ce-

-€erope ad Creontem perlinens in variis computis varia erat, a Cecropis epocha aliqua numeravit qu: ab hac an- norum summa aliena erat.

PENIS

xlviij | . 7" 7 PROLEGOMENA.

.9. Jam si belli Trojani zerz Atticae (1193) substitueris 2eram Olympicam (1217) viginti quat tuor annis ab illa distantem, anno 752 corr espondet annus 776, Ol. 1, 1, quo Romam conditam. esse tradunt schol. Vatican. Eurip. Troad, 330 : 'T'wé; φασι xoi 6 Ῥώνην χαὶ τὴν Καρχηδόνι 9n ἐπὶ. τῆς πρώτης ᾿Ολυμπιάδος χτισθῆναι, et auctor Syncelli p. 262 :... ἀπὸ μὲν πρώτης Ὃλυμπιάδος xal αὐτῆς. ἀρχομένης, xa0' ἣν ἱῬωμύλος Ῥώμην χτίζει ("*). Hec quum ab iis que usu apud. Romanos recepta. erant, longe recedant , vulgo ne commemorantur quidem , quamquam ad perspiciendas variorum

j computoruinm rationes magni momenti sint. |

3. Olympica belli Trojani era Castor quoque utitur, ita tamen ut cycli semper computentur ab. 'anno excidii 1208. Quare Roma condita annus non est 1217—441—776 , sed 1208—441—0l.. 3, 3. 767-766 a. C, uti colligimus ex Eusebio p. 21, 7 Mai, qui Castorem refert Romam conditam | dixisse annis 704 (2444-460) ante annum M. Valerii Messalz et M. Pisonis , qui consulatum gessere. Theophimo ( ἐπὶ Θεοφήμου aut. Θεοφίλου ἢ) archonte. Athenis (***). Consulatus initium pertinet ad

(*) Ad correspondentem annum 752 , Olymp. 7, 1 Carthaginis origines refert Apion ap. Joseph. C. Ap. 2,2 ( Fo Hist. 3, p. 509, fr. 3 ). :

("m Quemadmodum Rome et Carthaginis initia, sic etiam initium regni Macedonici ad Olymp. 1, sive 776 a. Ο refertur ap. Syncell. l. 1. et in regum laterculis apud Euseb. p. 170 et p. 255. Caranus igitur Heraclida regnum - suscepit 5X63 annis post reditum Heraclidarum anni 1091 ( 1217-126 ). Sec. alios regum Mac. Catalogos in Canone - Eusebii Carani annus primus esL 812, i. e. 5X63 post reditum Heraclidarum anni 1127 ( 1217-90 ). Vide Porphyrii - fr. in Fr. hist. 3, p. 693. Alios de his aliter statuisse ex discrepantia testimoniorum, quae sunt de cetate Phidonis , qui frater Carani erat, colligitur. Sic v. c. in Marm. Par. ep. 30 Phidon ponitur in Marinoris anno 630 ( 894 a. C. )3 Sive 5X 63 post excidium Το ( an. Marm. 945, a. C. 1209).

VES. Corrupta esse quie Eusebius de Castoris computo tradit, et ita mutanda videri ut Castor faciat cum Diodo- | ro, quippe qui Castore usus esse videatur, quoniam Diodorus sicuti Castor annos 244 regibus tribuat, przeter rationem opinatur Collmann De Diodori fontibus, p. 40 ( Lips. 1869). Ex quonam auctore Diodorus fastos suos consulares petiverit, dictu di'ficile. De Castore non posse cogitari vix est quod moneatur. Apollodorum singulorum annorum consules in metrico suo chronologi:e compendio recensuisse per est improbabile. Porro dum Apollodorus eo peccare solet quod res ponit septem annis ante quam poni deberent , in contrariam partem peccat is qui Diodoream consu- - ]um seriem confecit; nam consules qui apud Livium sunt annorum 486-375 a. C., in Diodoro ad annos Atticos - 480-367 pertinent ( Vid. Th. Mommsen Ram. Chronol. p. 125 ). Roma sec. Diodorum ap. Syncell. condita Ol. 7, 2. 751-50; reges regnarunt annis 244 ; Sp. Cassius et Proculus Virginius, qui sec. eram Varronianam ap. Liv. consules erant reipublicze anno vicesimo quarto sive 486 a. C., ap. Diodorum magistratum gessere Ol. 75, 1. 480. Denique - ; Roma a Gallis capta sec. Diodor. an. 387, non vero an. 390. Jam si anni Romani et anni Attici differentiam missam | feceris, incongrua hzc hunc in modum digerenda videntur. Rerum Rómanorum narrationem Diodorus sumsit ex | auctore , qui Romam conditam dixit an. 750, indeque ad Romam a Gallis captam (387) numeravit annos 363, quot Livius sec. seram Varr. numeravit ab anno 753 ad 390. Ex alio fonte adsciti sunt fasti consulares, quibus, ut cum - Mommsenio censeo , haec subest computalio :

an. 747 a. C. Rorna condita ex cera Fabii. 244 anni regum ex sra Varr. ( 753-509). an. 503 a. C. consulum annus 1. 480 consulum annus 24tus; sec. s?eram Varron. an. 486 a. C. | Fasti igitur e mixtis Fabiano et Varroniano computis temere conflati sunt, iisque inepte jungitur rerum narratio, in qua chronologica ex tertio computo pendent. Reliqua qu huc pertinent, nunc nihil curo.

Pauca subjungere liceat de auctore, ex quo Diodorus et hinc Eusebius, p. 168 ed. Mai, tempora gentium recen- set qua inde a Trojc excidio usque ad Xerxis in Europam transitum maris imperium tenuerint. Diodorum sua petiisse e Castore, cozetaneo nalu majori, quippe quem ἀναγραφὴν τῶν θαλασσοχρατησάντων libris duobus scripsisse Suidas dicat, opinantur plurimi, ut Goodwin Americanus ( De potenliz velerum gentium maritima epochis ap. - Eusebium. Goltting. 1855, p. 53). Unger ( Chronol. d. Manetho, p. 240), Collmannl. 1. Conjectura hec in trivio - posita refellitur rationibus chronologicis. Primi, Eusebius ait, mari imperarunt Lydi seu Mceones per annos 92, deinde Pelasgi, quorum primus annus est 1088 a. C. Lydorum ergo initium pertinet ad an. 1180 a. C., qui excipit annum 1181, quo Trojam captam perperam statuit Eusebius. Quodsi. Canonis computum vitiosem correxeris et 'Frojam captam posueris in an. 1184, Pelasgorum annus primus est 1091 (5x63 ante ΟἹ. 1) sive epocha reditus Heraclidarum ex sententia Ephori et Sosibii Laconis. Vix igitur dubium ex mente auctoris Maeonibus id ipsum assi- gnari spatium quod ab Ilii excidio ad Heraclidarum descensum pertinet. Hoc autem e vetere computo non erat annorum 92, ut sua ipsius crc Trojanc causa Eusebius posuit, sed annorum 80, ut ipse Eusebius eo indicat quod in Canone primus Lydorum annus ponitur an. Abr. 848, a. C. 1168, qui ab an. 1088 noa distat annis 92, sed 80. Hinc patet auctorem hujus laterculi Ilii excidium retulisse ad an. 1071 ( 1091X80) , sicut fecisse scimus Sosibium, ac - fecisse etiam Éphorum conjecit Beeckhius ( C. Inscr. 2, p. 327),'cujus viri sententiam tanto probabiliorem esse - dixeris quo cerlius sit Diodorum in hac historiarum parte vestigia legisse Ephori, qui de /Eginetarum potentia ma- ritima verba faciens etiam ceteras gentes quae inde a Troicis mari polluerint, recensere potuit. Nihilominus nescio an. Chronicis Sosibii, qui Ptolemaei Philadelphi tempore scripsit, Diodorus usus sit. Certe in Laconem scriptorem - apprime cadit, quod inter τοὺς θχλασσοχρατήσαντας prétter exspectationem celebrantur etiam Lacedaemonii , quibus quasi honoris causa bienne maris imperium conceditur. Quod Castorem attinet monuisse sufficit excidium Ilii et

Sw UU RN (2 QU

t

DE ANNO ROMJE CONDITJE, xlix

— Januar. mensem an. 61 , archontatus initium ad Julium m. an. 62, E Castoris sententia compu- . tandum est : 624-704—766.

4. Qui Creontis annum 684 a. C. ponebant, ac decennalibus archontihus tribuebant annos sep- tuaginta , iis Charopis annus primus erat Ol. $, 3. 754-753 a. C., cui respondet urbis conditz ra

- Varroniana.

5. Ex Africano novimus Creontis annum nonnullis fuisse 680 , Ol. 25, τ. Prouti igitur archonti- bus dec. dantur anni apt 70 aut 68, Charopis epocha est aut an, 750 aut 748. Anno Olympico 748-747 (Ol. 8, 1) correspondet urbis :ra Fabiana.

6. Superest singularis computus Cincii Alimenti , quem Dionysius ( 1, 74) Roma origines retu- lisse tradit ad Ol. 12, 4. 729-728 a. C., qui annus ab zra Varroniana. distat annis 25, sicuti ab eris annorum 751 et 750 annis 24 et 25 distat computus quo Roma condita est Ol. 1,1.775. Hunc

-. ertum esse vidimus eo quod belli Trojani zrze Atticee (1193) substitaebatur era Olympica (1217).

Preterea vidimus nonnullos, Olympicam a&ram cum Attico computo jungentes , pro annis 882, qui pertinerent a Cecrope δὰ Creontem , posuisse annos 882-1-24 sive 906, quoruin loco Africa- nus computavit annos 907. Jam si quis annos istos 906 vel 907 numeravit ab ea Cecropis epocha, ἃ qua, ut staret computus, nonnisi anni 882 numerandi fuissent, sequitur Charopis et Creontis epochas 24 aut 25 annis a justa sua sede in inferiora tempora dimoveri. Ejusmodi computatione irrationali niti suspicor que e Cincio refert Dionysius (*).

Igitur qua hucusque recensui, ex eodem omnia computo profecta sunt, Alia ratio est eorum qua de Rome condita epocha eo Timzo et Ennio afferuntur. Ex antecedentibus liquet nonnullos iisdem annis Ol. 7, 1 et Ol. z, 1, quibus Roma condita fertur, etiam Carthaginis natalia vindicasse perpe- ram. Translatum hoc esse videtur ex antiquioribus scriptoribus Grzcis, qui earundem urbium origines alio modo composuerant. Condita vero Carthago ex quorundam sententia 378 sive 65«63 annis post s&eram Troj. sive uno cyclo ante Romam conditam , i. e. ex simplicissimo computo At- tico an, 63 ante 752—815 sive 39 an. ante Olymp. 1; ex Romano computo sec. urbis zras usita- tissimas an, 63 ante 751 vel 753—814 vel 816 a. C. Eutropius conditam dicit an. 670 ante 146— 816, 63 ante 753; Vellejus vero 65 annis ante Romam cond., i. e. 65 ante 751 , quamquam ipse Vellejus urbem conditam statuit an. 753. ( Idem r, 12 pro accuratiore numerum rotundum anno- rum 60 posuit, Carthaginem stetisse dicens annis 667 (146-4-667—813——60 ante 753 ). Eundem computum e Timeo tradit Diorysius 1, 74 : Tov δὲ τελευταῖον τῆς Ῥώμης γενόμενον olxt- spy... Τίμαιος ὃ Σιχελιώτης, οὖχ οἶδ᾽ ὅτῳ χανόνι χρώμενος, ἅμα Καρχηδόνι χτιζομένῃ γενέσθαι φησι, ὀγδόῳ xal τριαχοστῷ πρότερον ἔτει τῆς πρώτης Ὀλυμπιάδος ( 814 a. C.). Annum 38?" Dionysius dixe- rit annum Romanum , cujus priores menses duo incidunt in annum Olympicum 815. — Ceterum quaeritur num "Timzus computaverit a Choerobi Olympiade (776), an ab ea quam Lycurgi sive Iphiti fuisse statuit an. 926 (V. Fragm. Chron. p. 120). Hoc si statuas, Carthago et Roma con- dite sunt au. 965 a. C., 6»«63 post an. 1343 sive Timai seram Trojanam , sicuti annus 815 est —67«63 post seram το]. an. 1193 (').

Heraclidarum reditum ab eo poni in ann. 1208 et 1128. Ceterum complures exstitisse τῶν θαλασσοχρατησάντω" cata- Jogos vario modo adornatos ex Hieronymo intelligitur. Is enim postquam ad an. Abr. 1009 ( 1008 a. C. ) tertio loco "Thraces 1nare obtinuisse cum Eusebio dixerat, deinde denuo Thracum imperium maritimum memorat an. Abr. 1055 ( 962 a. C.), neque hoc esse Hieronymi additamentum e collato Syncello, p. 340, 17 patet. Idem Hieronymus imperii Pelasgici initium non ponit cum Eusebio in an. Abr. 928, sed in suo Abr. anno 960, i. e. 1057 a. C., 2X63 post 1183. Thracum annus primus ei est 962 a. C., qui a Pelasgorum anno primo, quem Eusebius exhibet , 1088, distat item annis 2X63, qui quidem computandi potius fuerint ab eo Pelasgorum initio quod ipse Hieronymus posuit an. 1057 a. O., adeo ut in an. 931 a. C. descendat initium imperii Thracici, cdi nonnisi 19 arinos tribuit, dum 79 annos exhibet Eusebius. e

(*) Quodsi sumamus Cincium primos consules retulisse ad Ol. 67 ,4, regum anni forent 221 vel 220. Tot vero Cincium regibus dedisse, ut numero rotundo istud temporis spatium comprehenderet , Mommsenius ( Rom. Chron. 1. 1.) censet ; nimirum annos 220 explere duo sccula annorum 110; ejusmodi autemi ssecula quum C:esaris demum :tate ficta essent "computum hunc fraude quorundam Cincio Alimento affictum esse,

(*) Miror Mommsenium ( Rom. Chron. p. 136) qui nullus dubitat quin Timeus, quippe qui ( fr. 23 ) fabulam de Didone noverit, Romam: ab Enea conditam esse statuerit, temporum vero incongruentüiam nihil curaverit. Timii

FRAGMENTA HISTOR. GRJEC. — VOL. Y ἡ

Ec : - ... PROLEGOMENA. - P

Simili computo niti suspicor que de Ennii calculis prodit Varro De re rust, 3, 1 : F'etustissimum. 3 oppidum in agro Romano Roma , quam Romulus rex; nam in hoc nunc denique est, ut dici possit, 3 non cum Ennius scripsit : « Septingenti sunt paullo plus aut minus anni, Augusto augurio postquam - incluta condita Roma est. » Igitur Ennius, qui Annalium librum XII vite anno 67mo, 173 a. C. d scripsit, Romam conditam statuerit inter an. 870 et 880. Si eligere annum licet, cogitarim de 1 anno 878 (55«63 post 1193), qui Carthaginis et Romz conditarum esse poterat, sicut alia epocha - Carthaginis condite erat an. 894 (55463 post 1209) (*). & :

et Troji Pompeji narratio de Didone qu& principis Libyei nuptias aversata in rogi flammas se conjecerit, diyersa prorsus est ab illa quam hinc natam habes apud Virgilium. Nullus ibi ZEnec locus erat, neque-esse poterat, nisi — res 368 annis inter se distantes temere junxisse finxeris scriptorem , quem μεγίστην πρόνοιαν τῆς τῶν χρόνων ἀχριδείας πεποιῆσθαι dicit. Diodorus , t, 5. (*) Devariis computis, qui huc pertinent , dixi in Geogr. Min. I, p. XX. — Mommsen I. 1. p. 152 postquam dixe- rat Fo9bium et Na:vium et Ennium nullos novisse Albanos reges preter /Eneam et Ascanium et Amulium et Numito- rem, adeo uf tempus ab /Enes adventu ad conditam Romam preterlapsum sseculo comprehendi potuerit , addit - Ennii versus ita intelligendos videri « dass von dem hohem Goetterwahrspruch, der mit Lavinium's Gründung auch | zu Rom den Grund gelegt hat, bis auf des Dichters Zeit ungefzehr sieben Secula verstrichen seien. » Vereor ne haec nimis ingeniosa sint. Ego non sapio ultro Varronem, qui Ennium de Roma a Romulo condita verba fecisse statuit. Ephorus num de anno Rome condit aliquid tradiderit necne, nescio; nec debebam in Fr. Chron. huc trahere - locum corruptum Hieronymi p. 69 ed. Schene, ubi δὰ an. Abrah. 1104 (912 a. C.) et an. 3 Agrippa ( Agr. an. 1 sec. Euseb.) legitur : In latina historia hzc ad verbum scripta repperimus : Agrippa aput Latinos regnante Homerus poeta in Gracia claruit, ut testantur Apollodorus grammaticus οἱ Ephorus ( Euphorbus , Euphor-. - bius codd.) historicus ante urbem Romam conditam annis C XXIIII, et ut ait Cornelius Nepos ante Olympiadem primam ann. C. Hxc ad annum cui adscripta sunt nihil pertinent. Sec. Gellium (17, 20) vero Cornelius in Chronicis Homerum floruisse dixit ante Romam conditam (750) annis circiter centum et sexaginta, i. e. circa an. 910 a, C, sive Agrippa anno tertio sec, Euseb. Canonem , anno primo sec. Hieronym. Prabetur hoc testimonio id quod locus Hieronymi sibi flagitat. Igitur pro C legendum C XXXIV (776-|-134—910 ).. Apollodorus Homeri epocham assignavit an. 944 a. C., ut preter alios ipse testatur Hieronymus ad an. Abr. 914. Claruit ergo poeta ante urbem conditam an. CXCIIII. Is numerus facile abiit in CXXIIII. Quo commisso errore, sciolus quidam pró CXXXIV scripsit € , ut utrosque numeros inter se conciliaret fere. Ceterum annus 944 ab Agrippa Hieronymi alienus est, neque credi- deris ipsum Apollodorum vel Ephorum Homeri epocham eum Agrippe Latini regno suis quibusdam calculis com-. posuisse. Igitur locus Hieronymi incongrua tanquam congrua exhibet. Culpandus videtur excerptor Cornelii. Dixe- - rit Cornelius Homerum floruisse ante Olymp. 1 annis CXXXIV, αἱ sec. Apollodorum et Ephorum ante u. c. an. - CXCIIHI ; excerptor scripsit quasi Cornelius pro a£ dixisset ef. Ephorum laudasse videtur Apollodorus. Annus 944 duobus cyclis s. annis 126 distat ab anno 1070, cui Ephorus reditum Heraclidarum sec. Clementem, vel, uf nobis videtur, primum annum Eurysthenis regis assignavit (v. supra p. 38 not. 5). — Apollodori mentione injecta, ἐν παρόδῳ moneo Apollodori libros περὶ γῆς et Chronicorum libros in unum corpus conjuncetos fuisse videri, adeo — - ut geographica preemitterentur chronologicis, quemadmodum Ephorus geographicos libros his!oricis premiserat. Sic enim si statueris, explicari possunt difficultates de quibus dixi in Prolegg. ad Geogr. Min. fom. 1], . p. LXXIX.

s

ΠΟ TROU ETT

aac

ETICA

PARC

KUUM » 45

y

s

B

EN

CRITOBULUS.

Critobulus Imbrius (5, qui Mechemetis , potentissimi "Turcorum imperatoris, historiam condi- dit, licet ipse rerum sui temporis pars quadam fuerit nec ignotus homo delituisse videatur, nulla tamen ἃ cozvis scriptoribus et in eodem argumento versantibus ejus mentio injicitur, nec quid- quam de eo compertum habemus przeter ea quz ipse de se prodidit. Summa horum momenta paucis comprehendam.

Capta Constantinopoli (d. »9 Maii 1453), quum nuntius rei Italorum navibus in Imbrum et Lemnum et Thasum venisset, metus omnes incessit ne Chamuzas Turcorum navarchus Callipoli in propinquas insulas trajiceret ac pessima quaque forent perpetienda. Itaque archontes quos Con- stantinus insulis praefecerat, illico fugam arripuerunt, et Lemniorum pars in Cretam et Chium et Euboeam abiit, nec non cetera multitudo alio sedes transferre meditabatur. Quo cognito, Cri- tobulus, ut impetum terroris inhiberet, trepidantes hortatus est ne de salute desperarent. Simul virum fidum cum donis clandestino ad Chamuzam amandavit, ab eoque obtinuit ut nullo insule damno afficerentur. Deinde sacerdotem Imbriorum et alium civitatis primorem ad Mechemetem misit qui deditionem insularum ac tributorum pensionem offerrent. Comiter exceptis rex concessit ut, servato qui antea fuerat rerum statu, Imbrus Palamedi , /Eni urbis principi, Thasus vero et Lemnus Dorieo , Mytilenes domino, subjectzee manerent. Ceterum Critobulus, ne solus hzc sua industria effecisse videatur, subjungit Palamedem quoque et Dorieum de eadem re legatos misisse, quos viri ab ipso missi maximopere adjuvissent (3, 75 p. 108).

Initio anni 1456, Dorieo Palamedis filio et successore res novas moliénte, ditio ejus a Turcis occupata et Ionuzes navarchus Imbrum appellens Critobulo nostro praefécturam insule cominisit. Καὶ πέμψας ἄγγελον (ωνούζης) μετακαλεῖται Κριτόδουλον καὶ παραδίδωσιν αὐτῷ τήν τε νῆσον πᾶσαν xal τὰ ἐν αὐτῇ φρούρια ἄρχειν τε xol φυλάττειν (2, 16, x p. 114).

JEstate anni sequentis 1457 Ludovicus a Callixto III pontifice in mare /Egáeum missus ut insulas & Turcis occupatas in potestatem redigeret, postquam Samothrace et Lemno potitus erat, Co- mitem nescio quem cum decem triremibus Lemno in Imbrum solvere jussit, ut hanc quoque in- sulam sibi adjungeret. Κόντος δὲ, Critobulus 2, 23, 2 ait, ἀφιχόμενος ἐς Ἴμόρον ξὺν ταῖς δέκα τριή- pct (**), λόγους προσφέρει Κριτοδούλῳ τῷ ταύτης ἐπάρχοντι περὶ ἐνδόσεως τῆς νήσου͵, ἐγχειρίσας αὐτῷ xal

(*) Κριτόδουλος ὁ νησιώτης, τὰ πρῶτα τῶν ᾿Ιμδριωτῶν,τὴν ξυγγραφὴν τήνδε ξυνέγραψε lib. 1, 1, 1 p. 54; Κριτόδουλος 6 Ἰμόριώτης ὁ καὶ τάδε ξυγγράψας, 3, 14, 1 p. 128. Nomen gentile ᾿Ιμριώτης, quod τοπιχὸν fuisse videtur, alibi me legere non memini. Similiter e nominibus in oc desinentibus formantur ᾿Ηπειρώτης, Ἰήτης. Quod attinet istud τὰ πρῶτα, cf. Herodot. 6, 100 : Αἰσχίνης ἐὼν τῶν ᾿Ερετριέων τὰ πρῶτα, ἰά. 9, 77 : Λάμπων Αἰγινητέων τὰ πρῶτα. V. Bahr. ad Herod. 1. L, Steph. Thes. s. v. πρώτη p. 2151, D. — Alius sequioris cvi Critobulus est áuctór homili de passione Domini, cujus exemplar olim fuit in bibliotheca Scorialensi. Vid. catalogos librorum gr. Scor.a Ba- rootio et Nicolao de la Torre confectos in hod. codd. Scorial. E, VI, 15 et X, I, 6 et hinc apud Emmanuelem Miller in Catalogue des mss. gr. de l'Escurial p. 521 et 375. — Cosetaneus nostri historici fuit Κριτόπουλος qui apud Thomam Peloponnesi despotam medici munere functus esse videtur, ct eo fere tempore quo Thomas in Italia diem obiit (12 Maii, 1465), cum filiis despotx Anconam venit. Vid. epistola Bessarionis Cardinalis (d. 9. Aug. 1465) ap. Phrantzem p. 416-423, in qua peedagogo et Critobulo medico cura puerorum illorum commendatur. Noster quoque Critobulus non ignotus fuit despotis Peloponnesi; nam frater Thome Demetrius, Imbrum et Lémnum insulas a Turcis sibi dari cupiens, ea de re literis adiit Critobulum et hoc jüvanté que cupiebat obtinuit. Fortassis Critobalus et ipse medicus fuerat penes satrapam aliquem Turcicum, sieut apud reges Persarum Ctesias, Democeles , Apol- lonides. Virum a rei medic: scientia non alienum prodere videtur pestis descriptio (5, 18 p. 160), quam, si vo- luisset , etiam accuratiorem exhibere potuisset, ut colligitur ex verbis : Τοιοῦτον δή τι xai τὸ εἶδος τῆς νόσον, ὡς ἐμοί γε χατετάνη τὰ πλεῖστα παραλιπόντι. Idem. Jagupem, Mechemetis medicum, non introducit absque praeconio quod collegam sapit, ἄνδρα vocans σοφὸν vai τὰ πρῶτα τῆς τέχνης φέροντα, ὅση περί τε τὸ πραχτιχὸν χαὶ φαινόμενον ὄχει; xal ὅση περὶ τὸ θεωρητιχὸν χαὶ δογματιχὸν, καὶ δὴ χαὶ μέγα δυνάμενον παρ᾽ αὐτῷ (4, ὅ, 4 p. 141).

(**) Copias hostium nescio an de industria Critobulus justo majores prodiderit. Sec. Ducam p. 338 Ludovicus nonnisi undecim sec. Critobulum vero triginta triremes in mare /Egoeum adduxit. S

lj d.

lij PROLEGOMENA.

γράμματα περὶ τούτου τοῦ Λοδοδίκου, Κριτόδουλος δὲ δέχεται τοῦτον φιλοφρόνως, xal πολλὰ δωρησάμενός τε

καὶ λόγοις ἡμέροις καὶ προσηνέσι δεξιωσάμενος, πάσῃ τε ἄλλη γρησάμενος ἐς αὐτὸν θεραπείᾳ, ἀποπέμπει

$4.6. ν E L - ,ὔ E Nis Y d Y ^Y 7, D , μετ᾽ εἰρήνης ἀρχεσθέντα τοῖς λόγοις τοῖς παρ᾽ αὐτοῦ xxl μηδὲν ζητήσαντα περαιτέρω μηδὲ πολυπραγμονή- σαντα ὅλως ἢ περὶ ὧν ἧχέ τι διαπραξάμενον, ᾿Εγχειρίζει δὲ αὐτῷ xal γράμματα ἐς Λοδοθίχον, οἰκονομίαν ἔχοντα καὶ φιλίαν δεικνύντα. Καὶ ἀποπλεῖ xoi οὗτος ἐς “Ῥόδον. "lTecte his indicare videtur quod apertis Τὸ ? q verbis eloqui pudebat. Nam in historiarum opere quod Turcorum ἁρμοστὴς Mechemeti dedicavit,

hac nihil aliud significare possunt nisi Critck-alum, quum resistendo se imparem videret, simu- -

lasse se Latinorum partibus favere, simul vero persuasisse Comiti ex re fore si inprzsentiarum Imbrii quietem agerent, ac sic deceptum donisque demulsum Ludovici legatum re infecta abiisse. Ceterum dubitatio subnasci possit num reapse ita res habuerit, siquidem Chalcocondylas p. 469 praeter Thasum et Lemnum et Samothracen etiam Imbrum insulam a Latinis tunc occupatam esse, paullo post vero, quum classis Latinorum Rhodum rediisset, Lemnum et Imbrum ab Ismaele, Thasum autem et Samothracen a Zagano, Turcorum ducibus, in ditionem esse redactas. Attamen cum Critobulo facit Ducas p. 338, qui de Imbro Turcis erepta nihil prodidit. ; Ineunte anno 1459 Lemnii presidia Italorum egre ferentes, imprimis vero timentes classem Turcorum (*), cui arcende et propulsande ltali non sufficerent, pellere peregrinos milites et "Turcis reddere insulam decreverunt , consiliumque cum Critobulo communicarunt. Is igitur fide a Lemniis accepta, ut ad regem rem deferret, Adrianopolim profectus est. Hinc Demetrio Pelo- ponnesi despote scripsit opportunum jam adesse tempus expetendi sibi a rege Lemnum et Im- brum; haud enim regem adversari neque Italos impedimento fore, utpote Lemno jamjam expel- lendos. Itaque Demetrius, qui paullo antea de acquirendis istis insulis literas ad Critobulum dederat, Ásanen legatum Adrianopolim misit, qui, przesente et juvante Critobulo, a rege obti- nuit ut insula despote annuum ter mille aureorum tributum pendenti concederentur, Post hzc Critobulus literis regiis munitus rediit Imbrum. Inde post unius diei moram in Lemnum traji- ciens excubias Italorum fefellit et a Castriotis amicis in castellum receptus est. Postero die cum viginti quinque equitum manu in Cotzini oppidum per portulam clam ingressus Italos przesidia- rios ad deditionem adegit iisque in Eubceam abire permisit. Dehinc ad Michaelem Paléocastri prafectum legatum misit qui arcis deditionem postularet, Repulsam ferens quadringentos equites et trecentos pedites eduxit, quibus cedere coactus Michael arcem se traditurum esse promisit postquam Magnus Magister in Rhodo tum degens deditionem approbaverit. Quem in finem mora trimestris concessa est. Res peractas Critobulus literis Demetrio nuntiavit ab eoque archontes petivit quibus Lemni oppida traderet. Ipse in insula remansit usque dum exeunte anno 1459 ar- cem Michael dedidisset (3, 15).

Post hec nulla amplius Critobuli mentio in historiis exstat; vix tamen dubium, quin sub De- metrii quoque auspiciis Imbriorum archontis munere functus sit usque: ad auctumnum anni 1466, quo Victor Capella, Venetorum classis prefectus, Imbrum et Lemnum occupavit, uti referunt Phrantzes et Marcus Sanuto (v. Zinkeisen Gesch. d. osman. R. α, p. 213). Critobulus de his quidem nihil prodidit, utpote que ad Mechemetis historiam minus pertinerent , attamen narrat (5, 15, 2) hieme hujus anni quum Veneti foederis pangendi causa Byzantium venissent, Mechemetem ab iis postulasse ut Imbrum et Lemnum redderent. Illi vero tunc non modo insulas non reddiderunt, sed anno 1468 sub Nicolao da Canale duce etiam nova iis pressidia imposuere nec nan /Enum urbem incendio deleverunt (V. Zinkeisen 1.1. p. 315). Deinde autem quum anno 1470 insignem cladem passi Eubocam insulam deserere cogerentur, etiam Lemnum et Imbrum eos amisisse consentaneum est. :

.. Ni fallor, Critobulus an. 1466, Imbro a Venetis capta , Constantinopolim abiit, ibique histo- rias quas Imbriorum archon (τῶν ἸΙμόριωτῶν τὰ πρῶτα, 1, 1) in patria scribere coeperat, ante annum 1470 ad finem perduxit. Etenim quum pestem, qua zstate an. 1467 Constantinopoli szviebat,

(*) Chaleocondylas 1. 1. Ismaelem classis proefectum Latinos Lemno expulsisse dicit. Cum Critobulo dicendum erat metu classis Lemnios adductos esse ut ipsi Latinos pellerent

ΟΠ Ψ Ca CÓ

EDDA ed

Never an te a ER sov

MUT TT e NETS EC IAN RU PH ἡ RE ER

Yr Ungrowmo

x mono germ

DE CRITOBULO. liij testis oculatus descripserit (v. 5, 18), eamque per Macedoniam et Thraciam et vicinam Asiz mi- noris partem propagatam dicat, insulas vero maris /Egzi invasisse non dicat, jure tuo inde col- ligas Critobulum tunc in continente degisse. Porro quum historiarum annus postremus 1467 non . modo pestilentia calamitosus, sed rebus contra Albanos male gestis etiam inglorius esset, haud substiturus in eo filisset auctor regis fame studiosissimus , si Venetorum cladem internecivam an. 1470, qua gloria et potentia Mechemetis summum fastigium attigit, colophonem operi imponere potuisset. | - De ratione operis, quod libris quinque res a Mechemete per annos septendecim gestas com- plectitur, ipse auctor in epistola exponit, qua regi Turcorum historias dedicat atque, si presens studiorum specimen probatum fuerit, etiam ea qua deinceps deus Mechemeti perficienda dederit, literis se consignaturum esse pollicetur. Idem in prooemio priorem quoque Turcorum historiam, quippe qua hucusque haud recte tractata sit, peculiari scripto prosequi sibi propositum esse dicit. Num reapse opus Critobuli in manus regis venerit, et quonam animo ab illo exceptum sit, et num promissis suis auctor steterit , nescimus. Ceterum sensit Critobulus quanta sibi crimina crearet homo graecus idemque laudator regis barbari qui summarum Grzcis calamitatum auctor exstitit et cui cozvi scriptores nullas non. inurebant notas infamiz , τύραννον δυσσεῇ vocantes , ἐχθρὸν παμ.- μίαρον, ὀλετῆίρα τοῦ γένους ἡμῶν, ἀντίχριστον, ἐχθρὸν. τοῦ σταυροῦ, μαθητὴν τοῦ σατανᾶ, δαίμονα σαρχο- θόρον et si quid hisce crudius (*). Criminationes istas avertere Critobulus (1, 3) studet, longe se abesse asseverans ut gentis su: infortuniis ex rerum humanarum natura et sortis inconstantia re- petendis insultare velit, historici vero munus esse τὸ προσῆχον σώζειν xot τὴν ἀλήθειαν. Ac sane nus- quam religionem genti su: debitam violat et fata Constantinopolis prolixa threnodia prosequitur. Immo, si quid ab hac parte in historico desideretur, id in eo potius positum est quod vitia quibus Byzantinorum imperium laborabat, non satis sensisse videtur neque intellexit non tam incon- stanti quam quasi justitize sortis deberi, ut juvenilis gentis viribus everteretur tandem regnum senile et decrepitum et putredine diffluens rerum publicarum et plebis degeneris, quz in summo discrimine salutem patri: misellis altercationibus postposuerit. At quo minus premebatur rerum gracarum imbecillitas , tanto magis extollebatur virtus regis victoris, quem celebrandum Crito- bulus sibi sumserat, cuique προσχυνήσας δοῦλος εὐτελὴς historias suas tanquam obsequii testimonium captanda benevolentiz causa offerre meditabatur, Sponte hinc colligas τὸ τὴν ἀλήθειαν σώζειν certis contineri finibus, quos migrare conditio et consilia auctoris vetabant, neque quidquam in illo opere proferri quod labem regi adspergere et laedere posset aures patroni iracundi. Sic Critobuli opus colore suo et tenore mirum quantum discrepat a Phrantze et Duca et Chalcocondyla.hi- storiis, qua ex adversariorum castris profectae sunt et ex hac origine sua quaedam vitia traxe- runt,

Dispositione operis Critobulus Thucydidem imitatus seriem rerum secundum annos, singulorum vero annorum partes hiemis , veris, cestatis et auctumni tempestatibus accurate distinguit (**). Ab

(*) Inter hos palmam tulisse videtur Pusculus poeta, qui in Constantinop. 2, 261 mores Machmetti ita pingit : δ Fita fuit .... diff undi corpore vasto ,

in facinus quodcunque rapi de more ferino,

credere nihil vetitum , placitum quodcunque licere,

ducere nec turpi quicquam discernere honestum,

quod brulis nativa vetat , non turpe putare;

justicie infensus ; pietas sibi nulla fidesque ,

sed fraudes inerant:animo ; non federa firma

moverat , incertus promissis , perfidus , asper ,

perjurus , fallax , furibundus , fervidus «ra ,

terribilis cupiens cunctis dirusque videri , :

gaudere a teneris humano sanguine , multa :

cede virüm leto pasci super omnia vultu ;

venerat in mentem quidquid. fervebat obire,

si crudele foret ; ferro sibà cuncta domare

sperans , hostis erat pacis , fera bella placebant

semper, et infensum Christi sub pectore nomen

impius imprimis gentili more ferebat. : (**) Mensem semel memorat lib. 1, c. 71, ubi Maii m. die 29 Constantinopolim captam esse dicit,

liv PROLEGOMENA.

eodem "Thucydide locutiones mutuari adamat tum in rerum gestarum narratione tüm vero in. duabus illis regis orationibus (1, c. 14 sqq. et. c. 48 sqq.), qua passim centonibus Thucydideis consarcinatze sunt. Ceterum a pressa Thucydidis dictione longe abest Critobulea verbositas , . tanto molestior illa quum variare loquendi formulas non satis auctor noverit. Imprimis hoc of- fendimur in proliorum descriptionibus quz ad idem exemplar omnes efformate esse videntur | nec tam historico conveniunt quam poete epico, qui strepitum, clamores, concursus ceteraque - pugnarum terriculamenta verbis pingere delectatur. Sin hzc missa feceris, negari nequit Crito- - bulum oratione simplici, perspicua, castigata nec nisi raris sequioris grzcitatis nzvis offu- . $cata (ἢ) longe póst se relinquere coztaneos historicos, Phrantzem ajo et Ducam et Chalcocondylam, | 1 quorum hic, ut Immanuelis Bekkeri verbis utar, Herodoti imitator infelicissimus , dum Junonem captat, a nube adeo decipitur, ut sepe ne ipse quidem quid dicere velit nosse videatur. Jam quod fidem et auctoritatem scriptoris attinet, summopere se allaborasse Critobulus profi- tetur, ut accuratam rerum gestarum cognitionem sibi compararet. Πολλὰ μογήσας, inquit (epist. $ 4), οὐδὲ γὰρ αὐτὸς τοῖς ἔργοις ἐπέστην, ἵνα δὴ καὶ τὸ ἀχριόὲς τούτων εἰδείην, ἀλλ᾽ ἱστορῶν τε ἅμα καὶ

πυνθανόμενος τῶν εἰδότων καὶ ὡς ἐνὴν ἀχριδῶς ἐξετάζων, ξυντέταχα τοῦτο τὸ βιύλίον, Attamen copias sic collectas interdum mancas nec ab erroribus vacuas fuisse ipsis historiis comprcbatar. Haud raro enim accidit, ut personarum et locorum nomina haud recte tradantur et negligatur ordo rerum - chronologicus. Sic Justinianus ille Genuensis, qui Constantinopolim contra Turcos defendit, ubique vocatur Justinus (1, 25 sqq.); pro Georgio Serviz principe habes Lazarum (2, 6 sqq.) et pro Callixto Roma pontifice praedecessorum ejus Nicolaum (2, 23), et pro Nicolao Lesbi principe Nicorezum (4, rz, 1). Minoris momenti sunt sphalmata geographica ex eo oriunda quod Crito- bulus, more eruditulorum Byzantinorum, nominibus quz tunc usu terebantur, nomina antiqua temere substituit(^*). Mochlium Peloponnesi castellum pro vetere "Tegea venditat (2, 4); Mo- nembasia ei est Epidaurus Limera; hodiernum Zrzeroum , Chasanis Armeniorum regis sedem , Ti- granocerta appellat (4, 4 et 6), quoniam ejus nominis urbem olim Armeniz regiam fuisse inau- — | diverat ; Drinum vel, ut in codice legitur, Boovov cum vetere Erigone componit. Ad idem errorum . genus referendum videtur quod Thomam Peloponnesi despotam Mantineam aufugisse dicit, quo urbis nomine A4fbarinum (veterem Pylum) significare voluerit. De neglecto temporum ordine vide qua monui ad 1, 38. 2, 3 et το. Alia quadam haud recte tradita, ut illa qua sunt de Gennadio : (2, 2) et de Jonuza (2, 3, 2), passim occurrunt. Ceterum hac facile condonaveris; majorem labem — | dignitati historiarum auctor eo intulit, quod quz Mechemetes minus prospere gessit aut odiose fecisse videri possit, silentio premit aut in gratiam patroni a vero detorquet. Sic statim initio operis fratricidium omisit, quo rex securitati suze more "Turcico prospiciendum esse putavit (V. not. 1, 4, 3). Deinde velavit cladem ad Belgradum acceptam, quam vel Turcicus historicus Sea- — deddinus ingenue fatetur (2, 17 sq.) Similiter omnia illa quae de rebus contra Scanderbegum — - gestis narravit, tantopere recedunt a testium locupletissimorum narratione , ut auctoritatem eorum plane nullam esse appareat.

Quamvis igitur multum absit, ut Critobulus historici partes rite expleverit , vel sic tamen tantum est operis pretium ut nemo qui denuo res Mechemetis tractandas sibi sumserit, eo carere possit, Multa sane Ducas et Chalcocondylas et Phrantzes fusius et accuratius exposuerunt, haud pauca vero. — etiam Critobulus prebet qua apud illos aut omnino non leguntur aut obiter solummodo perstrin- guntur.Ejusmodi sunt que narrantur de dispositione copiarum Turcicarum in obsidione Constan- tinopolis (1, 27), de fabricatione bombarde maximz (1, 29), de Mechemetis et Paltoglis .expedi-

(*) Huc verbi causa pertinet quod ἐς pro ἐν et vice versa ἐν pro ἐς nonnullis locis usurpatur, et quod modo ὅτε. ^ πλεῖστον modo ὅτι πολύ dicat. Barbara vocabula non occurrunt prier τούφαχες (lufeng turcice, fusils) et masia (pacha). — Pro civ et εἰς ubique reposui ξὺν et ἐς ; nam in his auctorem Thucydidi se addixisse patet , adeo ut | scripture inzqualitas, quam codex prcbet , librariis imputanda sit. |

(^*)Quemadmodum Chalcocondylas sic etiam Critobulus Albanos, Hungaros, Walachos, Servios vocat Illyrios , Poones , Dacos Getasque , Triballos, ;

ADDENDA.

ARISTODEMUS,

Postquam nostra typis jam expressa erant, fragmenta codicis Parisini Wescherus cdidit in libro 3

qui inscribitur PoZorcétique des Grecs et dade repetenda curavit in Revue archéologique 1868 et |

1869, ac complures viri docti in variis diariis de iis verba fecerunt. Hinc enotabo quae notanda -

mihi videntur, iisque de meo quan interponam. E

Cap. 1, $ 2, p. 1, 10. μέρος τι ἔχων ?xev] μέρος τι ἐχώννυεν conjecit Hertlein in Nos Jahrbücheda 3

für Philologie und Pedagogik , vol. 98 p. 241. 1868. Verba γεφυρωθῆναι et ζεῦγμα satis indicant de. ponte, non vero de aggere sermonem esse. Quomodo intelligenda verba sint, e Justino liquet. 1, 4, p. 2, 5. συνεστηχυίας δὲ τῆς μάχης] Legendum puto ἐνεστηχυίας δὲ τ. μ,

1, 4, p. 28: ἐχπληττόμενος] ἐχπλήττων e communi loquendi usu scribi volunt Bücheler in Neue —

Jahrb. 1. |. p. 93 et Loehbach ibid. p. 242. Similiter c. 4, 1 προδώσειν pro προδώσεσθαι et. c. 11; &3

ὡρμηκότων pro ὡρμημένων reponi jubet Bücheler. Forma iste medi: usque recurrentes non sunt - 3

furca expellendz , sed serioris zvi scriptori condonande.

- habet.

2, 7, p» 3, 19. ἀγωνίσονται] ἀγωνίσωνται ἢ E. Miller in Journ. d. Sav. 1868, p. 32». Futurum bene - 3

Ib. p. 3, 20. χεχυρωμένων δὲ οὐδὲν ἰσχύων] χεχυρωμένον δὲ o. l., ne pouvant rien. de persuasif , Mil- —

ler l, 1. Dicit auctor : nihil valens contra ea qua in concione duces decreverant. ἰσχύω ἢ. l. ge- -

d

netivo jüpgitur sicut χβτιαχύω: Quamquam exemplum in lexicis non reperio prater illud Aristipi Ἢ Vesp. 357: LU αὐτὸς ἐμαυτοῦ. Si quid corrigendum foret, proponerem ἀντέπρασσε τῶν χεχυρωμέ-, ἢ

γων * οὐδὲν δὲ 1 ἰσχύων.

Ψ

E

2, 1. p. ἡ, 6. συμ[πεπει]χὼς xot αὐτός] συμ[πείσας] xat γὰρ αὐτὸς Wescherus e codicis literis partim | Ε΄. evanidis elicuit, quod certe corrigendum fuisset in c. γὰρ καὶ αὐτός. Iterum. codicem inspexi. Ex | χὼς syllaba superest litera x et accentus, deinde vero legitur xoi αὐτὸς, quod vel invito codice |

scripseris. συμπεπείκει γὰρ αὐτὸς proposuerat Bücheler. Ib. p. 4, 13. τηρήσειν τε ὑποσχόμενοςἿ τ. τ. ρον M d Bücheler, ut vitetur ejusdem vocis re- petitio.

2, 3. p. 4, 20. ᾿Αθήνας] 762c codex. De permutatione nominum O76«t et ᾿Αθῆναι vide quae cie -

tantur in Steph. Thes. v. Ἀθῆναι p. 829, D. 2, 5, p, 5, 25. τύχης] Nescio an fuerit λύσσης, collato. Herodoto 9, 7, 1 : ἔγνωσαν ... "Aptoxó-

M 7 τω “ ὦ , 3 δημον μὲν βουλόμενον φανερῶς ἀποθανεῖν éx τῆς παρεούσης ol αἰτίης, λυσσέοντα τε xol ἐχλιπόντα τὴν

τάξιν ἔρνα ἀποδέξασθαι μεγάλα.

3, 2. p. 6, 7. σταδίους τέσσαρας τοὺς ἀπὸ Σαλαμῖνος εἰς Μίλητον] Arn. Schaefer in IVeue Jar. 1. ᾿ leg. putat ἀπὸ Σάμου, adeo ut stadiorum numerus ad fretum inter Samum et Miletum intei jectum. referendus sit. ἜΝ hoc probabile. x

3, 2. p. 6, 14 ** γιγνομένης] Lacunam hisce verbis explet Bücheler : [θαυμαστὴ δὲ ἦν ἣ κατὰ τὴν αὐτὴν ἡμέραν συντυχία] γιγνομένης κτλ. :

4, 1. p. 6, 56. Lacunas Bücheler hunc in modum explendas censet : Πελοποννησ[ιαχὸν πόλεμον χατὰ τὴν “Ελλάδα ἔργα] ἐπράχθη, et deinde : ἐπειδὴ ἐξήλασαν τοὺς Πέρσας οἱ “Ἕλληνες [x τῆς Εὐρώπης, καταφυγόντων τῶν βαρδάϊρων εἰς Σηστ ἦν; etc. At Sestus quoque in pope sita.

4, 1, p. 7, 5. ὑπὲρ τῶν Ἑλλήνων] ὃ ὑπὲρ τῶν ἔργων" Dücheler; ὑπὲρ τοὺς “Ἕλληνας " Lochbach in JV. Jahrb. 1. 1. p. 82.

lvj

ERR nme

MAS Dota

ORENSE AMET ἐκ ποι τοι

! τῇ

; ADDENDA. lvij ΟΡ. p. 7, 11 πρὸς αὑτὸν] πρὸσαυτὸν (sic) codex. Si bad πρὸς αὐτὸν cum Weschero , nihil refragor. - Utrumque insolentius dictum pro εἷς a.

5, I, p. 7, 21 οἱ δὲ Λαχεδαιμόνιοι] Praestat quod Wescherus dedit : Λαχεδαιμόνιοι δὲ,

«6, 1, p. 9, 12. Παυσανίᾳ] Παυσανίου conj, Loehbach, quo facile carebis.

E 7 0p. 10, 7. ᾿χατεσχεύαζον [xal στρατὸν συνέλεγον χαὶ! χρημάτων θησαυροφυλάχιον ἐποιήσαντο ἐν Δήλῳ, [ὑστέρῳ δὲ χρόνῳ π]άντα ἐχ τῆς Δήλου τὰ συνα χθέντα etc. Bücheler supplevit. In quibus vox πάντα a verbis τὰ συναχθέντα separata parum se commendat. Accedit quod av:« in codice accentu . caret.

Em 3, p. 11, 5 πόντου fort. librarii lapsu pte αὐτοῦ. ΠΡ. p. 11, 7 οἵ πρότεροι πεμφθέντες] οἱ πρότερον m. Bücheler. Malim et ipse, sed. mutandi nulla - necessitas. ο 8, 3, p. 11, 13 παραγενόμενοι εἷς τὸ [αὐτὸ τέμενος xai] διπλῆν] Horum loco παραγ. xoi αὐτοὶ [ὑπὸ τὸ τέμενος x«l] διπλῆν Wescherus. Voces εἰς τὸ certz 6556. codicem denuo inspicienti videbantur. In- clusa ex ipso codice erui nequeunt. Ib. p. 11, 18 διεξήει] sic recte etiam Wescherus , qui codicem prebere notat διεξειν, dum in meo apographo a Dübnero scripto est διεξειη. Bücheler conjecit ἔδειξεν, | | ὃ, 5, p. 12. 6. παύσασθαι] παύσεσθαι, et eodem modo cap. 10, ἡ p. 13, 12 ὑπέσχετο χειρώσεσθαι pro “ὑπ. χειρώσασθαι reponi vult Bücheler, praeter necessitatem. 10, 4 p. 13, 10. αἴτιος [δηλώσας λύειν μέλλοντας τοὺς “Ελληνας Bücheler. 10, 5. ἐγγὺς ἤδη γενόμενος τῆς “Ελλάδος. Hoc manifestum esse figmentum Minoidz Mine qui frag- ? mentum nostrum fabricaverit, censuit Wachsmuth in AAein. Museum 1868 p. 33. Ego de his dixi - in Goettingische gelehrte Anzeigen 1869, Januar, p. 28 sqq. In Latinis pro Mineree Leucophryna:

- lege Diance L.

r1, I, p. 13, 24. ἔγνωσαν xal] εἰς Μαγνησίαν scribi vult Bücheler.

11, ἡ, p. τή, 12. ἐπί τινος ποταμοῦ] ἐπὶ Νείλου conj. Loehbach, haud recte.

Ib. p. 14, 14. ἐχτραπεισῶν δὲ v' νεῶν] οὖκ ἐντραπεισῶν δὲ v' νεῶν, indem sie das unbeachtet liessen, Bücheler. Codicis verba sana sunt. Navigandum erat versus ostium Canobicum, naves vero ille ἃ

- recto cursu deflectentes in Mendesium Nili ostium delatz sunt.

13, p. 16, ἡ (ἐπὶ τοῖσδε) ἐφ᾽ ᾧ] Casu factum ut. verba ἐπὶ τοῖσδε tanquam ejicienda includantur. Inclusis verbis ἐφ᾽ ᾧ, scribi volebam : ἐπὶ τοῖσδε " ἐντὸς etc.; nam sic demum ferri possunt qui se- quuntur conjunctivi.

14-15 p. 16 sq. Cum his cf, scholium ad Hermogenem , quod supra p. XXVII apposui.

16. 1, p. 17, 14. αἰτίαι δὲ (καὶ) πλείονες]. Vox xoi non erat uncis includenda. Cf. supra pag. XXVI.

156, 3, p. 19, 6. Καθ] Κἀπειθ᾽ codex habet, quod monere oblitus sum. ^ lb. p. 19, 12 μήτ᾽ ἐν ἀγορᾶ eic.] Versus refinxi secundum nostros Aristophanis codices. At recte, opinor, Bücheler censet refingendum potius esse hunc in modum :

ὡς χρὴ Μεγαρέας μήτ᾽ ἐν ἀγορᾷ [υήτε γῆ.

μήτ᾽ ἐν θαλάττη] μήτ᾽ ἐν ἠπείρῳ μένειν. Sic una solummodo codicis lacuna est et melius verba procedunt quam in nostris Aristophanis . codicibus.

17, I, p. 19, 21 ἦν πόλις Κερχυραίων] ἦν πόλις agde Κερχ. Büchele r, recte fortassis.

17, 2, p. 19, 28 € fpe πολὺ ναυτιχόν] ὡς &y. τὸ πολὺ v. aut παρέχοντες πολὺ τὸ v. ? Bücheler.

18, p. 19, 35 ἐπὶ ταύτης] ἐπὶ ταύτην Bücheler. Codicis scriptura nihil offensionis habet.

Ib. ἐξεπολιόρχησαν oi ᾿Αθηναῖοι] πόλιν addit Bücheler majoris perspicuitatis gratia.

f | - EUSEBIUS.

Eusebii fragmentum post Wescherum , qui nonnulla jam emendaverat, separatim edidit pluri- maque librariorum sphalmata. sustulit Theodorus Gomperz ( Zu den griechischen Kriegsschriftstel-

ü

ἘΣ Ἢ

Yiij ADDENDA.

lern. Wien. Gerold. 1868). Deinde idem fragmentum denuo exhibuit Wescherus 1n Revue. arcAéol, 1 1868, Jan. p. 403. De eodem acne dixit Lud. Dindorfius in Neue JaArb. für Philol. 1869, p. VI E

54. et p. 122. 3

S 1. ἐσθέειν] εσθειν codex, ἔσω Dindorf. 1.1. p. 47, ἐσελθεῖν idem ib. p. 122. Utrumque a traditis | literis longius recedit. — Ib. lin. 6. παρεχόμενον " oi] παρεχόμενοι cod.; παρέσχεν οἵ Dindf., longius | iterum recedens. Ceterum pro πολλοῖς... ἐζωγρημένοις et ejusmodi aliis, si lubet, reponére licet | formas ionicas πολλοῖσι etc. Ego de consilio his Mbit POUR in istis Herodoti simiis dialecti. inconstantiam jam Lucianus riserit.—1lb. lin. 8. οὔτ᾽ ὅτε] οὐχ ὅτε cod.; οὔχω τε Uindorn probabiumm quamvis , men lacera oratio sit, nihil decernere possis. 3

S 2. «. τὴν ὄψιν αὐτὴν etc.] τὴν ὄψιν οὔτε τοῦ πολέμου ... ἀπορηθῆναι,, ὡς ἐν τοῖς ... εὑρίσχεθ᾽ proponit i et deinde Jacunam esse post v. εὐστοχίης statuit Gomperz, quo quid lucremur nihil video. Din- - dorfius : [οὔτε] τὴν ὄψιν αὐτὴν τοῦ πολέμου οὔτε τῶν ἀντι[στάντων φοδηθέντα τὸ πλῆθος] πολεμίων ἀπορη- θῆναι.... τῆς (?) ἐν τοῖς, quamvis sequentia cum his non cohaerere fateatur. Codicis vocem ἀντιπολε- μίων (1. e. ἀντιπολέμων) supplemento inserto laceravit, quod in seqq. hostes dicuntur πολέμιοι, non vero ἀντιπόλεμοι. At Herodotus quoque, quem Eusebius zmulatur, vocibus πολέμιοι δὲ ἀντιπό- λεμοι promiscue utitur. Vitium quo locus noster laborat, in voce εὑρίσχεε latet. || — ἐξαιρεομό- vou] ἐξειουμένου codex, ἐξειρυμένου Dindorf, recte , puto, quum hac medicina lenissima sit, quamvis . aliud verbi ἐξειρύω exemplum non noverim. ᾿Εχσειοιλένου conj. Gomperz, que vox ἢ. ]. minus apta.

S 4, p. 22, lin. 12. Post v. μηχανημάτων aliquid excidisse suspicatur Dindorfius. Sensus integer est, 51 vocem xal, quz sepissime male intruditur, ejeceris , aut pro xoi πολλὰ legeris πάμπολλα,

S 5, lin. 18. ταῦτα τάπερ] Ιερα ταῦτα τάπερ δὴ. Vocula δὴ typographi culpa excidit. || — lin. 21. ἐπεχΟεθλημένας] sic recte meum apographum, quemadmodum supra S 2. βεύλημένῳ, quorum loco Wescherus habet χεχλημένῳ et ἐπεχχεχλημένῳ. Pro illo βεόλημένῳ de conjectura reposuit Go ME pro hoc ἐπεχχεχλιμένας conj. Wescher, ἐπεγχεχλιμένῳ mper: et Dindorfius. || —Lin. 22. ἐπὶ τὰ χαμπτόμενα] ἔπειτα χαμπτομεναι codex. || — x«c' ὅτευ àv ἐνεχθείη] χατ᾽ ὅτεω ανενειχθειη codex, ut e Weschero video. Legas igitur ἐνειχθείη. Gomperz legi voluit ἂν ἐνειχθῇ, Ac nihil adeo cogit ut contra codicis scripturam optativo cum ἂν particula conjunctivus substituatur.

S 6, lin. 3o. αὐτοεργουσέων] οὕτως ἐχουσέων codex; ἱστοὺς ἐχουσέων Gomperz , sensu parum com- modo. || — Μηδείῳ ἐλαίῳ] Naphtha dici constat Μηδείας ἔλαιον. Quare nostro quoque loco Μηδείης ' pro Μηδείῳ legi vult Dindorfius. Cogitaveram de adjectivo Mz3eato , quod formatum foret sicut Mt δεαῖος a Μίδεια, Sed nulla mutandi necessitas, Quidni Mtov ἔλαιον dixerit eruditulus auctor, quum pro Μήδεια dicatur etiam M27? || ---- χρίσαντες ἐνετίθεσαν] χρήσαντες (supra scr. ει) ἐνετείθεσαν codex, unde χρείσαντες retinuit Gomperz. Herodotus ubique χρίω formam habet, quare etiam n. l. εἰ eodem | errore scriptum fuerit quo in v. ἐνετείθεσαν. ad

S 7. ἐγένετο] ἐγείνετο codex sec. Wescherum. Igitur scribi velim ἐγίνετο, Dindorfius ἐγείνατο, | — — ἀπό γε ὀλίγων] ἀπὸ δὲ ὁ, Dindorf. Haud recte, opinor. || — οὐκ àv (ων codex) δή τις τοιαύτη προσείη. |

e

TW. -

PLNRA S

ΡΨ

οὖχ ὧν ... προσήιεν Gomperz. Sententia potius postulat ut ὧν emendetur in ἂν. || — πολλῶν μηχ.] leg. πολλέων, ut S 9. * S$ 8. “Γάδε] Codex praebet τόδε δὲ, idque in textu exhibendum erat. || — ἀπεστήχεε [xot] τοῖσι ἐπ.]

Praestat cum. Dindorfio legere ἀπέστη x«i τοῖσι ἐπ. Ceterum pro ἀπεστήχεε, quod meum ἀπόγραφον habet , Wescherus praebet ἐπεστήχεε.

PRISCUS.

Fr. 1, p. 24 lin. 11r. ἀπηγορεῦοντο πόνῳ διαδοχῆς] Lege : ἀπηγόρευον